Uchwała Nr  1202/16 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia  26 lipca 2016 r.

w sprawie podjęcia decyzji orzekającej o odmowie umorzenie odsetek jak dla zaległości podatkowych od należności głównej stwierdzonej wobec Beneficjenta – Gminy Miasto Kołobrzeg decyzję administracyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/42/W/2015 z dnia 1 grudnia 2015 r. z związku umową o dofinansowanie nr UDA RPZP.05.01.01-32-001/10-00 z dnia 14 maja 2010 r. na realizację projektu pn. „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej”

Na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 t.j.), art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383 t.j.), art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 w zw. z art. 60 pkt 6 i art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z  2013 r. poz. 885 t.j. ze zm.), art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 t.j. ze zm.) oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486 t.j. ze zm.)

Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:

§ 1

1. Podejmuje się decyzję orzekającą o odmowie umorzenie odsetek jak dla zaległości podatkowych od należności głównej stwierdzonej wobec Beneficjenta – Gminy Miasto Kołobrzeg decyzją administracyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/42/W/2015 z dnia 1 grudnia 2015 r. z związku umową o dofinansowanie nr UDA RPZP.05.01.01-32-001/10-00 z dnia 14 maja 2010 r. na realizację projektu pn. „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.

§ 2

Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.

§ 3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Uzasadnienie

W dniu 14 maja 2010 r. Beneficjent – Gmina Miasto Kołobrzeg zawarł z Województwem Zachodniopomorskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.05.01.01-32-001/10-00 na realizację projektu pn. „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej”.
W ramach czynności kontrolnych oraz analizy przedstawionych przez Beneficjenta wyjaśnień i zastrzeżeń ustalono, iż dopuszczono się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31 lipca 2006 r. ze zm., zwanym dalej Rozporządzeniem nr 1083/2006). – spowodowanych uchybieniami w stosowaniu ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 223, poz. 1655 t.j. ze zm., zwanej dalej: pzp). Ponadto, cześć środków przekazanych Beneficjentowi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (zwanego dalej: RPO WZ) została uznana w całości za niekwalifikowalne.
Z uwagi na fakt, iż Beneficjent realizował projekt, wykorzystując środki przekazane na ten cel z naruszeniem obowiązujących go w ramach procedur, IZ RPO WZ pismem z dnia 21 lipca 2015 r. znak WWRPO.V.4331.(5.1.1/2010/001).2015.EP.01 wezwała Beneficjenta do zwrotu środków
w wysokości 103 558,66 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych lub do wyrażenia zgody na ich pomniejszenie z kolejnej płatności przysługującej Beneficjentowi. Odpowiadając na wezwanie do zwrotu, Beneficjent pismem z dnia 5 sierpnia 2015 r. wyraził zgodę na pomniejszenie kwoty 103 558,66 zł, wnosząc jednocześnie o umorzenie odsetek wynikających z otrzymanych płatności, wskazując m.in., że projekt „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej” składający się z sześciu odrębnych inwestycji był jednym z najbardziej złożonych w gminie jak również, iż okres jego trwania wynosił pięć lat, co doprowadziło do sytuacji, w której kwota wszystkich odsetek stanowi 50% kwoty dokonanej korekty.
Mając na uwadze powyższe, kwotę w wysokości 103 558,66 zł zaliczono, zgodnie z art. 55 § 2 w zw. z 62 §  1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz 613 j.t. ze zm.), w ramach wniosku o płatność:
- nr WNP-RPZP.05.01.01-32-001/10-02 w kwocie należności głównej 610,00 zł oraz odsetek liczonych jak  dla zaległości podatkowych w kwocie  349,00 zł,
- nr WNP-RPZP.05.01.01-32-001/10-01/K01 w kwocie należności głównej 65 326,33 zł oraz odsetek liczonych jak  dla zaległości podatkowych w kwocie  37 273,33 zł.
Zważywszy na okoliczność, iż Beneficjent nie wyraził zgody na pomniejszenie całości środków należnych IZ RPO WZ, z dniem 10 sierpnia 2015 r. wszczęto wobec niego z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie pozostałych do zwrotu środków wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA RPZP.05.01.01-32-001/10-00 z dnia 14 maja 2010 r. z jednoczesnym pouczeniem o możliwości złożenia dowodów, wyjaśnień oraz zastrzeżeń.
