Zapytanie ofertowe na wykonanie opracowania pn. Stan, uwarunkowania, perspektywy rozwoju i możliwości transformacji sektora stoczniowego w województwie zachodniopomorskim

Zapytanie ofertowe
na wykonanie opracowania pn.

Stan, uwarunkowania, perspektywy rozwoju i możliwości transformacji sektora stoczniowego w województwie zachodniopomorskim

Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego jest beneficjentem projektu pn. „Zachodniopomorskie Regionalne Obserwatorium Terytorialne podstawą rozwoju regionu”  dofinansowanego w ramach Priorytetu V:  Dobre rządzenie, Działania: 5.2. Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej, Poddziałania: 5.2.1 Modernizacja zarządzania w administracji samorządowej, Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007 – 2013.

W ramach projektu Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego zamierza zlecić wykonanie opracowania pn. „Stan, uwarunkowania, perspektywy rozwoju i możliwości transformacji sektora stoczniowego w województwie zachodniopomorskim”.

I. UZASADNIENIE I KONTEKST OPRACOWANIA

Regionalne Obserwatorium Terytorialne jest systemem i modelem współpracy umożliwiającym sprawne zarządzanie informacją na rzecz realizacji polityki rozwoju przy zachowaniu pełnej autonomii oraz wykorzystaniu kompetencji wszystkich uczestników procesu. Jest odpowiedzią na coraz większą potrzebę wypełnienia luki informacyjnej w programowaniu i wdrażaniu polityk publicznych. Istotą tych działań będzie wypracowanie płaszczyzny współpracy między województwami – budowanie zaufania między obserwatoriami regionalnymi, a w rezultacie stworzenie podstaw spójnego systemu monitorowania.
Realizacja celów Obserwatorium wiąże się bezpośrednio z analizą funkcjonalności oraz oddziaływania społeczno – ekonomicznego ważnych przedsięwzięć inwestycyjnych realizowanych przez samorząd województwa zachodniopomorskiego, bądź takich, które realizowane są z wykorzystaniem środków zarządzanych przez samorząd. Wymaga to dochowania staranności na rzecz rzetelnej analizy przebiegu i skutków podejmowanych działań, ich umocowanie w szerszym kontekście rozwojowym, analizy powiązań i relacji społeczno – ekonomicznych. 
Sektor stoczniowy nie odgrywa już w gospodarce województwa zachodniopomorskiego takiej roli, jak miało to miejsce jeszcze 20 lat temu. Dwukrotny upadek Stoczni Szczecińskiej, ogólnoświatowe kryzysy oraz wzrost konkurencyjności stoczni azjatyckich spowodowały, że wyniki ekonomiczne tego sektora w naszym województwie spadły do ok. 10% w porównaniu z okresem świetności.
Pomimo tego sektor stoczniowy ciągle liczy się na gospodarczej mapie regionu a szczególnie Szczecina. Pojawiające się jeszcze kilka lat temu zapowiedzi o jego całkowitej likwidacji nie sprawdziły się. W miejsce upadłej Stoczni Szczecińskiej powstały mniejsze firmy prowadzone nierzadko przez jej byłych pracowników. Ich upór, determinacja, doświadczenie, kontakty oraz zdolność do samoorganizowania się spowodowały, że w województwie działa ok. 150 firm zajmujących się produkcją i naprawami statków, które zatrudniają ok. 5-6 tysięcy osób i generują eksport rzędu 500 mln zł rocznie. Takiego potencjału nie można ignorować. Z całą pewnością firmy działające dziś w sektorze stoczniowym powinny znaleźć się wśród beneficjentów instrumentów wsparcia uruchamianych w programach operacyjnych nowej perspektywy finansowej 2014-2020. Należałoby jednak doprecyzować zakres oraz charakter tego wsparcia, szczególnie mając na względzie określone przez Komisję Europejską warunki wsparcia oraz ograniczone zasoby przeznaczone na dofinansowanie przedsiębiorstw.
  

