|
|
Uchwała Nr 1271/16 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia 09 sierpnia 2016 r.
w sprawie podjęcia decyzji o zwrocie przez Beneficjenta – Pana R. P. P. zamieszkałego w S. przy ul. G. (prowadzącego poprzednio działalność gospodarczą pod firmą: R. R. P. P. z siedzibą w S. przy ul. A. S.), środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-00 zawartej w Szczecinie w dniu 28.10.2013 r. na realizację projektu pn. „Rozwój technologii ECO-H2 ekologicznego generatora odnawialnego dodatku do paliw – Badania elektrolizy wody, elektrolitów i gazu Browna, materiałów do konstrukcji generatora i elektroniki sterującej” w łącznej kwocie 1 566 271,17 zł (słownie: jeden milion pięćset sześćdziesiąt sześć tysięcy dwieście siedemdziesiąt jeden złotych 17/100) wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.
Na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 06 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383 tekst jednolity), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a i ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 tekst jednolity ze zm.) oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2 a ustawy z dnia 05 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486 tekst jednolity)
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:
§ 1
1. Podejmuje się decyzję o zwrocie przez Beneficjenta – Pana R. P. P. zamieszkałego w S. przy ul. G. (prowadzącego poprzednio działalność gospodarczą pod firmą: R. R. P. P. z siedzibą w S. przy ul. A. S.), środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-00 zawartej w Szczecinie w dniu 28.10.2013 r. na realizację projektu pn. „Rozwój technologii ECO-H2 ekologicznego generatora odnawialnego dodatku do paliw – Badania elektrolizy wody, elektrolitów i gazu Browna, materiałów do konstrukcji generatora i elektroniki sterującej” w łącznej kwocie 1 566 271,17 zł (słownie: jeden milion pięćset sześćdziesiąt sześć tysięcy dwieście siedemdziesiąt jeden złotych 17/100) wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.
§ 2
Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.
§ 3
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Uzasadnienie
Pan R. P. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą R. P. P. z siedzibą przy ul. A. S. w S., w odpowiedzi na ogłoszenie konkursu nr RPOWZ/1.2.2/2012/1 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (zwanego dalej: RPO WZ) złożył w dniu 24.01.2013 r. wniosek o dofinansowanie projektu pn. „Rozwój technologii ECO-H2 ekologicznego generatora odnawialnego dodatku do paliw – Badania elektrolizy wody, elektrolitów i gazu Browna, materiałów do konstrukcji generatora i elektroniki sterującej”.
Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie (pkt C.7 „Opis przedsięwzięcia”), realizacja przedsięwzięcia mająca na celu podniesienie konkurencyjności polegać miała na wdrożeniu innowacyjnej technologii wytwarzania ekologicznego dodatku do paliw wspomagającego systemy ogrzewania, gotowania oraz cięcia i spawania poprzez dostarczenie energii pochodzącej z wodoru i tlenu pozyskiwanego z wody w 2 procesach trwających w czasie rzeczywistym.
Wedle wniosku o dofinansowanie (pkt C.6 „Cele projektu i ich zgodność z celami RPO WZ (działania/poddziałania RPO WZ) oraz z innymi dokumentami strategicznymi”), zasadniczym celem realizacji projektu miało być podniesienie konkurencyjności Wnioskodawcy na rynku międzynarodowym poprzez wprowadzenie do oferty firmy nowego, innowacyjnego produktu - generatora ECO-H2 w zmodyfikowanej wersji - w którym zaimplementowano innowacyjne technologie oraz przyczynienie się do ochrony środowiska naturalnego poprzez zmniejszenie zużycia paliwa i szkodliwości dla środowiska.
Uchwałą Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr … z dnia …r. przyznano Wnioskodawcy dofinansowanie na realizację w/w projektu w wysokości 1 650 000,00 zł.
Beneficjent w dniu 28.10.2013 r. zawarł z Województwem Zachodniopomorskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, pełniącym na podstawie art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 06 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r., poz. 383 tekst jednolity, zwanej dalej: uzppr) rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (zwanej dalej: IZ RPO WZ), umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-00 na realizację projektu pn. „Rozwój technologii ECO-H2 ekologicznego generatora odnawialnego dodatku do paliw – Badania elektrolizy wody, elektrolitów i gazu Browna, materiałów do konstrukcji generatora i elektroniki sterującej” Oś priorytetowa 1 „Gospodarka – Innowacje – Technologie”, Działanie 1.2 „Innowacje i transfer technologii”, Poddziałanie 1.2.2 „Infrastruktura B+R”. Dodatkowo pomiędzy Beneficjentem a IZ RPO WZ zostały zawarte aneksy do umowy nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-01 z dnia 28.10.2013 r.,
nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-02 z dnia 14.01.2015 r., nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-03 z dnia 13.02.2015 r., nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-04 z dnia 29.06.2015 r., nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-05 z dnia 10.08.2015 r.
Zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-00, termin rozpoczęcia realizacji projektu ustalono na dzień 01.07.2013 r., zakończenia rzeczowego i finansowego realizacji na dzień 31.12.2014 r. Dnia 28.10.2013 r. na mocy aneksu do umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-01, na wniosek Beneficjenta z dnia 18.09.2013 r., uległ zmianie termin rozpoczęcia realizacji projektu z dnia 01.07.2013 r. na dzień 30.09.2013 r.
Pismem z dnia 11.12.2014 r. Beneficjent zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminów zakończenia realizacji projektu do dnia 31.03.2015 r. Beneficjent wyjaśnił, iż konieczność zmiany terminu zakończenia realizacji projektu wynika z wystąpienia opóźnień w zakresie przeprowadzonych procedur rozeznania rynku oraz przesunięć terminów wyłonienia dostawców urządzeń na przestrzeni realizacji całego projektu. Beneficjent poinformował jednocześnie, iż zaproponowana przez niego zmiana nie wpłynie na założone cele projektu, a nadto pozytywnie przyczyni się do zrealizowania projektu i osiągnięcia wskaźników realizacji projektu. IZ RPO WZ wyraziła zgodę na przedłużenie terminu zakończenia rzeczowego i finansowego realizacji projektu na dzień 31.03.2015 r. (pismo IZ RPO WZ z dnia 19.12.2014 r.), w następstwie czego w dniu 14.01.2015 r. podpisano z Beneficjentem aneks do umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-02.
Następnie pismem z dnia 31.03.2015 r. Beneficjent zwrócił się z kolejną prośbą o przedłużenie terminu zakończenia projektu, wskazując na termin 30.06.2015 r. Jako przyczynę tej sytuacji wskazano prowadzone wobec Pana R. P. P. - w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci wydanego przez S. O. w S. wyroku zaocznego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności - postępowanie egzekucyjne. Beneficjent podał, iż o prowadzonym postępowaniu sądowym, jak i zapadłym wyroku dowiedział się dopiero z pisma otrzymanego od organu egzekucyjnego w dniu 27.10.2014 r. Wówczas niezwłocznie podjął czynności zmierzające do zakwestionowania wydanego wyroku, w pierwszej kolejności wnosząc o doręczenie odpisu pozwu oraz wydanego wyroku, ponadto złożył zażalenie na postanowienie o nadaniu wyrokowi klauzuli wykonalności. Jak poinformował Beneficjent, postanowieniem z dnia 13.03.2015 r. S. A. w S. uwzględnił zażalenie i przekazał do ponownego rozpoznania wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi. Ponadto jak podał Beneficjent, wystąpił on z wnioskiem o zawieszenie prowadzonego przeciwko (…) postępowania egzekucyjnego, który został uwzględniony, lecz zgodnie z przepisami zawieszenie nie wyłącza możliwości podejmowania przez organ egzekucyjny czynności mających na celu wykonanie w przyszłości tytułu wykonawczego, nie wyłączając zajęcia majątku, co organ egzekucyjny faktycznie czyni. Beneficjent poinformował również, iż w związku z zaistniałą sytuacją oczekuje z wprowadzeniem na polski obszar celny towarów zakupionych w ramach projektu, obawiając się ich zajęcia przez organ egzekucyjny.