Odnośnie zawartego w przywołanym piśmie z dnia 5 sierpnia 2015 r. wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań w postaci umorzenia odsetek wynikających z otrzymanych płatności, IZ RPO WZ postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. odmówiła wszczęcia postępowania administracyjnego
w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie należności związanej ze środkami przekazanymi w ramach wymienionej wyżej umowy o dofinansowanie, uznając wniosek za przedwczesny.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, IZ RPO WZ ustaliła, iż Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia nr 1083/2006 spowodowanych uchybieniami w stosowaniu pzp w następujących postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych:
1) w ramach postępowania przetargowego pn.: „Wykonanie pełnobranżowej dokumentacji projektowej w ramach zadania inwestycyjnego: Przebudowa ul. Rodziewiczówny” stwierdzono naruszenie art. 67 ust. 1 pkt 3 pzp poprzez udzielenie zamówienia z wolnej ręki bez zachowania ustawowych przesłanek zastosowania tego trybu. Za powyższe naruszenie Taryfikator przewiduje wskaźnik procentowy korekty finansowej na poziomie
100% (Taryfikator Tabela nr 2 poz. 5 Bezprawne udzielenie zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki lub zapytania o cenę);
2) w ramach postępowanie przetargowe pn.: Roboty dodatkowe do umowy na roboty budowlane na zadaniu „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej – Przebudowa ul. Kołłątaja” stwierdzono naruszenie art. 67 ust. 1 pkt 5 pzp poprzez udzielenie zamówienia dodatkowego bez zachowania ustawowych przesłanek stosowania trybu z wolnej ręki o łącznej wartości nieprzekraczającej 50% wartości zamówienia podstawowego (realizowanego). Za powyższe naruszenie Taryfikator przewiduje wskaźnik procentowy korekty finansowej na poziomie 25% (Taryfikator, Tabela nr 2 poz. 8 Bezprawne udzielenie w trybie zamówienia z wolnej ręki zamówień dodatkowych lub uzupełniających, których wartość nie przekracza 20% lub 50% wartości zamówienia realizowanego).
Ponadto ustalono, że ramach zadań:
1) pełnienie funkcji zamiejscowego nadzoru autorskiego przy wykonywaniu robót budowlanych związanych z zadaniem „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej – Korty tenisowe przy ul. Władysława Sikorskiego 1”;
2) pełnienie funkcji zamiejscowego nadzoru autorskiego przy wykonywaniu robót budowlanych związanych z zadaniem Rewitalizacja Parku im. Jedności Narodowej w ramach zadania inwestycyjnego „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej – Park Nadmorski i Park Jedności Narodowej”;
3) pełnienie funkcji nadzoru autorskiego przy wykonywaniu robót budowlanych związanych z zadaniem Rewitalizacja Parku im. Stefana Żeromskiego w ramach zadania inwestycyjnego „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej – Park Nadmorski i Park Jedności Narodowej”;
4) pełnienie funkcji nadzoru autorskiego przy wykonywaniu robót budowlanych związanych z zadaniem „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej – Przebudowa ulicy Rodziewiczówny”;
5) wykonanie dokumentacji projektowej zamiennej do projektu „Rewitalizacja parku nadmorskiego oraz parków miejskich w Kołobrzegu. Park im. Stefana Żeromskiego”;
6) wykonanie dokumentacji projektowej przebudowy nawierzchni ul. Kołłątaja;
Beneficjent naruszył zasady przejrzystości i uczciwej konkurencji wskazane § 11 ust. 4 umowy o dofinansowanie oraz naruszył art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 t.j. ze zm, zwana dalej ufp).
W związku z dokonanymi ustaleniami w dniu 1 grudnia 2015 r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego podjął decyzję administracyjną nr WWRPO/42/W/2015 orzekającą od Beneficjenta zwrot środków otrzymanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA RPZP.05.01.01-32-001/10-00 zawartej w Kołobrzegu w dniu 14 maja 2010 r. na realizację projektu pn. „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej” w łącznej kwocie należności głównej 22 587,92 zł wraz z odsetkami określonymi dla zaległości podatkowych z zastrzeżeniem, że zwrot nastąpi poprzez pomniejszenie kolejnej płatności przysługującej Beneficjentowi na podstawie wskazanej umowy o dofinansowanie w ramach RPO WZ o kwotę podlegającą zwrotowi wraz z należnymi odsetkami. Gmina Miasto Kołobrzeg nie złożyła od powyższego rozstrzygnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Beneficjent pismem z dnia 17 lutego 2016 r. (wpływ do IZ RPO WZ w dniu 22 lutego 2016 r.) zwrócił się do IZ RPO WZ z ponowną prośbą o udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek w spłacie należności związanej ze środkami przekazanymi w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA RPZP.05.01.01-32-001/10-00 z dnia 14 maja 2010 r., a wynikającej z wymienionej decyzji administracyjnej z dnia 1 grudnia 2015 r., nie przywołując przy tym żadnych okoliczności mających przemawiać za jej udzieleniem.
