Uchwała Nr 295/17 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia  27 lutego 2017 r.

w sprawie podjęcia decyzji o zwrocie przez Beneficjenta – Gminę Wierzchowo z siedzibą przy ulicy Długiej 29 w Wierzchowie –  środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-006/09-00 z dnia 29 marca 2010 r. na realizację projektu pn. „Budowa sieci kanalizacji grawitacyjnej i tłocznej dla miejscowości Żabinek i Wierzchowo oraz przebudowa stacji uzdatniania wody dla miejscowości Wierzchowo w gminie Wierzchowo” w łącznej kwocie 203 225,27 zł (słownie: dwieście trzy tysiące dwieście dwadzieścia pięć złotych 27/100) wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.

Na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383 t.j. ze zm.), art. 207 ust. 1 pkt 3, ust. 2a i ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 t.j. ze zm.) w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1454), art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486 t.j. ze zm.)

Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:

§ 1

1. Podejmuje się decyzję o zwrocie przez Beneficjenta – Gminę Wierzchowo z siedzibą przy ulicy Długiej 29 w Wierzchowie –  środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-006/09-00 z dnia 29 marca 2010 r. na realizację projektu pn. „Budowa sieci kanalizacji grawitacyjnej i tłocznej dla miejscowości Żabinek i Wierzchowo oraz przebudowa stacji uzdatniania wody dla miejscowości Wierzchowo w gminie Wierzchowo” w łącznej kwocie 203 225,27 zł (słownie: dwieście trzy tysiące dwieście dwadzieścia pięć złotych 27/100) wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.

2. Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.

§ 2

Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.

§ 3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Uzasadnienie

W dniu 7 lipca 2009 r. Gmina Wierzchowo w odpowiedzi na ogłoszony przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego pełniący na podstawie art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383 t.j., dalej: uzppr) rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (dalej: IZ RPO WZ) konkurs nr RPOWZ/4.3/2009/1 złożyła poprawny wniosek o dofinansowanie projektu pn. „Budowa sieci kanalizacji grawitacyjnej i tłocznej dla miejscowości Żabinek i Wierzchowo oraz przebudowa stacji uzdatniania wody dla miejscowości Wierzchowo w gminie Wierzchowo”, któremu został nadany numer WND-RPZP.04.03.00-32-006/09.
We wniosku o dofinansowanie wskazano, iż celem projektu miała być budowa sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjno – tłocznej dla miejscowości Wierzchowo i Żabinek oraz przebudowa stacji uzdatniania wody w miejscowości Wierzchowo (pkt C.7. pn. „Opis przedsięwzięcia (z wyłączeniem cross – financingu)”).
Ponadto Gmina Wierzchowo oświadczyła, iż nie może odzyskać w żaden sposób poniesionego kosztu podatku VAT, który został uznany za wydatek kwalfikowalny w projekcie. Jednocześnie Gmina zobowiązała się do zwrotu zrefundowanej w ramach projektu części poniesionego VAT, jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (stan prawny obowiązujący na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie: Dz. U. z 2004 r. nr 54 poz. 535 ze zm., dalej: uptu) (pkt H.11. pn. „Deklaracja wnioskodawcy”).
W dniu 29 marca 2010 r. IZ RPO WZ zawarła z Gminą Wierzchowo z siedzibą przy ulicy Długiej 29 w Wierzchowie (dalej: Beneficjent) umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-006/09-00 na realizację projektu pn. „Budowa sieci kanalizacji grawitacyjnej i tłocznej dla miejscowości Żabinek i Wierzchowo oraz przebudowa stacji uzdatniania wody dla miejscowości Wierzchowo w gminie Wierzchowo”.
Z uwagi na fakt, iż Beneficjent, wykazał we wniosku o dofinansowanie, że podatek VAT jest wydatkiem kwalifikowalnym, podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązał się do składania IZ RPO WZ raz na rok kalendarzowy oświadczenia o kwalifikowalności podatku od towarów i usług w ramach realizowanego projektu, zgodnie ze wzorem i wymaganiami określonymi przez IZ RPO WZ. Dodatkowo, Beneficjent zobowiązał się także do składania do IZ RPO WZ aktualizacji ww. oświadczenia w terminie do dnia 31 grudnia każdego roku przez okres od dnia zawarcia umowy do 5 lat od zakończenia realizacji projektu (§ 4 ust. 5 umowy o dofinansowanie).