IZ RPO WZ pismem z dnia 29.04.2015 r. wyraziła zgodę na przedłużenie terminu zakończenia realizacji projektu do dnia 30.06.2015 r. (zmiany dokonano aneksem do umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-04 z dnia 29.06.2015 r.), wskazując przy tym, iż jest to termin nieprzekraczalny. Podejmując powyższą decyzję IZ RPO WZ wzięła m.in. pod uwagę znaczący stan zaawansowania realizacji finansowej projektu. W piśmie z dnia 29.04.2015 r. IZ RPO WZ zaznaczyła jednocześnie, że na przedłużenie okresu realizacji projektu nie miały wpływu wyjaśnienia Beneficjenta związane z prowadzonym przeciwko (…) postępowaniem egzekucyjnym, gdyż przywołane przez Beneficjenta okoliczności nie powinny mieć wpływu na realizację projektów dofinasowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2017-2013 (zwanego dalej: RPO WZ). IZ RPO WZ zwróciła uwagę, iż środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne zakupione w ramach projektów dofinansowanych w ramach RPO WZ nie mogą co do zasady podlegać egzekucji (mogą być jedynie przedmiotem zajęcia na rzecz wierzyciela jakim jest Województwo Zachodniopomorskie). W związku z powyższym zobowiązano Beneficjenta m.in. do złożenia, w ciągu 5 dni od daty otrzymania pisma, wyjaśnień czy jakiekolwiek środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne zakupione w związku z realizacją projektu zostały zajęte przez organ egzekucyjny w związku z prowadzonym wobec (…) postępowaniem egzekucyjnym. W odpowiedzi na powyższe, Beneficjent pismem z dnia 25.05.2015 r. poinformował IZ RPO WZ, że większość zakupionych w ramach projektu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oczekuje na dostawę do Polski, ale organ egzekucyjny zajął inne dobra (…), w tym środki na rachunku bankowym oraz dokonał wpisu do Księgi Wieczystej nieruchomości (…).
W piśmie z dnia 29.06.2015 r. skierowanym do IZ RPO WZ Beneficjent wskazał, że z uwagi na prowadzone wobec (…) postępowanie egzekucyjne nie jest w stanie zakończyć realizacji projektu pn. „Rozwój technologii ECO-H2 ekologicznego generatora odnawialnego dodatku do paliw – Badania elektrolizy wody, elektrolitów i gazu Browna, materiałów do konstrukcji generatora i elektroniki sterującej” w terminie do dnia 30.06.2015 r. Ponadto Beneficjent zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu zakończenia realizacji projektu do dnia 31.08.2015 r. IZ RPO WZ uwzględniła powyższy wniosek Beneficjenta i dnia 10.08.2015 r. zawarła z Beneficjentem aneks do umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-05, w którym termin zakończenia rzeczowego i finansowego realizacji projektu zmieniono na dzień 31.08.2015 r.
Następnie Beneficjent ponownie poinformował IZ RPO WZ (pismo z dnia 27.08.2015 r.),
że z powodu prowadzonego wobec (…) postępowania egzekucyjnego nie jest w stanie zakończyć realizacji projektu w terminie, a więc do dnia 31.08.2015 r. Ponadto Beneficjent, powołując się na wystąpienie siły wyższej, zwrócił się z prośbą o zawieszenie realizacji projektu do czasu ustąpienia trudności. Zaznaczono, iż przez „siłę wyższą” rozumie się m.in. zarządzenie władz mające przemożny wpływ na dany podmiot. Sąd i organ egzekucyjny są dla obywatela władzą, a wyrok zaoczny i klauzula wykonalności (w oparciu o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne) są ich zarządzeniem, zaś ich decyzje w/w podmiotów mają przemożny wpływ na realizację projektu Beneficjenta.
W odpowiedzi na pismo z dnia 27.08.2015 r., IZ RPO WZ pismem z dnia 16.09.2015 r. poinformowała, iż nie wyraża zgody na zawieszenie realizacji projektu (w umowie o dofinansowanie nie przewidziano takiego rozwiązania), jednak z uwagi na znaczący stan zaawansowania realizacji finansowej projektu może wyjątkowo i warunkowo wyrazić zgodę na przedłużenie realizacji projektu do dnia 30.09.2015 r. IZ RPO WZ zobowiązała Beneficjenta do określenia czy możliwe jest zakończenie realizacji projektu do dnia 30.09.2015 r. i rozliczenie go w terminie określonym w umowie o dofinansowanie. Ponadto zobowiązano do wyjaśnienia czy jakiekolwiek środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne nabyte w związku z realizacją projektu zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Jeśli sytuacja taka miała miejsce to Beneficjent winien szczegółowo wskazać te środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne oraz faktury lub inne dokumenty o równoważnej wartości dowodowej na podstawie, których zostały zakupione. Jednocześnie ponownie poinformowano, iż na podjęcie decyzji o ewentualnej zgodzie na przedłużenie okresu realizacji projektu nie będą miały wpływu wyjaśnienia Beneficjenta związane z prowadzonym przeciwko (…) postępowaniu egzekucyjnym. Wyjaśniono także, iż definicja siły wyższej określona w § 1 umowy o dofinansowanie nie odnosi się do sytuacji opisanej przez Beneficjenta.