Pismem z dnia 10 marca 2016 r. IZ RPO WZ wezwała Gminę Miasto Kołobrzeg do uzupełniania wniosku z dnia 17 lutego 2016 r. poprzez dostarczenie dokumentacji potwierdzającej jej sytuację finansową oraz przywołanie okoliczności na których oparto swoje żądanie podkreślając jednocześnie, iż jest to warunkiem niezbędnym do rozpatrzenia sprawy o udzielenie ulgi.
Ze względu na oczekiwanie na uzupełnienie wniosku, IZ RPO WZ postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r. przedłużyła postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Beneficjenta do dnia 22 kwietnia 2016 r. Następnie, ze względu na bezskuteczny upływ terminu do dostarczenia dokumentów, IZ RPO WZ pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r. ponownie wezwała Gminę Miasto Kołobrzeg do uzupełnienia wniosku w sprawie udzielenia ulgi. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r. przedłużono postępowania administracyjne z uwagi na oczekiwanie na dostarczenie przez Beneficjenta dokumentacji niezbędnej do rozpatrzenia i analizy wniosku o ulgę.
W ramach uzupełnienia wniosku z dnia 17 lutego 2016 r., pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r. (mylnie opatrzonego datą 22 kwietnia 2015 r.; wpływ do IZ RPO WZ w dniu 28 kwietnia 2016 r.) Beneficjent wskazał, że kwota pomniejszonych odsetek jest kwotą znaczącą i jej pomniejszenie niewątpliwie ograniczyło zakres możliwych do wykonania zadań takich jak np. remonty dróg czy placów. Podniesiono przy tym, że dochody budżetowe nie kwalifikują Gminy Miasto Kołobrzeg do gmin bogatych bowiem wskaźnik G dochodów podatkowych na jednego mieszkańca nieznacznie tylko przekracza średnie, tego rodzaju dochody gmin, w Polsce. Natomiast fakt, że w omawianej gminie przebywa przynajmniej dwa razy więcej osób niż wynosi statystyczna ilość jej mieszkańców powoduje, iż środki na utrzymanie porządku i bezpieczeństwa oraz gospodarkę komunalną w przeliczeniu na mieszkańca są dużo większe od średniej krajowej. Ponadto, wskazano że duża kwota odsetek powstała na skutek stosowanego systemu finansowania zadania i weryfikacji kwalifikowalności wydatków oraz wniosków o płatność, dodając przy tym, iż na jej wyliczenie nałożył się dodatkowo długi okres realizacji zadania i procesu kontroli wydatków. Do omówionego wyżej pisma dołączono dokumentację potwierdzającą sytuację finansową Gminy.
Postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. IZ RPO WZ przedłużyła postępowanie administracyjne ze względu na analizę całokształtu materiału dowodowego, w tym dokumentacji finansowej stanowiącej załącznik do pisma Beneficjenta z dnia 22 kwietnia 2016 r. Następnie pismem z dnia 29 czerwca
2016 r. poinformowano Gminę Miasto Kołobrzeg o zamiarze zakończenia postępowania
w przedmiotowej sprawie oraz pouczyła o prawach wynikających z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 t.j., zwanej dalej: kpa). Mając na uwadze powyższe, wobec konieczności umożliwienia Beneficjentowi zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, a także zgłoszonych żądań, IZ RPO WZ poinformowała Beneficjenta o konieczności przedłużenia postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia ulgi do dnia 29 lipca 2016 r.
W związku ze złożonym wnioskiem o udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek z dnia 17 lutego 2016 r. IZ RPO WZ przeprowadziła postępowanie administracyjne obejmujące całościową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (w tym w szczególności dokumentacji przedłożonej przez Beneficjenta) z uwzględnieniem treści wniosku wraz z uzasadnieniem, a także analizę przytoczonych przez Beneficjenta okoliczności, na których oparł swój wniosek o udzielenie ulgi w spłacie, w tym sytuacji finansowej Gminy Miasto Kołobrzeg oraz stanu prawnego sprawy, co pozwoliło na ustosunkowanie się do przedmiotowego wniosku jak poniżej.
