|
|
Uchwała Nr 2092/17 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia 18 grudnia 2017 r.
w sprawie podjęcia decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udzielenia Beneficjentowi - Pani E. F.-Cz. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYŁOŚCI” DR N. MED. E. F. – C. z siedzibą w K. przy ul. S., xx-xxx G., ulgi w spłacie należności głównej w łącznej wysokości 89 126,25 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych oraz umorzenia odsetek stałych w łącznej wysokości 35 102,96 zł z tytułu zwrotu środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-035/09-00 z dnia 22 lipca 2010 r. na realizację projektu pn. „Zwiększenie konkurencyjności „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYŁOŚCI” poprzez zakup specjalistycznych urządzeń, oprogramowania oraz lokalu, niezbędnych do rozszerzenia zakresu świadczonych usług”, określonych w decyzji administracyjnej Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/41/W/2013 z dnia 21 listopada 2013 r.
Na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 tekst jednolity ze zm.), art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2017 r. poz. 1376 tekst jednolity ze zm.), art. 60 pkt 6 i art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 tekst jednolity) oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2096 tekst jednolity)
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:
§ 1
1. Podejmuje się decyzję administracyjną w przedmiocie odmowy udzielenia Beneficjentowi – P. E. F. – C. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYŁOŚCI” DR N. MED. E. F. – C. z siedzibą w K. przy ul. S., xx-xxx G., ulgi w spłacie należności głównej w łącznej wysokości 89 126,25 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych oraz umorzenia odsetek stałych w łącznej wysokości 35 102,96 zł z tytułu zwrotu środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-035/09-00 z dnia 22 lipca 2010 r. na realizację projektu pn. „Zwiększenie konkurencyjności „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYŁOŚCI” poprzez zakup specjalistycznych urządzeń, oprogramowania oraz lokalu, niezbędnych do rozszerzenia zakresu świadczonych usług”, określonych w decyzji administracyjnej Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/41/W/2013 z dnia 21 listopada 2013 r.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.
§ 2
Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.
§ 3
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Uzasadnienie
W dniu 22 lipca 2010 r. Beneficjent – E. F. – C. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYŁOŚCI” DR N. MED. E. F. – C. z siedzibą w K. przy ul. S, xx-xxx G.– zawarła z Województwem Zachodniopomorskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, pełniącym na mocy art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2017 r. poz. 1376 ze zm., zwanej dalej: uzppr) rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (zwanej dalej: IZ RPO WZ) umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-035/09-00 na realizację projektu pn. „Zwiększenie konkurencyjności „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYŁOŚCI” poprzez zakup specjalistycznych urządzeń, oprogramowania oraz lokalu, niezbędnych do rozszerzenia zakresu świadczonych usług” Oś Priorytetowa 1 „Gospodarka – Innowacje – Technologie”, Działanie 1.1 „Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez innowacyjne inwestycje”, Poddziałanie 1.1.1 „Inwestycje w mikroprzedsiębiorstwa”. Dodatkowo pomiędzy Beneficjentem a IZ RPO WZ zawarte zostały następujące aneksy do umowy: nr UDA-RPZP.01.01.01-32-035/09-01 z dnia 24 sierpnia 2010 r., nr UDA-RPZP.01.01.01-32-035/09-02 z dnia 25 listopada 2010 r., nr UDA-RPZP.01.01.01-32-035/09-03 z dnia 10 lutego 2011 r. oraz nr UDA-RPZP.01.01.01-32-035/09-04 z dnia 23 sierpnia 2011 r.
W dniach 5 – 6 listopada 2012 r. IZ RPO WZ przeprowadziła kontrolę planową na miejscu realizacji projektu. W toku czynności kontrolnych stwierdzono naruszenie przez Beneficjenta § 4 ust. 4 oraz
§ 11 umowy o dofinansowanie, tym samym za niekwalifikowalne uznano: wydatki poniesione na podstawie faktur VAT nr: 33/09/2009 z dnia 25 września 2009 r. oraz nr 35/10/2009 r. z dnia 15 października 2009 r. w kwocie 198 189,75 zł (Zadanie nr 5, Wydatki nr 1, 2 i 3) w związku z wykonaniem robót remontowo – budowlanych w lokalu nr U1/1, który następnie dnia 24 grudnia 2009 r. Beneficjent sprzedał na mocy aktu notarialnego nr REP: A nr 9678/2009; podatek VAT w związku z wydatkami poniesionymi na podstawie faktury VAT nr 4/02/2010 z dnia 15 lutego 2010 r. w kwocie 6 805,48 zł (Zadanie nr 5, Wydatki nr 1 i 2); wydatek poniesiony na podstawie faktury VAT nr 1/VI/2011 z dnia 28 czerwca 2011 r. w kwocie 800,00 zł (Zadanie nr 2, Wydatek nr 1) w związku z zakupem oprogramowania bez przestrzegania zasad określonych w § 11 ust. 4 umowy o dofinansowanie.