Pismem z dnia 30.09.2015 r. (stanowiącym odpowiedź na pismo IZ RPO WZ z dnia 16.09.2015 r.) Beneficjent poinformował, iż z przyczyn natury zewnętrznej, obiektywnej, nadzwyczajnej i niezależnej od niego nie był w stanie skutecznie złożyć wniosku o dokonanie płatności końcowej oraz zrealizować rzeczowo projektu w terminie do dnia 31.08.2015 r., jak i terminie który mogłaby dopuścić warunkowo IZ RPO WZ tj. do dnia 30.09.2015 r. Ponownie podkreślono, że przyczyną tej sytuacji było prowadzone postępowanie egzekucyjne. W ocenie Beneficjenta w sprawie zaistniała przesłanka określona w § 1 pkt 28 umowy o dofinansowanie tj. wystąpiła siła wyższa, przez którą należy rozumieć zarządzenie władz tj. akt władzy publicznej (działanie władcze organów państwa i innych organów publicznych) mający charakter zewnętrzny, tj. pozostający w zasadzie poza sferą wpływu podmiotu i uniemożliwiający mu przeciwstawienie się takiemu postępowaniu. Decyzja Sądu będącego organem władzy publicznej w postaci wyroku zaocznego była wynikiem postępowania odbywającego się bez wiedzy Pana R. P. P., a więc niezależnie od niego, bez jakiegokolwiek jego wpływu na tok postępowania, co stoi w sprzeczności z prawem do obrony. Pomimo podjęcia czynności zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego, wadliwego zdaniem Pana R. P. P., wyroku zaocznego nie ma on obecnie wpływu na tok postępowania w tym zakresie. Ponadto wskazano, że organ egzekucyjny skierował do Urzędu Skarbowego zawiadomienie o zajęciu należnych firmie R. R. P. P. od Urzędu Skarbowego środków, co oznacza, że w momencie wejścia na polski obszar celny dóbr materialnych i prawnych zakupionych przez Beneficjenta w ramach realizowanego projektu, należny zwrot podatku od towarów i usług na kwotę (…) zł zostanie zajęty przez organ egzekucyjny. Oprócz tego Beneficjent jest zobowiązany do uregulowania kwoty ok. (…) zł z tytułu cła niezbędnego do wprowadzenia dóbr materialnych, niematerialnych i prawnych na polski obszar celny. Powyższe uniemożliwi zdaniem Beneficjenta zarówno bieżące, jak i przyszłe funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Do przedłożonego pisma załączono kserokopie dokumentacji dotyczącej prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto dnia 29.10.2015 r. Beneficjent złożył dodatkowe dokumenty w sprawie.
Pismem z dnia 02.11.2015 r. Beneficjent poinformował IZ RPO WZ o prowadzonej korespondencji z dostawcami nabytych towarów odnośnie terminów transportu. Od uzyskanych informacji zależało czy projekt będzie mógł zostać zrealizowany do dnia 31.12.2015 r.
Drogą elektroniczną dnia 16.11.2015 r. Beneficjent wskazał, iż oczekuje w dalszym ciągu na wiążące informacje od dostawców odnośnie terminów dostaw środków trwałych zakupionych w ramach projektu. Następnie dnia 23.11.2015 r. również drogą elektroniczną Beneficjent poinformował IZ RPO WZ o istniejącej możliwości dostawy zakupionych maszyn i urządzeń do końca roku.