Kwestię ulg w spłacie zobowiązań z tytułu zwrotu środków w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich regulują przepisy ufp. Zapisy wskazanej ustawy dają IZ RPO WZ możliwość umarzania w całości albo w części, odraczania spłaty lub rozkładania na raty należności pieniężnych o charakterze niepodatkowym należności publiczno-prawnych (art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ufp). Przez pojęcie należności publiczno-prawnych należy rozumieć takie należności, które nie są podatkami i opłatami, a stanowią dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publiczno-prawnych. Ich podstawą są przepisy powszechnie obowiązującego prawa, a cechą charakterystyczną podporządkowanie w granicach wyznaczonych prawem objętych nimi jednostek organom wyposażonym we władztwo publiczne. Na mocy art. 60 pkt 6 ufp do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym należą należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności.
Zgodnie z brzmieniem art. 64 ufp organ właściwy, na wniosek zobowiązanego może udzielać ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 ufp, które:
- nie stanowią pomocy publicznej;
- stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Wspólnot Europejskich dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;
- stanowią pomoc publiczną m.in. udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia bądź też w celu zapobieżenia poważnym zakłóceniom w gospodarce o charakterze ponadsektorowym lub ich likwidacji jak też w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim.
Z uwagi na fakt, że przepisy ufp nie wskazują przesłanek udzielania ulg w spłacie należności stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, na podstawie odesłania zawartego w art. 67 ufp, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ufp stosuje się przepisy kpa i odpowiednio przepisy działu III op. W dziale III op, kwestia ulg w spłacie zobowiązań uregulowana została w rozdziale 7a - ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Zatem, stosując odpowiednio przepisy op (art. 67a § 1 op), właściwy organ może udzielić zobowiązanemu ulgi w spłacie zobowiązań stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, tj.:
-odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
- odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;
- umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Przewidziane powyżej uprawnienia organu mogą zostać zrealizowane w stosunku do konkretnego Beneficjenta środków europejskich na jego wniosek i w zależności od rodzaju zawnioskowanej ulgi.
Podkreślenia wymaga, iż decyzja wydana na podstawie art. 67a § 1 op ma charakter uznaniowy co oznacza, iż pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania ma miejsce dopiero w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje któraś z przesłanek określonych w art. 67a § 1 op tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny. Dopiero wówczas organ w sposób uznaniowy rozstrzyga, czy przyznać ulgę w spłacie zobowiązania, czy też, mimo istnienia przesłanek o których mowa w art. 67a § 1op, odmówić udzielenia takiej ulgi. Ponadto, pomimo, iż instytucja udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowych przewidziana w op opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym, to nie oznacza to jednak, że ustawodawca pozostawił organom zupełną swobodę w jej stosowaniu. Przepis ten pozostawia wprawdzie do uznania organu podatkowego istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności przemawiających za udzieleniem ulgi, lecz rozstrzygnięcie w jej przedmiocie musi zawierać uzasadnienie stanowiska organu. Nadmienić należy także, iż decyzja w zakresie ulgi w spłacie zaległości podatkowych jest instytucją szczególną w systemie prawa podatkowego i taki też charakter winny mieć okoliczności uzasadniające pozytywne załatwienie sprawy. Rozstrzygnięcie to nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, zaś decyzja winna spełniać wymogi wskazane w art. 107 § 1 i § 3 kpa. Niewątpliwie jednak organ, w pierwszej kolejności, musi stwierdzić, czy w konkretnym przypadku w ogóle istnieje ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny, mając na uwadze, że obie wskazane przesłanki mają równorzędny charakter, zatem obie w trakcie postępowania muszą być rozpatrzone.
Zawarte w art. 67a § 1 op sformułowania ważny interes podatnika i interes publiczny, nie mają stałego zakresu treści. Są to swoiste klauzule generalne, odsyłające do ocen pozaprawnych. Odnosząc się niniejszym do przywołanych sformułowań, wskazać należy iż wymienione jako pierwsze pojęcie ważnego interesu podatnika wymaga zaistnienia takich zdarzeń, na które sam podatnik nie mógł mieć wpływu, nawet przy dołożeniu nadzwyczajnej staranności. Ogólną dyrektywą interpretacyjną przy wykładni pojęcia "ważnego interesu podatnika" powinno być uznanie wyjątkowości instytucji przyznawania wszelkich ulg w spłacie zobowiązań.