II. SZCZEGÓŁOWY ZAKRES OPRACOWANIA

Planowane badanie powinno poruszyć następujące obszary zagadnień:

Kapitał ludzki. Ile osób zaangażowanych jest obecnie (bezpośrednio i pośrednio) w produkcję, naprawy i projektowanie statków w regionie? Jakie reprezentują specjalności zawodowe? Jaki mają rozkład wykształcenia? Jaki mają rozkład terytorialny? Jak powyższe wielkości zmieniały się w czasie ostatnich 15 lat? Jaki jest w sektorze stoczniowym udział osób dojeżdżających do pracy w Szczecinie lub Świnoujściu z innych gmin? Ile i jakie osoby z sektora stoczniowego wyemigrowały do pracy w innych krajach? Ile osób z sektora stoczniowego zmieniło zawód i na jaki? Czy była to radykalna zmiana zawodu czy też w nowych zawodach wykorzystane zostały nabyte umiejętności, wykształcenie i doświadczenia? Jakie są potencjalnie najkorzystniejsze kierunki takich zmian tak, by w jak największym stopniu zachowana została jakość kapitału ludzkiego?  Jakie są możliwości oraz potrzeby edukacyjne (poziom wyższy, średni i zawodowy) w sektorze stoczniowym oraz w ewentualnych sektorach powstałych po transformacji?

Kapitał organizacyjny,  relacyjny oraz konkurencyjność przedsiębiorstw. Ile przedsiębiorstw działa w sektorze stoczniowym i jaki jest ich status (sektor MSP, duże przedsiębiorstwo)? Jaka jest ich struktura własnościowa (z regionu lub spoza (krajowe, zagraniczne), wg formy prawnej)? Czy i w jakim stopniu przedsiębiorstwa – oprócz  zamówień związanych z sektorem stoczniowym – realizują zadania z innych (jakich?) obszarów? Jaka jest kondycja finansowa przedsiębiorstw? W jaki sposób finansują swoją działalność? Czy korzystają z instrumentów wspierających, w tym z programów operacyjnych oraz narzędzi stworzonych przez władze miejskie? Na jakich zasadach przedsiębiorstwa zatrudniają pracowników  - w jakim stopni występuje samozatrudnienie oraz umowy cywilno - prawne? Czy i w jaki sposób (podstawy formalne, trwałość) przedsiębiorstwa współpracują z sobą, w tym z firmami spoza regionu? Jakie znaczenie mają dla nich klastry działające w regionie? Jakie jest ich miejsce w łańcuchu wartości dodanej? Jakiego typu prace i wyroby są wykonywane przez firmy stoczniowe  z regionu? Jakie są źródła popytu na usługi firm stoczniowych z regionu? W jaki sposób firmy pozyskują zlecenia? Jaki charakter (trwałość, podstawy formalne) mają relacje ze zleceniodawcami? Czy i w jaki sposób przedsiębiorstwa współpracują z sektorem nauki? Czy i w jaki sposób wytwarzają, pozyskują oraz chronią własność intelektualną i czego ona dotyczy? Czy i w jakim zakresie w swej aktualnej działalności firmy stoczniowe wykorzystują dorobek (np. konstrukcyjny, inżynierski, technologiczny, patentowy, organizacyjny) powstały we wcześniejszych okresach? Czy istnieje potrzeba oraz jaka jest zdolność przedsiębiorstw do zmiany profilu swojej działalności z wykorzystaniem dotychczasowych przewag konkurencyjnych („relatedvariety”)  - np. na produkcję konstrukcji offshore? Jakie zmiany tego typu już się dokonały i czy zakończyły się sukcesem? Jakie są potencjalnie najkorzystniejsze (tj. odpowiadające światowym trendom) kierunki takich zmian tak, by w jak największym stopniu wykorzystane zostały dotychczasowe przewagi konkurencyjne, infrastruktura, systemy organizacji oraz relacje zewnętrzne przedsiębiorstw?

Infrastruktura. Jaka jest przydatność oraz stan infrastruktury będącej obecnie we władaniu SPP oraz innych podmiotów - takiej jak nabrzeża, pochylnie, doki, dźwigi (w tym pływające), suwnice, hale, urządzenia do cięcia i obróbki metali, cynkownie, malarnie itp.? Co się pod tym względem zmieniło w ciągu ostatnich kilkunastu lat? Czy któreś z elementów dawnej infrastruktury nie są już przestarzałe (technologicznie, technicznie, formalnie)  lub też są nieadekwatne to typu lub wielkości produkowanych obecnie statków? Czy i jakie może być dla nich alternatywne zastosowanie? Jakie jest aktualne zapotrzebowanie na infrastrukturę potrzebną do produkcji i remontów statków? Czy brak infrastruktury (jakiej?) stanowi obecnie istotną barierę w działalności firm sektora stoczniowego? Czy istnieje problem braku terenów pod działalność? Czy istnieje potrzeba wspólnego stworzenia nowej lub użytkowania istniejącej infrastruktury przez grupę przedsiębiorstw? Czy takie przypadki już występują?