Odnosząc się do pisma Beneficjenta z dnia 30.09.2015 r., mając przy tym na uwadze złożone przez Beneficjenta w dniu 29.10.2015 r. dodatkowe dokumenty w sprawie, IZ RPO WZ pismem z dnia 09.12.2015 r. poinformowała Beneficjenta, że wskazane przez niego okoliczności nie spełniają przesłanek wystąpienia siły wyższej. Zdaniem IZ RPO WZ z przedstawionych przez Beneficjenta dokumentów nie wynika czy do wydania przez S. O. w S. wyroku zaocznego i zaopatrzenia go w klauzulę wykonalności doszło z przyczyn niezależnych od Pana R. P. P. Zwrócono uwagę, że co prawda S. A. w S. postanowieniem z dnia 13.03.2015 r. (sygn. akt …) uchylił postanowienie S. O. w S. o nadaniu klauzuli wykonalności i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jednakże po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 18.06.2015 r. S. O. ponownie nadał postanowieniu klauzulę wykonalności. Pan R. P. P. na w/w postanowienie złożył zażalenie, ale postanowienie to jest wykonalne z chwilą wydania, a zatem stanowi podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. O tym, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z przyczyn niezależnych od Pana R. P. P. będzie można mówić wówczas, gdy w sprawie zostanie wydane prawomocne postanowienie o oddaleniu wniosku o nadanie klauzuli wykonalności. Uwzględniając powyższe zwrócono się do Beneficjenta z prośbą o wskazanie, w terminie 5 dni roboczych od otrzymania pisma, ostatecznego terminu zakończenia rzeczowego i finansowego projektu, z zastrzeżeniem, że nie może on przekroczyć 31.12.2015 r. Jednocześnie IZ RPO WZ poinformowała, iż niezrealizowanie celu jakim jest wprowadzenie do oferty nowego innowacyjnego produktu – generatora ECO-H2 w zmodyfikowanej wersji, w którym zaimplementowano innowacyjne technologie oraz przyczynienie się do ochrony środowiska naturalnego poprzez zmniejszenie zużycia paliwa i szkodliwości dla środowiska, skutkować będzie rozwiązaniem umowy o dofinansowanie.
Pismem z dnia 21.12.2015 r. Beneficjent zwrócił się ponownie z prośbą o zawieszenie realizacji projektu do czasu ustąpienia siły wyższej, informując jednocześnie IZ RPO WZ, iż dokłada wszelkich starań, aby zakończyć realizację projektu do dnia 31.12.2015 r. IZ RPO WZ pismem z dnia 30.12.2015 r. podtrzymała stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 09.12.2015 r. odnośnie braku podstaw do stwierdzenia zaistnienia w niniejszej sprawie siły wyższej. Jednocześnie zobowiązano Beneficjenta do złożenia w terminie do dnia 08.01.2016 r. dokumentów potwierdzających, że zakończenie rzeczowe i finansowe projektu nastąpiło nie później niż do dnia 31.12.2015 r.
Następnie Beneficjent w piśmie z dnia 08.01.2016 r. poinformował IZ RPO WZ o niezakończeniu realizacji projektu w terminie do dnia 31.12.2015 r., wskazując na brak możliwości dostaw zakupionych maszyn i urządzeń w określonym terminie z uwagi na wzmożone obłożenie transportu morskiego w okresie przedświątecznym. Ponadto kolejny raz powołał się na siłę wyższą, w wyniku której nie miał możliwości zrealizowania projektu w wyznaczonym terminie oraz zwrócił się z prośbą o zawieszenie realizacji projektu.
W związku z wykorzystaniem środków przekazanych na realizację projektu z naruszeniem obowiązujących w ramach RPO WZ procedur, IZ RPO WZ pismem z dnia 12.04.2016 r. wezwała Beneficjenta do zwrotu środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w wysokości 1 566 271,17 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków. Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu wskazanego w w/w wezwaniu, z dniem 16.05.2016 r. wobec Beneficjenta wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków.
Należy wskazać, iż IZ RPO WZ przeprowadziła postępowanie wyjaśniające, obejmujące całościową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (w tym m. in. wniosku o dofinansowanie, umowy o dofinansowanie wraz z aneksami, wniosków o płatność, korespondencji z Beneficjentem) oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, co pozwoliło na zajęcie przez IZ RPO WZ stanowiska w sprawie jak poniżej.
W pierwszej kolejności warto wspomnieć, iż środki publiczne przeznaczone na wykonywanie projektów realizowanych w ramach programów finansowych ze środków europejskich mają charakter bezzwrotny i powinny być wykorzystywane zgodnie z prawem, obowiązującymi procedurami, a także ściśle z celem, na który zostały przekazane. Jedną z kompetencji, a zarazem obowiązków ustawowych IZ RPO WZ jest prowadzenie kontroli realizacji poszczególnych projektów w ramach RPO WZ, a także w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 15 uzppr, odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach ufp.
