|
|
Uchwała Nr 1298/17 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia 07 sierpnia 2017 r.
w sprawie podjęcia decyzji utrzymującej w całości w mocy decyzję administracyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/8/W/2017 z dnia 6 marca 2017 r., odmawiającą Beneficjentowi – Gminie Cedynia z siedzibą przy ul. Plac Wolności 1 w Cedyni – udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek od wymaganej do zwrotu części podatku VAT zrefundowanego w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-012/09-00 z dnia 8 marca 2010 r. na realizację projektu pn. „Przebudowa stacji wodociągowej wraz z budową nowej stacji uzdatniania wody oraz studni w miejscowości Cedynia”.
Na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 t.j.), art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2017 r. poz. 1376 t.j.), art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 w zw. z art. 60 pkt 6 i art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 t.j. ze zm.), art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 t.j. ze zm.), art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486 t.j. ze zm).
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:
§ 1
§ 2
Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.
§ 3
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Uzasadnienie
Gmina Cedynia (zwana dalej Gminą lub Beneficjentem) w dniu 8 marca 2010 r. zawarła z Województwem Zachodniopomorskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, jako Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (zwana dalej IZ RPO WZ) umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-012/09-00 (zwana dalej Umową) na realizację projektu pn. „Przebudowa stacji wodociągowej wraz z budową nowej stacji uzdatniania wody oraz studni w miejscowości Cedynia” Oś priorytetowa 4 „Infrastruktura ochrony środowiska” Działanie 4.3 „Zaopatrzenie w wodę i oczyszczanie ścieków” (zwanym dalej Projektem).
Zgodnie z postanowieniami Umowy IZ RPO WZ zobowiązała się do dofinansowania części wydatków kwalifikowalnych poniesionych na realizację Projektu na podstawie poprawnego wniosku o płatność. Gmina natomiast zobowiązała się do realizacji Projektu w oparciu o wniosek o dofinansowanie, z należytą starannością, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu, a także osiągnięcie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie (§ 4 ust. 4 Umowy). W przywołanym wniosku Gmina zobowiązała się ponadto do zwrotu dofinansowanej w ramach Projektu części poniesionego podatku od towaru i usług (zwanego dalej podatkiem VAT) w sytuacji wystąpienia przesłanek umożliwiających jego odzyskanie zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., nr 54 poz. 535 ze zm., zwana dalej uptu).
W dniu składania wniosku o dofinansowanie oraz w trakcie realizacji Projektu, wśród organów wydających interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie ugruntowane było stanowisko, zgodnie z którym gminom nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na inwestycje wykorzystywane przez ich jednostki budżetowe lub zakłady budżetowe, z uwagi na odrębność podatkową VAT gmin i wymienionych jednostek organizacyjnych. Powyższe przyznawało Gminie uprawnienie do refundacji podatku VAT ze środków europejskich ze względu na jego kwalifikowalny charakter. Jednakże z uwagi na zakwestionowanie przywołanego wyżej stanowiska przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w jego wyroku z dnia 29 września 2015 r. (sygn. akt C-276-14), jak również przez orzecznictwo krajowe, tj. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2015 r. (sygn. akt I FPS 4/15), w których to orzeczeniach stwierdzono, że to gmina, a nie jej jednostki organizacyjne (jednostki lub zakłady budżetowe), jest podatnikiem podatku VAT, zasadnym stało się wszczęcie przez Beneficjenta procedury zmierzającej do odzyskania nadpłaconego podatku VAT.
W związku z powyższym Gmina wdrożyła procedury nakierowane do wykazania nadpłaty w omawianym podatku od wydatków związanych z realizację Projektu za lata 2010 i 2011, a następnie wystąpiła do właściwego miejscowo urzędu skarbowego o jego zwrot. W wyniku podjętych działań w dniu 25 lutego 2016 r. na rachunek Gminy wpłynęły środki finansowe w wysokości 984 854,61 zł. Odzyskanie podatku VAT skutkowało natomiast utratą przymiotu kwalifikowalności wymienionych kosztów co w konsekwencji doprowadziło do konieczności zwrotu ich części na rzecz IZ RPO WZ w wysokości 737 584,39 zł. Powyższego zwrotu w wysokości 737 584,40 zł dokonano w dniu 17 marca 2016 r.