W związku ze stwierdzonymi naruszeniami IZ RPO WZ pismem z dnia 31 lipca 2013 r. wezwała Beneficjenta do zwrotu środków w kwocie 118 913,85 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Kwota ta stanowiła 60 % (zgodnie z § 2 ust. 5 umowy o dofinansowanie) wartości wydatków uznanych za niekwalifikowalne, które zostały poniesione na podstawie faktur VAT nr 33/09/2009 oraz nr 35/10/2009. Ponadto Beneficjent został poinformowany, iż w wyniku uznania za niekwalifikowalne środków wydatkowanych na podstawie faktur VAT nr 1/VI/2011 oraz nr 4/02/2010 (na łączną kwotę 7 605,48 zł), kwota zatwierdzona we wniosku o płatność nr WNP-RPZP.01.01.01-32-035/09-06/K03 zostanie pomniejszona o 4 563,28 zł (tj. 60 % z kwoty 7 605,48 zł).
W wyznaczonym terminie Beneficjent nie zwrócił wymaganych środków, tym samym z dniem 20 sierpnia 2013 r. zostało wobec niego wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-035/09-00.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w dniu 21 listopada 2013 r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego podjął decyzję administracyjną nr WWRPO/41/W/2013 orzekającą zwrot od Beneficjenta środków otrzymanych w ramach umowy nr UDA-RPZP.01.01.01-32-035/09-00 na realizację projektu pn. „Zwiększenie konkurencyjności „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYŁOŚCI” poprzez zakup specjalistycznych urządzeń, oprogramowania oraz lokalu, niezbędnych do rozszerzenia zakresu świadczonych usług” w łącznej kwocie 118 913,85 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych z zastrzeżeniem, iż po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w decyzji zwrot części środków nastąpi przez pomniejszenie kolejnej płatności przysługującej Beneficjentowi o środki należne do zwrotu wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. W związku z tym, iż zatwierdzona kwota do wypłaty we wniosku o płatność końcową, tj. 41 519,64 zł nie była wystarczająca na pokrycie kwoty należnej do zwrotu, IZ RPO WZ dokonała pomniejszenia płatności końcowej zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 tekst jednolity ze zm., zwanej dalej: Ordynacją podatkową) o część środków należnych do zwrotu wraz z odsetkami. Tym samym po dokonaniu ww. pomniejszenia Beneficjentowi do zwrotu na rzecz IZ RPO WZ pozostała należność główna w łącznej kwocie 89 126,25 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
W dniu 16 grudnia 2013 r. Beneficjent złożył do IZ RPO WZ wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania wynikającego z ww. decyzji administracyjnej. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia ulgi IZ RPO WZ w dniu 12 sierpnia 2014 r. podjęła decyzję administracyjną nr WWRPO/34/W/2014 o rozłożeniu Beneficjentowi na 16 miesięcznych rat spłaty należności wraz z odsetkami wynikających z decyzji nr WWRPO/41/W/2013.
E. F. – C. korzystając ze swojego uprawnienia złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji administracyjnej nr WWRPO/34/W/2014. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 12 stycznia 2015 r. podjął decyzję administracyjną nr WWRPO/1/W/2015 utrzymującą w całości w mocy decyzję administracyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/34/W/2014 z dnia 12 sierpnia 2014 r.
W dniu 20 lutego 2015 r. do Kancelarii Ogólnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego wpłynęła skarga Beneficjenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (zwanego dalej: WSA) na decyzję administracyjną nr WWRPO/1/W/2015 z dnia 12 stycznia 2015 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Beneficjent złożył do NSA zażalenie na ww. postanowienie. Następnie postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny (zwany dalej: NSA) oddalił zażalenie Beneficjenta na postanowienie WSA z dnia 21 maja 2015 r.