W dniu 1 kwietnia 2016 r. Beneficjent zwrócił na rachunek bankowy IZ RPO WZ kwotę w wysokości 570 136,50 zł tytułem zwrotu odzyskanego podatku VAT. Następnie pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r. (wpływ do Wydziału Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego dnia 29 kwietnia 2016 r.), Beneficjent złożył wniosek o udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek od kwoty zwróconej w dniu 1 kwietnia 2016 r. na rachunek IZ RPO WZ podatku VAT.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r. IZ RPO WZ odmówiła wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia ulgi, albowiem kwota do zwrotu nie została ostatecznie określona w ramach postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. Gmina Wierzchowo wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. postanowienia.
W związku z nienależnym pobraniem przez Beneficjenta środków przekazanych mu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (zwanego dalej: RPO WZ), IZ RPO WZ pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. wezwała Beneficjenta do zwrotu środków w kwocie 203 225,27 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 2 kwietnia 2016 r. (dzień po dacie częściowego zwrotu środków) do dnia dokonania całkowitej zapłaty należności głównej oraz odsetek stałych w kwocie 67 771,73 zł w terminie 14 dni od doręczenia wezwania. Odpowiadając na powyższe wezwanie Beneficjent pismem z dnia 1 lipca 2016 r. wniósł wyjaśnienia i zastrzeżenia, zwracając się z prośbą o rozrachowanie dokonanej w dniu 1 kwietnia 2016 r. wpłaty oraz korektę wezwania do zwrotu zgodnie z wytycznymi, jakie wynikają z projektu ustawy o zasadach rozliczeń w podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego z dnia 17 czerwca 2016 r.
Wobec braku zwrotu środków przez Beneficjenta w wyznaczonym terminie, z dniem 13 lipca 2016 r. wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu części środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie UDA-RPZP.04.03.00-32-006/09-00.
W odpowiedzi na pismo z dnia 1 lipca 2016 r. IZ RPO WZ wskazała, iż jej działania związane z odzyskaniem części środków wypłaconych na podstawie umowy o dofinansowanie, a następnie uznanych za niekwalifikowalne w związku z dokonaniem przez Gminę Wierzchowo korekty deklaracji VAT i odzyskaniem środków finansowych, przeprowadzone zostały w oparciu o obowiązujące na dzień realizacji poszczególnych czynności przepisy prawa oraz zapisy umowy o dofinansowanie. Zatem jak podano, dokonanie rozliczenia uiszczonej wpłaty w sposób zaproponowany przez Gminę Wierzchowo jest niemożliwy, z tego względu, iż przepisy wskazane w piśmie z dnia 1 lipca 2016 r. będą miały zastosowanie dopiero po ich wejściu w życie. Jednocześnie poinformowano Beneficjenta, iż kwota 570 136,50 zł zwrócona przez niego dnia 1 kwietnia 2016 r. została zaliczona przez IZ RPO WZ na należność główną w wysokości 366 911,23 zł i odsetki jak dla zaległości podatkowych w wysokości 203 225,27 zł. 
Postanowieniem z dnia 13 września 2016 r. IZ RPO WZ utrzymała w mocy postanowienie z dnia 30 maja 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia ulgi.
IZ RPO WZ pismem z dnia 17 listopada 2016 r. wezwała Beneficjenta do wskazania terminu złożenia przez niego korekty deklaracji podatkowej na podstawie której, została stwierdzona nadpłata podatku od towaru i usług w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-006/09-00, jak i przekazania kserokopii deklaracji podatkowej wraz z dowodem nadania, w terminie 5 dni od dnia doręczenia pisma. Beneficjent pismem z dnia 23 listopada 2016 r. przekazał IZ RPO WZ stosowne informacje i dokumenty.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, obejmującego całościową ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, IZ RPO WZ wskazuje co następuje.
Na wstępie należy podkreślić, iż w analizowanej sprawie Beneficjent pobrał nienależnie część środków przekazanych mu na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-006/09-00, a zatem została spełniona przesłanka z art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 t.j. ze zm., dalej: ufp). Zgodnie bowiem z poglądami formułowanymi w orzecznictwie i literaturze środkami nienależnie pobranymi są środki udzielone bez podstawy prawnej, tj. w obowiązującym systemie prawnym nie ma przepisu lub dyspozycji umowy o dofinansowanie, na podstawie którego Beneficjent pobrał środki. Do przykładów nienależnego pobrania zalicza się m.in. refundację kosztów niekwalifikowalnego podatku VAT.