Renta geograficzna. Jaki wpływ na obecną sytuację oraz perspektywy rozwoju sektora stoczniowego ma taka a nie inna, nadwodna lokalizacja Szczecina? Np. w kontekście transportu wyrobów wielkogabarytowych, dostępu do sieci rzecznej, bliskości Niemiec i krajów skandynawskich. Czy i w jaki sposób sektor stoczniowy jest w stanie skorzystać z nowych inwestycji i pojawiających się okazji gospodarczych – np. terminal LNG, wytwórnia polipropylenu w ZCh Police, uruchomienie przez Polskę eksploatacji złóż konkrecji na Pacyfiku, ożywienie żeglugi na Odrze, wzrost potrzeb w sektorze obronnym?

Kapitał społeczny, „emocjonalny” i promocyjny. Jakie są relacje pomiędzy kondycją sektora stoczniowego w Szczecinie a natężeniem problemów społecznych (ubóstwo, przestępczość)  - szczególnie w dzielnicach północnych? Jakie jest nastawienie byłych, niemogących znaleźć pracy stoczniowców do radykalnej zmiany zawodu? Czy nie istnieje zagrożenie trwałego bezrobocia a nawet wykluczenia społecznego – także w odniesieniu do rodzin? Jakie są oczekiwania społeczne wobec przyszłości sektora stoczniowego w mieście? Czy powstanie poczucie straty i porażki gdyby sektor stoczniowy przestał istnieć? Czy sektor stoczniowy jest trwałym elementem tożsamości i marki miasta i regionu? Czy jest potrzeba i możliwość ich zastąpienia/przekształcenia?

Uwagi dodatkowe

Tak zdefiniowane badanie powinno zostać zrealizowane w oparciu o następujące narzędzia badawcze:

• analiza danych i informacji istniejących: dane GUS (w tym Rocznik Gospodarki Morskiej), dokumenty programowe, dane prasowe
• wywiady pogłębione z przedsiębiorstwami
• warsztaty i grupy fokusowe.

III. SPOSÓB PREZENTACJI WYNIKÓW

Opracowanie zostanie przedstawione w wersji elektronicznej, w plikach zapisanych w formacie obsługiwanym przez MS Word oraz papierowej w 2 egzemplarzach.

IV. HARMONOGRAM

• Projekt opracowania zostanie przekazany w ciągu 60 dni od dnia podpisania umowy.
• Ostateczna wersja opracowania będzie przekazana do 70 dni od dnia podpisania umowy.

V. WYMAGANIA WOBEC OFERTY I KRYTERIA OCENY

Oferta wykonawcy musi zawierać:

• Wstępną koncepcję konstrukcji i zawartości opracowania oraz opis zastosowanej w jego tworzeniu metodyki.
• Wykaz osób, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych i doświadczenia, niezbędnych do wykonania badania.
• Cenę realizacji wyżej wymienionego zamówienia (netto i brutto).

VI. KRYTERIA WYBORU OFERTY

• Metodologia (50%).
• Doświadczenie wykonawcy w przygotowaniu analiz dotyczących specjalizacji gospodarczych na potrzeby programów lub strategii rozwoju, w tym strategii ponadregionalnych (40%).
• Cena (10%).

• Zamawiający zastrzega sobie prawo do odpowiedzi tylko na wybraną ofertę.
• Zamawiający zastrzega sobie prawo do negocjacji warunków zamówienia, a także do rezygnacji z zamówienia bez podania przyczyny przed podpisaniem umowy.
• Zamawiający zapewni bieżącą współpracę oraz gotowość do udzielenia informacji i wyjaśnień odnośnie problemów i wątpliwości mogących się pojawić na etapie realizacji zamówienia.

Oferty należy przesłać drogą elektroniczną na adresy rot@wzp.pl do dnia 10 lipca 2015 roku.

Na wykonanie zamówienia
Zamawiający przeznacza maksymalnie kwotę 50 000 zł brutto.

W przypadku pojawienia się pytań lub wątpliwości proszę o kontakt z Panem Dariuszem Sobczakiem, tel. 91 44 11 463, e-mail: dsobczak@wzp.pl.