Tym samym w dniu 6 października 2015 r. IZ RPO WZ skierowała do Beneficjenta upomnienie przedegzekucyjne. W odpowiedzi na powyższe Beneficjent poinformował, iż złożył do WSA ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w związku z czym wnosi o wstrzymanie dochodzenia przez organ zwrotu należności. W dniu 14 stycznia 2016 r. WSA wydał postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, na które Strona złożyła zażalenie.
IZ RPO WZ w dniu 2 marca 2016 r. ponownie wystosowała do Beneficjenta upomnienie. Po otrzymaniu upomnienia Beneficjent pismem z dnia 10 marca 2016 r. wniósł o rozłożenie, na 90 równych miesięcznych rat płatnych w terminie do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego każda, należności stwierdzonych decyzją administracyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/41/W/2013 z dnia 21 listopada 2013 r.
Postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r. NSA, po rozpoznaniu zażalenia Beneficjenta na postanowienie WSA z dnia 14 stycznia 2016 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wydał postanowienie o oddaleniu przedmiotowego zażalenia.
W związku z brakiem zwrotu środków przez Beneficjenta na skutek skierowanego przez IZ RPO WZ upomnienia w dniu 13 maja 2016 r. wystąpiła ona z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o wszczęcie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych wobec P. E. F.-C. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYUŁOŚCI” DR. N. MED. E. F.-C. jako zobowiązanego w stosunku do którego dnia 21 listopada 2013 r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego podjął decyzję administracyjną nr WWRPO/41/W/2013 orzekającą zwrot środków przekazanych w ramach RPO WZ.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż w dniu 17 sierpnia 2016 r. odbyła się rozprawa przed WSA
w Szczecinie w sprawie ze skargi Beneficjenta na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/1/W/2015 z dnia 12 stycznia 2015 r. Wspomniana skarga Beneficjenta została oddalona. Następnie pismem z dnia 10 października 2016 r. Beneficjent złożył do NSA skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 17 sierpnia 2016 r.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego w dniu 3 stycznia 2017 r. podjął decyzję administracyjną nr WWRPO/1/W/2017 odmawiającą Beneficjentowi udzielenia ulgi w spłacie w postaci rozłożenia na 90 miesięcznych rat spłaty należności wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych określonych w decyzji administracyjnej Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/41/W/2013 z dnia 21 listopada 2013 r. Następnie w wyniku wniosku Beneficjenta o ponowne rozpatrzenie sprawy IZ RPO WZ decyzją z dnia 17 października 2017 r. nr WWRPO/28/W/2017 utrzymała w mocy ww. decyzję.
Pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. (data wpływu do IZ RPO WZ w dniu 23 stycznia 2017 r.) E. F. – C. złożyła wniosek o udzielenie ulgi w postaci umorzenia całości zobowiązania pozostającego do zwrotu określonego w decyzji administracyjnej Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/41/W/2013 z dnia 21 listopada 2013 r., tj.
Uzasadniając wniosek o udzielenie ulgi Beneficjent wskazał, iż dołożył wszelkich starań, aby realizacja umowy przebiegła zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie oraz wytycznymi. E. F. – C. ponadto wskazała we wniosku, iż jej sytuacja jest zła, a zobowiązania wynikające ze spłaty kredytów i bieżące utrzymanie domu pozwalają na skromne życie. Jednocześnie poinformowała IZ RPO WZ, że złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości.
W trakcie trwania ww. postępowania pismem z dnia 18 lutego 2017 r. (data wpływu do IZ RPO WZ w dniu 20 lutego 2017 r.) Syndyk Dariusz Sokołowski zawiadomił IZ RPO WZ, o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika E. F. – C. prowadzącej działalności gospodarczą pod firmą: „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYUŁOŚCI” DR. N. MED. E. F. – C. Do powyższego pisma załączone zostało potwierdzone za zgodność postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie o ogłoszeniu upadłości.
Wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. NSA oddalił skargę kasacyjną Beneficjenta z dnia 10 października 2016 r.
W związku ze złożonym wnioskiem o udzielenie ulgi, IZ RPO WZ przeprowadziła postępowanie administracyjne obejmujące całościową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (w tym w szczególności dokumentacji przedłożonej przez Beneficjenta) z uwzględnieniem treści wniosku wraz z uzasadnieniem. IZ RPO WZ przeprowadziła także pełną analizę przytoczonych przez Beneficjenta okoliczności, na których oparł swój wniosek o udzielenie ulgi w spłacie, w tym sytuacji finansowej Beneficjenta oraz stanu prawnego sprawy, co pozwoliło na ustosunkowanie się do przedmiotowego wniosku jak poniżej.