Wyjaśniając natomiast w tym miejscu znaczenie drugiej z przesłanek zawartych w art. 67a § 1 op, należy wskazać, iż sformułowanie "interes publiczny" nie ma stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnieść go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. Orzecznictwo jednakże wypracowało jednolity pogląd definiujący na potrzeby analizowanego przepisu prawnego pojęcie interesu publicznego rozumianego jako dyrektywa postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, równość traktowania podmiotów będących w podobnej sytuacji, czy realizację zobowiązań podatkowych.
Należy zauważyć, iż postępowanie w sprawie udzielenia ulgi wszczęte zostało na skutek wniosku złożonego przez Beneficjenta, zatem winien być on uzasadniony i to w interesie zobowiązanego leży podanie do wiadomości organu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a także dopilnowanie ich utrwalenia w dokumentach. Niemniej jednak wskazać należy, iż brak jest jednoznacznych regulacji ustawowych w sprawie elementów z jakich powinien składać się wniosek o udzielenie ulgi. Należy zatem przyjąć, iż we wniosku podatnik winien przedstawić co najmniej podstawowe elementy wymagane w podaniu tj. wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 63 kpa). Nadto poza treścią żądania wnioskodawca zobowiązany jest przywołać, okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają udzielenie przedmiotowej ulgi. IZ RPO WZ dokonała zatem zbadania obu przesłanek, odnosząc okoliczności przedmiotowej sprawy do rodzaju ulgi, o którą wniósł Beneficjent.
Omawiając niniejszym przesłankę ważnego interesu zobowiązanego należy wskazać, iż badając sytuację Beneficjenta organ powinien przeanalizować sytuację ekonomiczną zobowiązanego, a także uwzględnić jej przyczyny. Dopiero zestawienie tych elementów wraz z wysokością należności do spłaty, pozwala na ocenę ważnego interesu podatnika.
Na podstawie przedłożonej przez Beneficjenta dokumentacji obrazującej sytuację finansową w 2016 r. oraz jego wyjaśnień, jak również dokumentów opublikowanych na stronie internetowej Beneficjenta, IZ RPO WZ dokonała analizy sytuacji ekonomicznej Gminy Miasto Kołobrzeg. I tak, z zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) w dniu 29 marca 2016 r. wynika, iż Gmina Miasto Kołobrzeg, według stanu na dzień jego wydania, nie posiada zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Z zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzającego stan zaległości z dnia 1 kwietnia 2016 r. wystawionego przez Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Skarbowego w S. wynika, iż wnioskodawca nie posiada również zaległości podatkowych.
Ponadto IZ RPO WZ przeanalizowała dostarczone przez wnioskodawcę uchwały Regionalnej Izby Obrachunkowej w S. Zespół Zamiejscowy w K. dotyczące Gminy Miasto Kołobrzeg oraz dopuściła z urzędu dowody w postaci uchwał Rady Miasta Kołobrzeg dotyczące uchwalenia budżetu Gminy na lata 2014, 2015 i 2016 (http://e-dziennik.szczecin.uw.gov.pl/WDU_Z/2013/4563/akt.pdf, http://e-dziennik.szczecin.uw.gov.pl/WDU_Z/2015/447/akt.pdf, http://e-dziennik.szczecin.uw.gov.pl/WDU_Z/2015/5581/akt.pdf), które to dokumenty obrazują sytuację ekonomiczną Beneficjenta.
Należy nadmienić, iż uzupełniając wniosek o udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek z dnia 17 lutego 2016 r., pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r. Beneficjent, poza dostarczeniem dokumentacji potwierdzającej sytuację finansową Gminy Miasto Kołobrzeg i odesłaniem do publikacji zawartych w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego, nie wskazał dodatkowych okoliczności mających potwierdzić jej trudną sytuację finansową. Jak przytoczono wcześniej, wnioskodawca ograniczył się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że kwota pomniejszonych odsetek jest kwotą znaczącą i jej pomniejszenie niewątpliwie ograniczy zakres możliwych do wykonania zadań takich jak np. remonty dróg czy placów. Wnioskodawca podniósł przy tym, że dochody budżetowe nie kwalifikują Gminy Miasto Kołobrzeg do gmin bogatych bowiem wskaźnik G dochodów podatkowych na jednego mieszkańca nieznacznie tylko przekracza średnie tego rodzaju dochody gmin w Polsce, a fakt, przebywania w niej przynajmniej dwa razy więcej osób niż wynosi statystyczna ilość mieszkańców powoduje, że środki na utrzymanie porządku i bezpieczeństwa oraz gospodarkę komunalną w przeliczeniu na mieszkańca są dużo większe od średniej krajowej.