Wobec stwierdzenia, że Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu w ramach projektu niezgodnie z procedurami, IZ RPO WZ podjęła czynności zmierzające do odzyskania należnej jej kwoty. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 tekst jednolity ze zm., zwanej dalej: ufp), w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Jednocześnie wskazuje się, że na podstawie art. 207 ust. 4 pkt. 3 ufp, iż w przypadku braku zwrotu środków w terminie określonym wydaną decyzją, Beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymywania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Okres wykluczenia kończy się z upływem trzech lat liczonych od dnia dokonania zwrotu w/w środków (art. 207 ust. 5 ufp).
W analizowanej sprawie Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-00 niezgodnie z procedurami obowiązującymi w ramach RPO WZ, do których stosowania był zobowiązany przystępując do konkursu nr RPOWZ/1.2.2/2012/1, a następnie w dniu 28.10.2013 r. podpisując umowę o dofinansowanie.
Pod pojęciem procedur, których naruszenie uprawnia do wydania decyzji określającej kwotę zwrotu, rozumiane są postanowienia dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, w tym zasady ponoszenia wydatków w ramach projektu, a zatem przede wszystkim umowy o dofinansowanie, Wytycznych dla wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013, uszczegółowienia RPO WZ oraz Przewodnika po wskaźnikach. Niewypełnienie postanowień umowy oraz dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, powoduje konieczność odzyskiwania przez IZ RPO WZ kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych.
Zgodnie z § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie, Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu w oparciu o wniosek o dofinansowanie, z należytą starannością, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu, a także osiągnięcie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie.
Mając na względzie powyższy zapis umowny należy w szczególności zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z zapisami aneksu do umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02.02-32-005/13-05 termin zakończenia rzeczowego i finansowego projektu wyznaczono na dzień 31.08.2015 r., nadto pismem z dnia 08.01.2016 r. Beneficjent poinformował IZ RPO WZ o niezakończeniu realizacji projektu do dnia 31.12.2015 r. wskazując na wzmożone obłożenie transportu morskiego w okresie przedświątecznym.
Należy też zaznaczyć, iż w związku ze zgłaszanymi przez Beneficjenta trudnościami związanymi z terminową realizacją projektu, IZ RPO WZ podjęła próbę dostosowania się do sytuacji Beneficjenta i kilkukrotnie przedłużała terminy realizacji projektu. IZ RPO WZ pozytywnie rozpatrzyła wnioski Beneficjenta w tym zakresie z dnia 11.12.2014 r., dnia 31.03.2015 r. i dnia 29.06.2015 r. Ponadto z uwagi na wniosek Beneficjenta z dnia 27.08.2015 r. o zawieszenie realizacji projektu, którego to rozwiązania nie przewiduje umowa o dofinansowanie, jak już wskazywano IZ RPO WZ poinformowała Beneficjenta, że może wyjątkowo i warunkowo wyrazić zgodę na przedłużenie realizacji projektu do dnia 30.09.2015 r. IZ RPO WZ zobowiązała Beneficjenta do określenia czy możliwe jest zakończenie realizacji projektu do dnia 30.09.2015 r. Pismem z dnia 30.09.2015 r. Beneficjent poinformował, iż nie był w stanie zrealizować projektu w terminie wskazanym przez IZ RPO WZ. Odnosząc się do pisma Beneficjenta z dnia 30.09.2015 r. zwrócono się do Beneficjenta z prośbą o wskazanie ostatecznego terminu zakończenia rzeczowego i finansowego projektu, z zastrzeżeniem, że nie może on przekroczyć 31.12.2015 r. W odpowiedzi Beneficjent zwrócił się ponownie z prośbą o zawieszenie realizacji projektu, informując jednocześnie IZ RPO WZ, iż dokłada wszelkich starań, aby zakończyć realizację projektu do dnia 31.12.2015 r. (pismo z dnia 21.12.2015 r.). Ostatecznie jak już wspomniano powyżej, Beneficjent poinformował, iż nie zakończył projektu w terminie do dnia 31.12.2015 r. (pismo z dnia 08.01.2016 r.). Należy zauważyć, iż termin 31.12.2015 r. był maksymalnym terminem, do którego możliwe było wydłużenie terminu zakończenia realizacji projektu. Zgodnie z art. 56 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z dnia 31 lipca 2006 r. ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem nr 1083/2006), ostateczny termin kwalifikowalności wydatków poniesionych przez Beneficjentów upływał dnia 31.12.2015 r. Dzień 31.12.2015 r. jako końcowa data kwalifikowalności wydatków została też wskazana w rozdziale 6 (Zasady kwalifikowania wydatków) Krajowych Wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013.