Tym samym Beneficjent już pismem z dnia 10 marca 2016 r. zwrócił się do IZ RPO WZ z wnioskiem o umorzenie odsetek od mającego się dokonać zwrotu części dotacji otrzymanej w ramach Umowy w wysokości 737 584,40 zł.
W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano na zmianę stanowiska wśród organów administracji publicznej wydających interpretacje przepisów prawa podatkowego jaka dokonała się na kanwie przywołanych wyżej orzeczeń sądowych. W opinii Beneficjenta, powyższe okoliczności, tj. zmiana wykładni przepisów uptu, które nie uległy zmianie w całym okresie trwałości Projektu, stanowią podstawę do przyjęcia, iż na wymienionym nie ciąży obowiązek zapłaty żadnych dodatkowych świadczeń na rzecz IZ RPO WZ, w tym odsetek od zwróconych w dniu 17 marca 2016 r. środków, które mogłyby być zakwalifikowane, jako pobrane w nienależnej wysokości lub też odsetki te powinny być ograniczone wyłącznie do okresu od dnia zwrotu odpowiedniej kwoty podatku VAT do dnia zwrotu odpowiadających mu środków na rzecz IZ RPO WZ. Ponadto stwierdzono, iż opisana wyżej zmiana kwalifikowalności podatku VAT nastąpiła z przyczyn całkowicie od Gminy jak i IZ RPO WZ niezależnych, których to okoliczności w żaden sposób nie można było przewidzieć. Tym samym obowiązek zwrotu odsetek naliczonych od mającego nastąpić zwrotu części dofinansowania, mający bezsprzecznie charakter sankcyjny, nie powinien być zastosowany w przedmiotowej sprawie.
Ustosunkowując się do wniosku Gminy IZ RPO WZ postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r. odmówiła wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek od należności związanej ze środkami przekazanymi w ramach Umowy na realizację Projektu. Jako przyczynę takiego rozstrzygnięcia wskazano fakt, iż warunkiem zainicjowania przywołanego wyżej postępowania administracyjnego, w trakcie którego wymieniony organ administracji publicznej zobowiązany jest rozważyć wystąpienie bądź brak przesłanek uzasadniających dopuszczalność zastosowania ulgi, jest określenie w drodze ostatecznej decyzji administracyjnej należności przypadającej do zwrotu, której w przedmiotowej sprawie nie wydano.
W związku z powyższym IZ RPO WZ odstępując do szczegółowej analizy argumentacji przywołanej przez Beneficjenta poinformowała jedynie, iż na podstawie przepisów op dokonała wstępnego rozliczenia wpłaconej w dniu 17 marca 2016 r. kwoty proporcjonalnie na:
Wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 8 czerwca 2016 r. Gmina odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia. Uzasadniając złożony środek odwoławczy wskazano, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem IZ RPO WZ zgodnie z którym warunkiem zastosowania ulgi w postaci umorzenia odsetek jest wydanie decyzji administracyjnej określającej należność przypadającą do zwrotu.
IZ RPO WZ pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. potwierdziła prawidłowość rozliczenia przedstawionego w jej postanowieniu z dnia 30 maja 2016 jak również, mając na względzie fakt, że całość kwoty dofinansowania przypadającego na podatek VAT w ramach Projektu, który stał się możliwy do odzyskania, wynosiła 737 584,39 zł, wezwała Beneficjenta do zwrotu pozostałej części dofinansowania w wysokości 265 829,47 zł wraz z odsetkami stałymi w wysokości 106 149,52 zł oraz odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia następnego po dniu dokonania pierwszego zwrotu, tj. od dnia 18 marca 2016 r. do dnia zwrotu należności głównej.
Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu wskazanego w wezwaniu, w dniu 11 lipca 2016 r. wszczęto wobec Gminy postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych
w ramach Umowy.
Beneficjent w dniu 4 sierpnia 2016 r. dokonał zwrotu środków w wysokości 380 135,99 zł. Wskazany zwrot doprowadził do pokrycia w całości istniejącego zobowiązania wobec IZ RPO WZ.