W dalszej kolejności należy wskazać, iż podatek VAT jest wydatkiem kwalifikowalnym jedynie wtedy kiedy został faktycznie poniesiony oraz nie jest możliwy do odzyskania, tj. Beneficjent na gruncie przepisów prawa nie nabędzie uprawnienia do obniżenia podatku należnego – związanego z opodatkowanymi czynnościami w projekcie – o podatek naliczony – związany ze zrefundowanymi w projekcie zakupami towarów i usług oraz środków trwałych. Przy czym ww. przesłanki muszą być spełnione łącznie. Bez znaczenia pozostaje fakt czy Beneficjent z tej możliwości skorzysta czy też nie.
W trakcie sporządzania wniosku o dofinansowanie i planowania realizacji celów RPO WZ wnioskodawcę obowiązuje stan prawny istniejący w momencie aplikowania o uzyskanie dofinansowania. Stan ten natomiast może w przyszłości ulegać zmianie. W związku z tym, w przypadku zmiany wykonywanych czynności ze zwolnionych z podatku na takie, które są opodatkowane uniemożliwia Beneficjentowi uznanie podatku VAT jako koszt kwalifiko¬walny w projekcie. Warunkiem kwalifikowania podatku VAT jest złożenie przez Beneficjenta oświadczenia, w którym deklaruje on, czy w ramach  projektu będzie miał możliwość odzyskania podatku VAT poniesionego w związku z wykonaniem  projektu. Pierwsze złożenie takiego oświadczenia następuje już na etapie składania wniosku o dofinansowanie projektu. Niemniej jednak z uwagi na fakt, że prawo Beneficjenta do odzyskania podatku VAT poniesionego w związku z realizacją projektu może ulec zmianie w trakcie jego trwania, to Beneficjent, który wykazał we wniosku podatek VAT jako kwalifikowalny jest zobowiązany do przedstawienia aktualizacji oświadczenia dotyczącego kwalifikowalności VAT. Dokument ten należy przedłożyć w terminie do dnia 31 grudnia każdego roku przez okres od dnia zawarcia umowy o dofinansowanie do 3 lub 5 lat od zakończenia realizacji projektu, wskazując na brak możliwości odzyskania podatku VAT naliczonego zarówno na dzień sporządzania oświadczenia, jak również mając na uwadze planowany sposób wykorzystania w przyszłości majątku wytworzonego w związku z realizacją projektu.
Beneficjent składając oświadczenia o braku możliwości odzyskania podatku VAT, ponadto zobowiązuje się do zwrotu zrefundowanej w ramach projektu części poniesionego podatku VAT jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku zgodnie z uptu. Podkreślić należy, iż taka konstrukcja przedmiotowego oświadczenia wskazuje, iż Beneficjent jest zobligowany do zwrotu podatku VAT w każdym przypadku, jeżeli zaistnieją przedmiotowe przesłanki, niezależnie od tego, czy z uwagi na własne działania, zmianę przepisów czy też zmianę interpretacji istniejącego przepisu. Powyższy mechanizm został wprowadzony, aby zapobiegać możliwości podwójnego finansowania wydatków, do którego dojdzie w sytuacji kiedy Beneficjent nabędzie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego i kwalifikowalnego wcześniej w projekcie (jako niemożliwy do odzyskania). Zgodnie z Wytycznymi dla Wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach RPO WZ – konkursu nr RPOWZ/4.3/2009/1 (dalej: Wytyczne), jak i Krajowymi Wytycznymi Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (obecnie Ministerstwa Rozwoju, dalej: MR) dotyczącymi kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 (dalej: Krajowe Wytyczne), niedozwolone jest zrefundowanie (lub rozliczenie) kosztów podatku VAT ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskanie tego podatku ze środków budżetu państwa w oparciu o uptu (Krajowe Wytyczne, 6.5 Podrozdział 5 – Zakaz podwójnego finansowania, pkt 1 i 2).