Mając na uwadze wyjaśnienia Beneficjenta i jego dane finansowe, odnosząc się niniejszym do wystąpienia bądź nie, indywidualnego interesu podatnika w pierwszej kolejność wskazać należy, iż IZ RPO WZ nie znalazła podstaw do stwierdzenia, iż Gmina Miasto Kołobrzeg znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Świadczą o tym m.in. okoliczności faktyczne w postaci braku występowania w kolejnych latach tj. 2014 – 2016 deficytu budżetowego. Co więcej, w omawianym okresie Gmina odnotowywała nadwyżkę finansową. Wskazana nadwyżka budżetowa była wprawdzie w całości przeznaczana na spłatę istniejących zobowiązań Gminy, niemniej jednak świadczy ona o prawidłowym funkcjonowaniu gospodarki finansowej. Należy również zwrócić uwagę na fakt, iż wnioskodawca uchwala rokrocznie budżet z zachowaniem ustawowych rezerw ogólnych, które mogą zostać przeznaczone na dowolny wydatek jednostki samorządu terytorialnego związany z realizacją jej zadań, którego nie można było przewidzieć w dniu uchwalania budżetu. Tym samym, Gmina Miasto Kołobrzeg miała możliwość pokrycia naliczonych odsetek od należności głównej, stwierdzonej decyzją administracyjną nr WWRPO/42/W/2015 z dnia 1 grudnia 2015 r., ze środków zaplanowanych w budżecie jako rezerwa ogólna. W tym miejscu należy dodatkowo podnieść, że korzystanie z dofinansowania na realizację projektu w ramach RPO WZ powinno być zawsze poprzedzone wnikliwą weryfikacją pod kątem własnych zasobów finansowych, tak żeby zapewnić właściwą obsługę merytoryczną zaplanowanego przedsięwzięcia. Jednostka samorządu terytorialnego, tak samo jak i przedsiębiorca, musi mieć na uwadze, iż ewentualne niepowodzenia w realizowaniu danej inwestycji, nie mogą skutkować obowiązkiem udzielenia ulgi w spłacie należności i to bez względu na okres jego realizacji. Każdy bowiem podmiot powinien podejmować decyzje w sposób przemyślany oraz zważać na wysokość dochodów, obciążenia oraz zabezpieczać środki na wyznaczony cel. Obowiązek zwrotu przez Beneficjenta środków wykorzystanych z naruszeniem procedur wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych wynika wprost z art. 207 ust. 1 ufp. Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązał się do stosowania jej zapisów, w tym także zapisów obowiązującego prawa, wytycznych i procedur w ramach RPO WZ. § 8 umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.05.01.01-32-001/10-00 określa procedurę odzyskiwania przez IZ RPO WZ środków nieprawidłowo wykorzystanych. Tym samym Beneficjent miał świadomość konsekwencji finansowych związanych z realizacją projektu niezgodnie z procedurami. Ponadto, w badanym stanie faktycznym nie zaistniało żadne nadzwyczajne ani losowe zdarzenie spowodowane działaniem czynników, na które wnioskodawca nie miałby wpływu, a które powodowałoby, iż ten znalazłby się w trudnej sytuacji finansowej. Brak jest zatem okoliczności uzasadniających umorzenie odsetek od należności. W tym miejscu należy ponownie wskazać, iż ważny interes zobowiązanego ujmowany jest jako interes wyjątkowy, odbiegający od powszechnych standardów i sytuacji. Musi on istnieć obiektywnie, a nie wyłącznie w przekonaniu Beneficjenta składającego wniosek o przyznanie ulgi. Z subiektywnego bowiem punktu widzenia podatnika, w każdej sytuacji może mieć on ważny interes w uzyskaniu danej ulgi. Wobec powyższego, IZ RPO WZ ustaliła, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego.