Następnie, po dokonaniu analizy zasadności argumentów przedstawionych przez Gminę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 8 czerwca 2016 r. IZ RPO WZ postanowieniem z dnia 13 września 2016 r. uchyliła w całości postanowienie z dnia 30 maja 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia ulgi. Wraz z powyższym rozstrzygnięciem postanowiono jednocześnie rozpatrzyć merytorycznie wniosek Beneficjenta z dnia 10 marca 2016 r. Uzasadniając powyższe IZ RPO WZ wskazała, że w związku z pojawieniem się nowych okoliczności na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy, tj. faktu dokonania przez Beneficjenta w dniu 4 sierpnia 2016 r. całościowego zwrotu wymaganych środków wraz z odsetkami, a w konsekwencji braku podstaw do wydania decyzji administracyjnej określającej kwotę wymaganą do zwrotu, zasadnym jest rozpatrzenie przywołanego wyżej wniosku Gminy o udzielenie ulgi.
Niezależnie od powyższego, Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego decyzją administracyjną nr WWRPO/41/W/2016 z dnia 8 listopada 2016 r. umorzył w całości postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu wobec Beneficjenta w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach Umowy na realizację Projektu z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W wyniku powyższego IZ RPO WZ pismem z dnia 26 września 2016 r. wezwała Beneficjenta do uzupełnienia wniosku z dnia 10 marca 2016 r. poprzez przesłanie dokumentacji potwierdzającej kondycję finansową Gminy w latach 2014 – 2016, umożliwiającą ocenę zasadności udzielenia ulgi.
W przywołanym piśmie poinformowano ponadto o konieczności przytoczenia okoliczności, na których Beneficjent opiera swoje żądanie, tj. uzasadnienia dlaczego wymieniony wnosi o zastosowanie ulgi, które powinno odnosić się do przesłanek jej udzielenia wskazanych w art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 t.j. ze zm., zwana dalej op), tj. ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego.
Odpowiadając na wezwanie Gmina pismem z dnia 5 października 2016 r. raz jeszcze wskazała, iż realizacja zwrotu części dofinansowania odpowiadającej korekcie podatku VAT bezpośrednio po dokonaniu tej korekty stanowi podstawę do przyjęcia, iż na wymienionej nie ciąży obowiązek zapłaty żadnych dodatkowych świadczeń na rzecz IZ RPO WZ, w tym odsetek od tych środków, które mogłyby być zakwalifikowane, jako pobrane w nienależnej wysokości lub też odsetki te powinny być ograniczone wyłącznie do okresu od dnia zwrotu odpowiedniej kwoty podatku VAT do dnia zwrotu odpowiadających mu środków na rzecz przywołanego wyżej organu administracji publicznej. Podniesiono przy tym, iż dalsza polemika z IZ RPO WZ jak też sformułowane wobec niej wnioski i oświadczenia składane są z daleko idącej ostrożności procesowej. Uwzględniając powyższe Beneficjent wraz z omawianym pismem z dnia 5 października 2016 r. jak też pismem z dnia 13 października 2016 r. przekazał stosowną dokumentację, czyniąc to zgodnie z treścią pisma IZ RPO WZ z dnia 26 września 2016 r.
Po dokonaniu całościowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w tym wniosku o udzielenie ulgi wraz z uzasadnieniem, Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 6 marca 2017 r. podjął decyzję administracyjną nr WWRPO/8/W/2017 odmawiającą udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek od wymaganej do zwrotu części podatku VAT zrefundowanego w ramach Umowy na realizację Projektu.
Gmina pismem z dnia 26 marca 2017 r. (wpływ do IZ RPO WZ w dniu 27 marca 2017 r.), korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 207 ust. 12a pkt 1 ufp wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 6 marca
2017 r., nie zgadzając się w całości z jej rozstrzygnięciem.