W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu części środków pobranych przez Beneficjenta nienależnie zostało wszczęte w związku z ustaleniem przez IZ RPO WZ, iż Beneficjent ma możliwość odzyskania podatku VAT w projekcie, a zatem nie może on zostać uznany za spełniający kryteria kwalifikowalności. Kosztem kwalifikowalnym w projekcie realizowanym w ramach RPO WZ może być podatek VAT jedynie w sytuacji, gdy zostanie on rzeczywiście i ostatecznie poniesiony przez Beneficjenta oraz jeśli Beneficjent nie będzie miał prawnej możliwości odzyskania podatku VAT. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż Beneficjent nabył możliwość odzyskania podatku VAT i faktycznie skorzystał z tej możliwości, składając korektę deklaracji VAT (pismo z dnia 22 kwietnia 2016 r.). Wskutek podjętych przez Gminę Wierzchowo działań odzyskała ona nadpłacony podatek VAT. W dniu 1 kwietnia 2016 r. Beneficjent dokonał zwrotu na rachunek bankowy IZ RPO WZ kwoty 570 136,50 zł, a następnie przesłał pismo z dnia 22 kwietnia 2016 r., w którym wskazał, iż zwrócona kwota stanowi równowartość odzyskanego podatku VAT, do której nie zostały doliczone odsetki określone jak dla zaległości podatkowych.
Jak zostało powyżej wskazane Beneficjent w niniejszej sprawie nabył możliwość odzyskania podatku VAT i z tej możliwości skorzystał. Co za tym idzie pobrał on nienależnie środki na refundację naliczonego w projekcie podatku VAT, co wypełniło dyspozycję wskazaną w art. 207 ust. 1 pkt 3 ufp. Przepis art. 207 ust. 1 pkt 3 nierozerwalnie łączy pojęcie kwoty należności głównej (w tym przypadku kwoty dofinansowania niekwalifikowalnego podatku VAT) z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonych od daty przekazania środków. Termin od którego należy naliczać odsetki został określony przez ustawodawcę jako dzień przekazania środków Beneficjentowi i pozostaje niezmieniony mimo wprowadzonych aktualizacji do art. 207 ufp. IZ RPO WZ nie może dowolnie kształtować terminu, od którego należy liczyć odsetki, wobec czego jest zobowiązana do dochodzenia zwrotu kwoty dofinansowania podatku VAT wraz z należnymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi – jak wskazuje art. 207 ust. 1 ufp – od dnia przekazania środków. Niemniej jednak już w trakcie trwania postępowania administracyjnego, tj. z dniem 1 października 2016 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1454, dalej: uozrp). Celem ww. ustawy jest regulacja problemów (prawnych i organizacyjnych) związanych z obowiązkową „centralizacją” rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego. Ustawa ta reguluje zasady dokonywania przez  samorządy rozliczeń VAT oraz korekt tych rozliczeń w okresie przed i po centralizacji, a także zasady dokonywania ewentualnych zwrotów dofinansowania z funduszy unijnych w przypadku zmiany kwalifikowalności podatku VAT. W związku z powyższym od dnia 1 października 2016 r. zarówno IZ RPO WZ jak i Beneficjentów środków RPO WZ obowiązują przepisy uozrp. W przedmiotowej ustawie został zawarty art. 18 o następującej treści:
„1. Jeżeli jednostka samorządu terytorialnego przed dniem wejścia w życie ustawy dokonała obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług finansowaną ze środków przeznaczonych na realizację projektów, również w ramach korekty, o której mowa w art. 86 ust. 13 i 13a ustawy o podatku od towarów i usług, oraz w trybie art. 91 ust. 7–8 ustawy o podatku od towarów i usług, i przed dniem wejścia w życie ustawy nie dokonała z tego tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów, jest obowiązana do niezwłocznego zwrotu tych środków.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, środki przeznaczone na realizację projektów podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w ust. 1, do dnia dokonania ich zwrotu.”
Beneficjent w niniejszej sprawie wystąpił do Urzędu Skarbowego o obniżenie podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją projektu. W związku z powyższym, zgodnie z pismem Beneficjenta z dnia 22 kwietnia 2016 r., w dniu 26 lutego 2016 r. i 30 marca 2016 r. na rachunek Gminy wpłynęły środki z tytułu podatku VAT naliczonego od wydatków na projekt. Następnie środki związane z odzyskanym podatkiem VAT za lata 2010  - 2011 w wysokości 570 136,50 zł zostały w dniu 1 kwietnia 2016 r. przez Beneficjenta zwrócone na rachunek bankowy IZ RPO WZ. Gmina Wierzchowo nie zwróciła jednak wymaganych odsetek. IZ RPO WZ stosując zapisy art. 55 § 2 w zw. z art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 t.j. ze zm., dalej: op) dokonała rozliczenia wpłaconej kwoty, proporcjonalnie na należność główną w wysokości 366 911,23 zł i odsetki w kwocie 203 225,27 zł liczone od dnia przekazania środków
do dnia zwrotu tj. do dnia 1 kwietnia 2016 r. Wobec faktu, że Beneficjent dokonał niepełnego zwrotu środków z tytułu odzyskania kwoty podatku VAT naliczonego, zwrot pozostałej należności głównej winien nastąpić wraz z odsetkami liczonymi w sposób określony w art. 18 ust. 2 uozrp.