Kontynuując rozważania dotyczące przesłanek udzielenia ulgi w spłacie zawartych w art. 67a § 1 op, IZ RPO WZ dokonała analizy sprawy pod kątem zaistnienia drugiej przesłanki, tj. interesu publicznego. Tym samym wzięto pod uwagę okoliczności dotyczące wykonywanych przez Beneficjenta zadań i ich znaczenia oraz cele, którymi kierował się rozpoczynając m.in. inwestycję w ramach RPO WZ. IZ RPO WZ przeprowadziła więc analizę, czy w przedmiotowej sprawie w ogóle wystąpiła przesłanka interesu publicznego. I tak, Beneficjent - Gmina Miasto Kołobrzeg stanowi lokalną wspólnotę samorządową tworzoną przez jej mieszkańców oraz terytorium obejmujące jednostki pomocnicze. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 t. j.) do zadań własnych gminy należą w szczególności sprawy dotyczące ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej; gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego; wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz; działalności w zakresie telekomunikacji; lokalnego transportu zbiorowego; ochrony zdrowia; pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych; wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej; gminnego budownictwa mieszkaniowego; edukacji publicznej; kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami; kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych; porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli czy polityki prorodzinnej. Jak wynika z powyższego wyliczenia, przedmiotem zadań realizowanych przez Gminę Miasto Kołobrzeg jest zaspokajanie potrzeb lokalnej wspólnoty samorządowej tworzonej przez jej mieszkańców. Mając zatem na uwadze wykonywane przez Beneficjenta zadania i ich znaczenie oraz przesłanki, którymi kierował się rozpoczynając inwestycję pn. „Rewitalizacja Kołobrzeskiej Strefy Uzdrowiskowej” w ramach RPO WZ na lata 2007-2013, należy uznać, iż z całą pewnością, miał on na uwadze potrzeby i komfort życia mieszkańców. Na uznanie zasługuje także fakt, iż Gmina stara się przeznaczyć swoje środki finansowe na inwestycje mające na celu rozwój wspólnoty samorządowej oraz jej terytorium, podejmując trud pozyskiwania zewnętrznych źródeł finansowania przedsięwzięć. Ponadto, jak wskazał wnioskodawca w piśmie z dnia 22 kwietnia 2016 r., pomniejszenie kwoty odsetek podlegających zwrotowi wraz z należnością główną ograniczyło realizację planowanych przedsięwzięć związanych z remontami infrastruktury drogowej i komunalnej, które to przedsięwzięcia bez wątpienia wpisują się w zakres zadań do realizacji których zobowiązane są gminy jako jednostki samorządu terytorialnego. Przychylenie się do wnioskowanego umorzenia odsetek, a w konsekwencji ich zwrotu, w wyniku ich uprzedniego pomniejszenia, pozwoliłoby natomiast doprowadzić do sytuacji, w której wymienione zadania zostałyby zrealizowane. W przeciwnym wypadku Gmina Miasto Kołobrzeg, będzie zmuszona do ich ograniczenia. Wobec powyższego wskazać należy, iż mając na względzie pełnione przez Beneficjenta zadania i ich znaczenie oraz przesłanki, którymi kierował się rozpoczynając m.in. inwestycję w ramach RPO WZ, w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka ważnego interesu publicznego.
Podsumowując rozważania dotyczące wystąpienia przesłanek uzasadniających udzielenie ulgi w spłacie w postaci umorzenia odsetek, mając na uwadze powołane orzecznictwo oraz informacje zebrane w przedmiotowej sprawie, IZ RPO WZ ustaliła, że w badanym stanie faktycznym nie zaistniała przesłanka wskazana w art. 67a § 1 op, uzasadniająca zastosowanie ulgi w spłacie,
tj. przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. Wystąpiła natomiast przesłanka interesu publicznego. Jednakże działając w granicach uznania administracyjnego IZ RPO WZ stoi na stanowisku, że mimo zaistnienia ww. przesłanki w sprawie nie występują okoliczności faktyczne pozwalające na umorzenie odsetek od należności określonej decyzją administracyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/42/W/2015 z dnia 1 grudnia 2015 r.