Beneficjent we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, iż jako jednostka sektora finansów publicznych, nieprowadząca komercyjnej działalności gospodarczej, wszelkie dochody uzyskiwane z działalności komunalnej przeznacza na realizację zadań publicznych w interesie społeczności lokalnej. Powyższe oznacza, iż niezastosowanie ulgi w postaci umorzenia odsetek naruszy interes publiczny społeczności lokalnej w postaci braku możliwości wykonania jakiejkolwiek inwestycji z wykorzystaniem środków własnych. Zwrócona kwota ponad jednego miliona złotych jest bowiem kwotą, której brak blokuje rozwój społeczności lokalnej poprzez całkowite wstrzymanie inwestycji drogowych, inwestycji w oświatę, opiekę społeczną czy służbę zdrowia.
W związku ze skorzystaniem przez Beneficjenta z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, IZ RPO WZ przeprowadziła postępowanie wyjaśniające, obejmujące całościową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z uwzględnieniem wyrażonego stanowiska oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Na wstępie wskazano, iż kwestię ulg w spłacie zobowiązań z tytułu zwrotu środków w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich regulują przepisy ufp, które dają IZ RPO WZ możliwość umarzania w całości albo w części, odraczania spłaty lub rozkładania na raty należności pieniężnych o charakterze publiczno – prawnym (art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ufp).
Ze względu natomiast na fakt, iż przepisy ufp nie wskazują przesłanek udzielania ulg w spłacie należności stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno – prawnym, na podstawie odesłania zawartego w art. 67 ufp, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ufp stosuje się przepisy kpa i odpowiednio przepisy działu III op. W dziale III op, kwestia ulg w spłacie zobowiązań uregulowana została w rozdziale 7a - ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Zatem, stosując odpowiednio przepisy op (art. 67a § 1 op), właściwy organ może udzielić zobowiązanemu ulgi w spłacie zobowiązań stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno – prawnym w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, tj.:
Przewidziane powyżej uprawnienia organu mogą zostać zrealizowane w stosunku do konkretnego Beneficjenta środków europejskich na jego wniosek i w zależności od rodzaju zawnioskowanej ulgi.
Podkreślenia wymaga, iż decyzja wydana na podstawie art. 67a § 1 op ma charakter uznaniowy, co wynika z użytego przez ustawodawcę sformułowania "organ może udzielić" (art. 64 ufp). Przywołane stwierdzenie oznacza, na co wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądowym, że organowi administracji publicznej pozostawiono swobodę wyboru określonego rozwiązania ale dopiero w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje któraś z przesłanek określonych w art. 67a § 1 op tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny. Dopiero wówczas organ w sposób uznaniowy rozstrzyga, czy przyznać ulgę w spłacie zobowiązania, czy też, mimo istnienia przesłanek o których mowa w art. 67a § 1 op, odmówić udzielenia takiej ulgi.
Zawarte w art. 67a § 1 op sformułowania ważny interes podatnika i interes publiczny, nie mają stałego zakresu treści. Są to swoiste klauzule generalne, odsyłające do ocen pozaprawnych. To wszystko sprawia, że w identyfikowaniu wskazanych pojęć szczególnego znaczenia nabiera orzecznictwo sądów administracyjnych.
Odnosząc się niniejszym do przywołanych wyżej sformułowań wskazać należy, iż wymienione jako pierwsze pojęcie ważnego interesu podatnika wymaga zaistnienia takich zdarzeń, na które sam podatnik nie mógł mieć wpływu, nawet przy dołożeniu nadzwyczajnej staranności. Zdarzeniem losowym będzie więc np. zaistniałe, niespodziewane zdarzenie, niezależne od woli podatnika, które może spowodować, że ten znalazł się w trudnej sytuacji materialnej, niepozwalającej mu na zapłatę należności.
Wyjaśniając natomiast w tym miejscu znaczenie drugiej z przesłanek zawartych w art. 67a § 1 op, należy wskazać, iż sformułowanie "interes publiczny" nie ma stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnieść go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. Orzecznictwo jednakże wypracowało jednolity pogląd definiujący na potrzeby analizowanego przepisu prawnego pojęcie interesu publicznego rozumianego jako dyrektywa postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, równość traktowania podmiotów będących w podobnej sytuacji, czy realizację zobowiązań podatkowych.
Omawiając niniejszym przesłankę ważnego interesu zobowiązanego należy wskazać, iż badając sytuację Beneficjenta organ administracji powinien przeanalizować jego sytuację ekonomiczną, a także uwzględnić jej przyczyny. Dopiero bowiem zestawienie tych elementów wraz z wysokością należności do spłaty, pozwala na ocenę ważnego interesu wnioskodawcy.