W związku z wejściem w życie w dniu 1 października 2016 r. uozrp, IZ RPO WZ zweryfikowała swoje stanowisko wskazane w wezwaniu do zwrotu z dnia 22 czerwca 2016 r. Tym samym IZ RPO WZ przychyla się do wniosku Beneficjenta o rozliczenie wpłaconej kwoty zgodnie z art. 18 ust. 2 uozrp wskazanym w piśmie z dnia 1 lipca 2016 r., co do należności pozostałej do zwrotu po rozliczeniu wpłaty z dnia 1 kwietnia 2016 r. Zatem odsetki od  pozostałej do zwrotu na rzecz IZ RPO WZ kwoty 203 225,27 zł będą naliczane od dnia obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, do dnia dokonania ich zwrotu. Poprzez datę „obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego” należy rozumieć dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej. Z uwagi na powyższe, IZ RPO WZ pismem z dnia 17 listopada 2016 r. wystąpiła do Beneficjenta o dostarczenie dokumentów potwierdzających termin złożenia przez Beneficjenta korekty deklaracji podatkowej na podstawie której, została stwierdzona nadpłata podatku od towaru i usług zrefundowanych w ramach przedmiotowej umowy o dofinansowanie. W odpowiedzi na powyższe wymieniony pismem z dnia 23 listopada 2016 r. dostarczył kserokopie omawianych deklaracji VAT wraz z dowodami ich nadania
do Urzędu Skarbowego z których wynika, iż omawiane korekty zostały złożone w dniu 30 grudnia 2015 r.
W przedmiotowej sprawie doszło do podwójnego finansowania w związku z nabyciem przez Beneficjenta prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego i kwalifikowalnego wcześniej w projekcie (jako niemożliwy do odzyskania). Trzeba zwrócić uwagę, iż Beneficjent w kierowanych do IZ RPO WZ pismach potwierdził, iż skorzystał z prawa do odzyskania z Urzędu Skarbowego kwoty podatku VAT, którą uprzednio sfinansował ze środków przekazanych mu w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-006/09-00. Jak już wskazywano co do zasady Beneficjenci zobowiązują się do zwrotu na rzecz IZ RPO WZ podatku VAT wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od daty przekazania środków, jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku w całości lub w części, takie też zobowiązanie przyjęła Gmina Wierzchowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 17 lutego 2016 r. (sygn. akt I SA/Sz 193/15) wskazał, iż zawarcie przez Gminę umowy o dofinansowanie z organem nie świadczy, że pobrane przez Gminę środki europejskie wydatkowane na podatek VAT były pobrane należnie. Zaznaczenia wymaga, iż mimo pozytywnego ocenienia wniosku o dofinansowanie przez organ to na dalszym etapie realizacji projektu w przypadku ustalenia, że część lub całość wydatków nie spełnia wymogów dotyczących ponoszenia wydatków, pierwotna ocena projektu nie jest dla Gminy argumentem przemawiającym za poprawnością wydatkowania środków. Kwalifikowalność poniesionych wydatków oceniana jest w trakcie realizacji oraz po zakończeniu projektu. Wskazać należy, że organ nie może dowolnie kształtować terminu, od którego należy liczyć odsetki, wobec czego jest on zobowiązany do dochodzenia zwrotu kwoty dofinansowania podatku VAT wraz z należnymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi zgodnie z art. 207 ust. 1 ufp od dnia przekazania środków europejskich.
Jak już wskazywano Beneficjent odzyskał z Urzędu Skarbowego kwotę podatku VAT, na którą wcześniej pobrał od IZ RPO WZ środki przyznane mu na podstawie umowy o dofinansowanie. Zatem Beneficjent nie powinien otrzymać od IZ RPO WZ środków na dofinansowanie niekwalifikowalnego podatku VAT, bowiem środki te mu nie przysługiwały. W tym miejscu istotne znaczenie ma również fakt, iż Beneficjent zobowiązał się do zwrotu na rzecz IZ RPO WZ podatku VAT wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od daty przekazania środków, jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku w całości lub w części. Z uwagi na fakt, iż ziściły się przesłanki, o których mowa powyżej, bowiem Gmina Wierzchowo nabyła możliwość odzyskania podatku VAT naliczonego w projekcie, Beneficjent był zobowiązany zwrócić nienależnie pobrane środki wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od daty ich przekazania przez IZ RPO WZ na rachunek bankowy Beneficjenta.
Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 3 ufp, w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Jak już wskazywano wcześniej, wyjątek od terminów naliczania odsetek wskazanych w art. 207 ust. 1 ufp na korzyść Beneficjenta, został wprowadzony  z dniem 1 października 2016 r., kiedy weszły w życie zapisy ustawy uozrp. Tym samym zgodnie z art. 18 ust. 2 środki przeznaczone na realizację projektów podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 18 ust. 1, do dnia dokonania ich zwrotu. Powyższe dotyczy tych kwot należności głównych, które nie zostały przez Beneficjenta zwrócone na rzecz IZ RPO WZ przed dniem 1 października 2016 r., a zatem kwoty należności głównej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego niniejszą decyzją administracyjną wydaną w oparciu o aktualny stan prawny.
Stosownie do wyniku ww. ustaleń IZ RPO WZ zobowiązana była podjąć właściwe działania, w szczególności mające na celu odzyskanie środków z budżetu Unii Europejskiej (dalej: UE). Beneficjent został więc przez IZ RPO WZ wezwany na mocy art. 207 ust. 8 ufp do zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych. Następnie z uwagi na brak zwrotu całości środków w terminie wskazanym w piśmie z dnia 22 czerwca 2016 r., wobec Beneficjenta wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu części środków. Zgodnie bowiem z art. 25 pkt 1 uzppr, za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada Instytucja Zarządzająca, którą w przypadku RPO WZ jest Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, do obowiązków którego należy w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 15 uzppr, odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach ufp.
W związku z ustaleniem, iż Beneficjent ma możliwość odzyskania podatku VAT, a zatem stanowi on wydatek niekwalifikowalny w projekcie, IZ RPO WZ poczyniła wstępne ustalenie administracyjne odnośnie stwierdzenia wystąpienia w projekcie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzeniu Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z dnia 31 lipca 2006 r. ze zm.), zgodnie z którym przez nieprawidłowość należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
W niniejszej sprawie w wyniku finansowania niekwalifikowalnych wydatków związanych z podatkiem VAT, budżet ogólny UE poniósł rzeczywistą szkodę. Nienależnie pobrane przez Beneficjenta środki, które stanowiły dofinansowanie podatku VAT w projekcie pn. „Budowa sieci kanalizacji grawitacyjnej i tłocznej dla miejscowości Żabinek i Wierzchowo oraz przebudowa stacji uzdatniania wody dla miejscowości Wierzchowo w gminie Wierzchowo”, mogły bowiem zostać przeznaczone na dofinansowanie innych projektów, które dawałyby gwarancję realizacji projektu zgodnie z przepisami prawa i zasadami RPO WZ. Powyższe działanie Beneficjent zablokowało możliwość wykorzystania tych środków przez IZ RPO WZ na dofinansowanie innego projektu w ramach RPO WZ. Podkreślić należy, iż podatek VAT nie może stanowić wydatku kwalifikowalnego w ramach współfinansowanego projektu w sytuacji, gdy Beneficjent ma choćby prawną możliwość jego odzyskania ze środków budżetu państwa na podstawie przepisów uptu, natomiast w przedmiotowej sprawie Beneficjent nie tylko nabył możliwość, ale i skorzystał z prawa do odzyskania podatku VAT naliczonego w związku z projektem. W związku z powyższym stwierdzono, że w doszło do wystąpienia szkody rzeczywistej.
Mając na uwadze całość dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, koniecznym stało się wydanie decyzji orzekającej zwrot środków otrzymanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-006/09-00 na realizację projektu pn. „Budowa sieci kanalizacji grawitacyjnej i tłocznej dla miejscowości Żabinek i Wierzchowo oraz przebudowa stacji uzdatniania wody dla miejscowości Wierzchowo w gminie Wierzchowo” w łącznej kwocie 203 225,27 zł. Należy podkreślić, iż za datę naliczania odsetek, zgodnie z art. 18 ust. 2 uozrp przyjęto dzień 30 grudnia
2015 r. będący datą obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.