Uzasadniając negatywne rozpatrzenie przez IZ RPO WZ wniosku Beneficjenta z dnia 17 lutego 2016 r., podkreślenia wymaga, iż w badanym stanie faktycznym nie zaistniała sytuacja nadzwyczajna pozwalająca na umorzenie odsetek. Zobowiązania podatkowe w tym odsetki są należnościami publiczno – prawnymi, a obowiązek ich ponoszenia obciąża każdego obywatela. Wszelkie zwolnienia podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem i istotnym odstępstwem od zasad powszechności opodatkowania i równości podatników wobec przepisów prawa oraz odejściem od konstytucyjnej zasady sprawiedliwości. Relacja art. 67a op do zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 84 Konstytucji wskazuje, że ma ona charakter wyjątku od zasady, co oznacza konieczność jego ścisłej wykładni i stosowania jako normy o charakterze szczególnym, w sytuacjach naznaczonych taką właśnie cechą.
Dopuszczalność umorzenia odsetek od należności publiczno – prawnych przewidziana w art. 64 ust. 1 ufp w zw. z art. 60 pkt 6 ufp oraz art. 55 ufp stanowi jeden z rodzajów ulg w spłacie zobowiązań, przy czym o umorzeniu decyduje właściwy w sprawie organ (art. 58 ust. 1 pkt 1 – 4 ufp) –  na wniosek zobowiązanego. Jak wskazano wcześniej, podejmowana na zasadzie art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ufp decyzja o umorzeniu należności ma charakter uznaniowy. Co do zasady uznanie administracyjne oznacza możliwość wyboru przez organ, w określonym stanie prawnym i faktycznym, konsekwencji prawnej. Innymi słowy, decydując na zasadzie uznania administracyjnego, organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze jego sposobu powinny decydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, słusznego interesu strony i interesu publicznego. Mając na uwadze przywołane wyżej przesłanki na tle obowiązującego prawa wskazać należy, iż w niniejszej sprawie udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek byłoby sprzeczne z interesem publicznym brak jest bowiem okoliczności faktycznych pozwalających stwierdzić, iż sytuacja Gminy Miasto Kołobrzeg, w tym jej kondycja finansowa, ma charakter szczególny. Należy w tym miejscu nadmienić, iż uwzględnienie wniosku o udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek od należności w sytuacji gdy nie jest to konieczne, byłoby sprzeczne z ważnym interesem publicznym, gdyż w sytuacji rezygnacji IZ RPO WZ z należnych jej na mocy art. 207 ust. 1 ufp środków, okoliczność ta obciążyłaby budżet Województwa Zachodniopomorskiego. Podsumowując powyższe stwierdzić należy, iż istniejące ograniczenia w zakresie możliwych do wykonania przez Gminę Miasto Kołobrzeg zadań, których w opinii IZ RPO WZ nie można traktować jako trudnej sytuacji finansowej Wnioskodawcy, nie stanowią podstawy do udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek od należności podlegającej zwrotowi orzeczonego decyzją administracyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 1 grudnia 2015 r. nr WWRPO/42/W/2015. Podstawą tą nie jest również podnoszona przez Stronę w piśmie z dnia 22 kwietnia 2016 r. kwestia obowiązującego systemu dofinansowania zadania jak też weryfikacji kwalifikowalności wydatków oraz wniosków o płatność i związany z tym upływ czasu, który doprowadził do zwiększenia się kwoty odsetek. W tym miejscu IZ RPO WZ raz jeszcze wskazuje, że Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązał się dobrowolnie do stosowania jej zapisów, w tym także pozostałych regulacji z niej wynikających w tym m.in. procedur stosowanych w ramach RPO WZ a tym samym miał świadomość konsekwencji finansowych związanych z realizacją projektu w przypadku stwierdzenia niezgodności z procedurami.
Na zakończenie wskazać należy, iż po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, IZ RPO WZ stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka wskazana w art. 67a § 1 op, uzasadniająca zastosowanie ulgi w spłacie, tj. przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. Uznano jednakże, że wystąpiła druga z przesłanek wskazana w powyższej regulacji prawnej tj. przesłanka interesu publicznego, niemniej jednak IZ RPO WZ nie znalazła podstaw uzasadniających uznanie wniosku Beneficjenta. Podkreślenia wymaga, iż w świetle koncepcji uznania administracyjnego, organ jest skrępowany w zakresie oceny zaistnienia przesłanek zastosowania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany w zakresie tego, jak postąpić w przypadku ich stwierdzenia. Przywołane uznanie nie wyraża się zatem w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu. Fakt, iż nie spełniono żądania Beneficjenta nie oznacza, że doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organ administracji publicznej może bowiem w granicach tego uznania nie uwzględnić wniosku strony, o ile sprecyzuje w sposób racjonalny przyczyny tego stanu rzeczy.