Tym samym na podstawie przedłożonej przez Beneficjenta w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dokumentacji obrazującej jego sytuację finansową w latach 2014-2016 oraz złożonych wyjaśnień, IZ RPO WZ dokonała analizy sytuacji ekonomicznej Gminy.
Mając na uwadze wyjaśnienia i dane finansowe Beneficjenta, odnosząc się niniejszym do wystąpienia bądź nie, indywidualnego interesu podatnika wskazać należy, iż IZ RPO WZ po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie znalazła podstaw do stwierdzenia, że wymieniony znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Świadczą o tym m.in. okoliczności faktyczne w postaci braku występowania w kolejnych latach tj. 2015 – 2016 deficytu budżetowego. Przeciwnie, w przywołanym okresie Gmina odnotowywała nadwyżkę finansową. Wskazana nadwyżka świadczy o prawidłowym funkcjonowaniu gospodarki finansowej wymienionej jednostki samorządu terytorialnego. Należy również zwrócić uwagę na fakt, na co wskazywał również organ pierwszoinstancyjny, iż w budżecie jednostki samorządu terytorialnego mogą być tworzone rezerwy ogólne i rezerwy celowe, które to mogą zostać przeznaczone na dowolny wydatek Gminy związany z realizacją jej zadań, którego nie można było przewidzieć w dniu uchwalania budżetu na poszczególne lata. Tym samym przywołane jednostki nie zostają pozbawione możliwości kształtowania swojej polityki finansowej oraz wpływania na sposób wykorzystania posiadanych środków finansowych. Co więcej, ustawodawca nie wykluczył również możliwości dokonywania zmian we właściwych uchwałach dotyczących kwestii budżetowych jednostek samorządu terytorialnego. Na marginesie stwierdzić należy ponadto, że jednostka samorządu terytorialnego ma obowiązek projektować swoje wydatki w roku budżetowym w taki sposób, aby uwzględniać potencjalne koszty prowadzonych postępowań administracyjnych czy sądowych. A zatem nawet pojawienie się takich wydatków w trakcie roku budżetowego nie powinno zaburzać funkcjonowania jednostki samorządu terytorialnego, jak również nie jest uzasadnieniem dla udzielenia ulgi. Tym samym Beneficjent, przy uwzględnieniu występujących w ostatnich latach nadwyżek finansowych jak też możliwości utworzenia wymienionych wyżej rezerw ogólnych, z całą pewnością miał możliwość pokrycia odsetek naliczonych od zwróconej części dofinansowania (stanowiącego zwrot podatku VAT), stwierdzonych w piśmie IZ RPO WZ z dnia 22 czerwca 2016 r., co nie spowodowało znaczącego pogorszenia jego sytuacji materialnej.
W tym miejscu należy nadmienić, iż chybionym jest podnoszony przez Gminę argument, iż zwrot części dofinansowania odpowiadającego korekcie podatku VAT, bezpośrednio po jej dokonaniu, stanowi podstawę do przyjęcia, iż na wymienionej nie ciąży obowiązek zapłaty odsetek od tych środków a w konsekwencji, jest jednocześnie wystarczającą okolicznością przemawiającą za umorzeniem odsetek liczonych jak dla zaległości podatkowych od zwróconej części dofinasowania. Zważywszy na regulację prawną zawartą w art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ufp, stwierdzić należy, iż organ administracji publicznej, na etapie postępowania w przedmiocie udzielenia ulgi, nie ma prawnej możliwości odstąpienia od żądania zwrotu kwoty odsetek dochodzonej wraz ze zwrotem części dofinansowania udzielonego w ramach Umowy. Zgodnie bowiem z przywołanymi wyżej regulacjami prawnymi właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności pieniężnych o charakterze publiczno – prawnym w postaci ich umorzenia w całości albo w części, odroczenia spłaty lub rozłożenia na raty, czyniąc to jednakże w stosunku do zobowiązań już istniejących. Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że IZ RPO WZ wydając niniejszą decyzję w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją administracyjną z dnia 6 marca 2017 r. odmawiającą udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek, nie może orzekać o kwestii istnienia bądź nie określonego zobowiązania, jak również określać jego wysokości. Tym samym IZ RPO WZ nie ma również prawnej możliwości uwzględnienia alternatywnego wniosku Beneficjenta, tj. ograniczania wysokości odsetek wyłącznie do okresu od dnia zwrotu odpowiedniej kwoty podatku VAT do dnia zwrotu odpowiadających mu środków na rzecz IZ RPO WZ.