Instytucja zarządzająca jest samoistnym organem administracji publicznej, który przygotowuje program operacyjny, zarządza nim oraz nadzoruje jego realizację. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnie 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 t.j., dalej: ufp) organem pierwszej instancji właściwym do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 ufp, jest w przypadku płatności w ramach programów finansowanych ze środków europejskich organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 uzppr, za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca, którą w przypadku RPO WZ jest Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego. Zapisy uzppr dają IZ RPO WZ możliwość udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze niepodatkowych należności publiczno – prawnych.
Problematyka ulg w spłacie zobowiązań z tytułu zwrotu środków w ramach programów finansowych z udziałem środków europejskich została natomiast uregulowana w ufp. Zapisy tejże ustawy dają IZ RPO WZ, w stosunku do należności pieniężnych o charakterze niepodatkowych należności publiczno – prawnych, na wniosek zobowiązanego, możliwość umorzenia tych należności w całości – w przypadkach uzasadnionym ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym (art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ufp). Jako należności publiczno – prawne należy rozumieć dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych, w szczególności należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności (art. 60 pkt 6 ufp).
Należy jeszcze dodać, iż na podstawie odesłania zawartego w art. 67 ufp, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosuje się m.in. przepisy kpa.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 659), znowelizowano niektóre zapisy ufp, które weszły w życie z dniem 28 kwietnia 2017 r. Modyfikacji uległa między innymi treść art. 64 ufp poprzez dodanie do niego przesłanek udzielenia ulgi. Podczas składania przez Beneficjenta wniosku o udzielenie ulgi ufp nie zawierała przesłanek jej udzielania, w konsekwencji czego należało zastosować odpowiednio na podstawie odesłania z art. 67 ufp uregulowania Ordynacji podatkowej. W przywołanym akcie prawnym przesłanki, o których mowa unormowane były jednolicie niezależnie od rodzaju ulgi o jaką wnosił zobowiązany i tak wówczas były to: ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Obecnie pomimo zawarcia regulacji dotyczących przesłanek udzielenie ulgi w ufp, w przypadku umorzenia należności publiczno – prawnej w całości są one tożsame z wcześniejszą regulacją,
tj. ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Tym samym w niniejszej sprawie aktualne pozostaje orzecznictwo w przedmiotowym zakresie.
Sformułowana w sposób ogólny treść art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ufp, w którym zostały użyte pojęcie nieostre, tj.: „ważny interes zobowiązanego”, „interes publiczny”, nie daje podstaw do przyjęcie, iż istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów, którymi należy się kierować przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu. Przy identyfikowaniu powyższych pojęć szczególnego znaczenia nabiera orzecznictwo sądów administracyjnych. Niemniej jednak w każdym wypadku analiza musi być dokonana przez organ w oparciu o całokształt okoliczności istniejących w konkretnej sprawie.
Odnosząc się do poszczególnych pojęć, należy wskazać, iż „ważny interes podatnika” wymaga zaistnienia takich zdarzeń, na które sam podatnik nie mógł mieć wpływu, nawet przy dołożeniu nadzwyczajnej staranności. Zatem ważny interes podatnika, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ufp to stan spowodowany najczęściej nadzwyczajnymi, losowymi przypadkami dotyczącymi podatnika, który w konsekwencji powoduje, że nie może on uregulować zaległości podatkowej, przy czym nie jest to katalog zamknięty (Wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1318/13). Zdarzeniem losowym będzie np. zaistniałe, niespodziewane zdarzenie, niezależnie od woli podatnika, które może spowodować, że ten znalazł się w trudnej sytuacji materialnej, niepozwalającej mu na zapłatę należności. Jednocześnie ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenie ulgi nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej (wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 612/12). Przeciwnie, przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Co za tym idzie nawet trudna sytuacja materialna związana z niską kwotą przychodów oraz wysokimi kosztami miesięcznego utrzymania (w tym także spłaty pożyczek), nie jest przesłanką do udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 758/15).