W związku z powyższym, z uwagi na niedochowanie przez Beneficjenta obowiązku zapewnienia terminowej realizacji projektu, należy uznać, iż Beneficjent dopuścił się naruszenia § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie, co stanowi naruszenie procedur obowiązujących w ramach RPO WZ.
Na marginesie warto zauważyć, iż Beneficjent we wniosku o dofinansowanie (pkt C.17 „Czynniki ryzyka realizacji projektu”) określił ryzyko wynikające z niedotrzymania terminowości dostaw zamówionych środków trwałych, wskazując, iż w założeniach projektu przyjęto terminy realizacji poszczególnych etapów projektu zawierające odpowiedni zapas czasu na wypadek opóźnień i przedłużających się terminów oddania do użytku środków trwałych.
Poza terminową realizacją projektu, Beneficjent zobowiązany był także - zgodnie z cytowanym już § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie - do realizacji projektu w oparciu o wniosek o dofinansowanie w sposób, który zapewni prawidłową jego realizację oraz osiągnięcie zakładanych celów (produktów i rezultatów). Wedle Wytycznych dla Wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach IZ RPO WZ dla Konkursu nr RPOWZ/1.2.2/2012/1 (zwanych dalej: Wytycznymi) oraz Przewodnika po wskaźnikach, Beneficjent był zobowiązany utrzymać wszystkie zakładane w ramach projektu wskaźniki co najmniej przez okres trwałości projektu.
W wyniku zrealizowania projektu zaplanowano osiągnięcie następujących wskaźników:
Tymczasem we wniosku o płatność za okres do 30.06.2015 r. (data wpływu do Wydziału Wdrażania RPO Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego dnia 15.07.2015 r.) Beneficjent w części F Wskaźnik realizacji projektu oświadczył, iż osiągnął następujący stopień realizacji wskaźnika:
Ponadto z załączonych przez Beneficjenta w toku rozliczania projektu dokumentów księgowych (wraz z dowodami zapłaty) wynika, że z punktu widzenia postępu rzeczowo-finansowego projekt zrealizowano na następującym poziomie:
W tym miejscu należy wskazać, iż na skutek nieukończenia projektu w terminie będącym maksymalnym terminem, do którego możliwe było wydłużenie czasu na zakończenie realizacji projektu tj. do dnia 31.12.2015 r. (co Beneficjent potwierdził również w piśmie z dnia 08.01.2016 r.), jak wynika z powyższego doszło do zrealizowania przez Beneficjenta jedynie 3 z 5 z zakładanych zadań i nieosiągnięcia zaplanowanych wskaźników realizacji projektu.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie Beneficjent nie realizując w terminie projektu, nie osiągnął założonych wskaźników, nie zrealizował też celu projektu, którym było podniesienie konkurencyjności firmy poprzez wprowadzenie nowego, innowacyjnego produktu w postaci generatora ECO-H2 w zmodyfikowanej wersji, w którym miano zaimplementować innowacyjne technologie i przyczynienie się do ochrony środowiska naturalnego przez zmniejszenie zużycia paliwa i szkodliwości dla środowiska.
Konkludując wskazać należy, iż w związku z niezrealizowaniem przez Beneficjenta projektu w terminie i w następstwie niezrealizowaniem założonych we wniosku o dofinansowanie wskaźników realizacji projektu, a w dalszej konsekwencji celu projektu, Beneficjent został wezwany na mocy art. 207 ust. 8 ufp do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur. Następnie po bezskutecznym upływie 14-dniowego terminu określonego w wezwaniu do zwrotu, wobec Beneficjenta wszczęto postępowanie administracyjne. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego IZ RPO WZ potwierdziła powyższe okoliczności, a więc ustaliła, że zaszła przesłanka, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp.
Z uwagi na wykorzystanie środków przekazanych w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.02-02-32-005/13-00 z naruszeniem procedur (wypełnienie przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp), wszystkie wypłacone Beneficjentowi w ramach projektu środki podlegają zwrotowi. Beneficjentowi przekazano łącznie kwotę w wysokości 1 566 271,17 zł. Wobec powyższego, Strona zobowiązana jest do zwrotu w/w środków wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
Zanonimizowała Anna Jończyk na podstawie przepisów o ochronie danych osobowych.
Odnośniki:
[1] https://www.bip.wzp.pl/sites/bip.wzp.pl/files/articles/decyzjabip_7.pdf