Podsumowując niniejszym omawianie przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, stwierdzić należy, iż w badanym stanie faktycznym nie zaistniało żadne nadzwyczajne, ani losowe zdarzenie spowodowane działaniem czynników, na które Beneficjent nie miałby wpływu, a które powodowałoby, iż ten znalazłby się w trudnej sytuacji finansowej. Brak jest zatem okoliczności uzasadniających umorzenie odsetek od należności stwierdzonej przez IZ RPO WZ. Ponadto stwierdzić należy, że wskazywana przez Gminę, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 26 marca 2017 r., kwota ponad jednego miliona złotych jest błędna bowiem jak już przywołano wyżej znaczna jej część, tj. 737 829,47 zł stanowi zwrot podatku VAT, który utracił przymiot kwalifikowalności w związku z możliwością jego odzyskania, co w przedmiotowej sprawie jest okolicznością bezsporną. W tym miejscu należy ponownie wskazać, iż ważny interes zobowiązanego ujmowany jest jako interes wyjątkowy, odbiegający od powszechnych standardów i sytuacji. Musi on istnieć obiektywnie, a nie wyłącznie w przekonaniu Beneficjenta składającego wniosek o przyznanie ulgi. Z subiektywnego bowiem punktu widzenia podatnika, w każdej sytuacji może mieć on ważny interes w uzyskaniu danej ulgi.
Wobec powyższego, IZ RPO WZ ustaliła, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego.
Kontynuując rozważania dotyczące przesłanek udzielenia ulgi w spłacie zawartych w art. 67a § 1 op, IZ RPO WZ dokonała analizy sprawy pod kątem zaistnienia drugiej przesłanki, tj. interesu publicznego. Tym samym wzięto pod uwagę okoliczności dotyczące wykonywanych przez Beneficjenta zadań i ich znaczenia oraz cele, którymi kierował się rozpoczynając m.in. inwestycję w ramach RPO WZ. IZ RPO WZ przeprowadziła więc analizę, czy w przedmiotowej sprawie w ogóle wystąpiła przesłanka interesu publicznego. Jak wskazywano już w zaskarżonej decyzji administracyjnej Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 6 marca 2017 r., Beneficjent – Gmina Cedynia stanowi lokalną wspólnotę samorządową tworzoną przez jej mieszkańców oraz terytorium obejmujące jednostki pomocnicze. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 t.j. ze zm.) do zadań własnych gminy należą w szczególności sprawy dotyczące ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej; gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego; wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych. Mając zatem na uwadze wykonywane przez Beneficjenta zadania i ich znaczenie oraz przesłanki, którymi kierował się rozpoczynając realizację Projektu w ramach RPO WZ, należy uznać, iż z całą pewnością, miał on na uwadze potrzeby i komfort życia mieszkańców. Na uznanie zasługuje także fakt, iż Gmina stara się przeznaczyć swoje środki finansowe na inwestycje mające na celu rozwój wspólnoty samorządowej oraz jej terytorium, podejmując trud pozyskiwania zewnętrznych źródeł finansowania przedsięwzięć. Wobec powyższego wskazać należy, iż mając na względzie pełnione przez Beneficjenta zadania i ich znaczenie oraz przesłanki, którymi kierował się rozpoczynając m.in. inwestycję w ramach RPO WZ, w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu publicznego.
Podsumowując przytoczoną wyżej argumentację dotyczącą wystąpienia przesłanek uzasadniających udzielenie ulgi w spłacie w postaci umorzenia odsetek, mając na uwadze powołane orzecznictwo oraz informacje zebrane w przedmiotowej sprawie, IZ RPO WZ ustaliła, że w badanym stanie faktycznym nie zaistniała przesłanka wskazana w art. 67a § 1 op, uzasadniająca zastosowanie ulgi w spłacie, tj. przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. Wystąpiła natomiast przesłanka interesu publicznego. Jednakże działając w granicach uznania administracyjnego IZ RPO WZ stoi na stanowisku, że mimo zaistnienia ww. przesłanki w sprawie nie występują okoliczności faktyczne pozwalające na umorzenie odsetek w wysokości 380 136,00 zł od zwróconej na rachunek IZ RPO WZ kwoty 737 829,47 zł.
Uzasadniając negatywne rozpatrzenie przez IZ RPO WZ wniosku Beneficjenta z dnia 10 marca 2016 r., podkreślenia wymaga, iż w badanym stanie faktycznym nie zaistniała sytuacja nadzwyczajna pozwalająca na umorzenie odsetek naliczonych od wymaganej do zwrotu części podatku VAT zrefundowanego w ramach Umowy. Zobowiązania podatkowe w tym odsetki są należnościami publiczno – prawnymi, a obowiązek ich ponoszenia obciąża każdego obywatela. Wszelkie zwolnienia podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem i istotnym odstępstwem od zasad powszechności opodatkowania i równości podatników wobec przepisów prawa oraz odejściem od konstytucyjnej zasady sprawiedliwości. Relacja art. 67a op do zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 84 Konstytucji wskazuje, że ma ona charakter wyjątku od zasady, co oznacza konieczność jego ścisłej wykładni i stosowania jako normy o charakterze szczególnym, w sytuacjach naznaczonych taką właśnie cechą. Przywołane stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych.
Mając na uwadze przywołane wyżej przesłanki na tle obowiązującego prawa wskazać należy, iż w niniejszej sprawie udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Brak jest bowiem okoliczności faktycznych pozwalających stwierdzić, iż sytuacja Gminy, w tym jej kondycja finansowa, ma charakter szczególny. Należy w tym miejscu nadmienić, iż uwzględnienie wniosku o udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek od należności w sytuacji gdy nie jest to konieczne, byłoby sprzeczne z ważnym interesem publicznym, gdyż w sytuacji rezygnacji IZ RPO WZ z należnych jej na mocy art. 207 ust. 8 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp środków, okoliczność ta obciążyłaby budżet Województwa Zachodniopomorskiego. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, udzielenie ulgi w spłacie należności, czy jak w przedmiotowej sprawie odsetek od nich, to forma pomocy przyznanej przez państwo po to, by poprzez niestosowanie zasady egzekwowania należności nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do wnioskodawcy, a także osób zależnych od niego.
Podsumowując wszystkie powyższe rozważania wskazać należy, iż po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, IZ RPO WZ stwierdziła, że stanowisko ujęte we wniosku Beneficjenta o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 26 marca 2017 r. nie wpłynęło na zmianę w zakresie poczynionych wcześniej ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na jej stanowisko odnośnie braku możliwości udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek od wymaganej do zwrotu części podatku VAT zrefundowanego w ramach Umowy na realizację Projektu. Podkreślenia wymaga, iż w świetle koncepcji uznania administracyjnego, organ jest skrępowany w zakresie oceny zaistnienia przesłanek zastosowania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany w zakresie tego, jak postąpić w przypadku ich stwierdzenia. Przywołane uznanie nie wyraża się zatem w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu.
Wskazać należy, iż od decyzji wydanej na podstawie art. 61 ust. 4 ufp nie służy stronie odwołanie, lecz strona niezadowolona z decyzji może się zwrócić do IZ RPO WZ z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ rozpatrujący wniosek, jest zobowiązany do przeprowadzenia powtórnego postępowania w celu rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, gdyż do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, bądź też umarza postępowanie odwoławcze.
Wobec powyższego, IZ RPO WZ na podstawie analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego nie znalazła przesłanek do uwzględnienia przedmiotowego wniosku Beneficjenta z dnia 26 marca 2017 r.
Odnośniki:
[1] https://www.bip.wzp.pl/sites/bip.wzp.pl/files/articles/gminacedynia-decyzjaponowneulga.pdf