NSA w wyroku z dnia 18 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II FSK 2118/10) wyjaśnił, że ogólną dyrektywą interpretacyjną przy wykładni pojęcia „ważnego interesu podatnika” powinno być uznanie wyjątkowości instytucji przyznawania wszelkich ulg w spłacie zobowiązań. Dalej NSA wskazał, że chodzi o sytuacje wyjątkowe, losowe, niezależne od działań podatnika np. klęskę żywiołową czy nagłą ciężką chorobę. Inne rozumienie tego pojęcia doprowadziłoby do uznania, że każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji ekonomicznej spełniałby przesłanki do uzyskania ulg w spłacie zobowiązań. W orzecznictwie sądowo – administracyjnym wskazuje się, że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości, gdyż pojęcie to funkcjonuje w szerszym znaczeniu (wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 447/13). Nadto podkreślenia wymaga, iż ważny interes podatnika musi istnieć obiektywnie, a nie wyłącznie w przekonaniu Beneficjenta składającego wniosek o przyznanie ulgi. Z subiektywnego punktu widzenia podatnika, w każdej sytuacji może mieć on ważny interes w uzyskaniu danej ulgi.
Ponadto w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że każda osoba podejmująca ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej, powinna być świadoma wszelkich wynikających z tego faktu przywilejów i zagrożeń. Zatem niepowodzenie prowadzonej działalności nie może obciążać Skarbu Państwa. Tym samym wszystkie podejmowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzje obciążają przedsiębiorcę i negatywne skutki z nich wynikające nie mogą być przerzucane na Skarb Państwa, w konsekwencji na innych podatników terminowo i rzetelnie regulujących swoje zobowiązania publiczno – prawne (wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 listopada 2015 r., syng. akt I SA/Kr 1457/15).
Przy wyjaśnianiu znaczenia przesłanki „interesu publicznego” wskazać należy, że pojęcie to nie ma stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnieść go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o udzielenie ulgi (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1964/05). Fakt, iż pojęcie to nie jest jednoznacznie zdefiniowane powoduje, iż w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. W orzecznictwie jednak został wypracowany jednolity pogląd definiujący na potrzeby analizowanego przepisu pojęcie „interesu publicznego” rozumianego jako dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, równość traktowania podmiotów będących w podobnej sytuacji, czy realizację zobowiązań podatkowych (wyrok NSA z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1445/13). Jak wskazała analiza decyzji organów prowadzi do wniosku, że pojęcie przesłanki „interesu publicznego” zrównane zostało z interesem budżetu państwa (wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 623/12). Tymczasem nie ma podstaw do przeciwstawiania interesu publicznego jako sprzecznego z indywidualnym interesem obywatela. Podnosi się również, że jakkolwiek w interesie publicznym leży, aby wszyscy zobowiązani wywiązywali się z obowiązku zapłaty należności, to interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc społeczną (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 września 2012. r. sygn. akt I SA/Sz 217/13).
Odnosząc się zatem do przesłanki ważnego interesu zobowiązanego należy wskazać, iż badając sytuację Beneficjenta organ powinien przeanalizować jego sytuację ekonomiczną, a także uwzględnić jej przyczyny. Dopiero w momencie zestawienie ze sobą tych dwóch elementów wraz z wysokością należności do spłaty, pozwala na ocenę czy w sprawie zachodzi ważny interes podatnika. Z przedłożonej przez E. F. – C. dokumentacji wynika, iż wysokość jej emerytury od dnia 1 marca 2016 r. wynosi (…) zł (decyzja ZUS o waloryzacji emerytury z dnia 16 marca 2016 r.). Od ww. kwoty pobierana jest:
tym samym ostatecznie wypłacana na rzecz Beneficjenta jest kwota (…)zł.
Jednocześnie pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r. Beneficjent poinformował, iż z dniem 31 marca 2016 r. zwolnił wszystkich swoich pracowników, a w prowadzeniu działalności gospodarczej korzysta wyłącznie z pomocy męża. Powyższe spowodowane było brakiem środków finansowych na wynagrodzenia oraz zwiększającymi się zaległościami w opłacaniu składek do ZUS. W przedłożonym do IZ RPO WZ oświadczeniu o stanie majątkowym i sytuacji materialnej Beneficjenta, wskazane zostało, że mąż E. F. – C. pan R. C. uzyskuje przychód brutto w wysokości (…) zł. Ponadto zgodnie z oświadczeniem, Beneficjent posiada nieruchomości zabudowaną budynkiem mieszkalnym z gabinetem lekarskim i garażem, który jest objęty małżeńską wspólnością majątkową. Nieruchomość ta jest położona w obrębie ewidencyjnym K., przy ul. S. Ż., gmina G. (z wpisaną hipoteką umowną na rzecz banku), której wartość szacowana jest na (…) zł. Beneficjent ponosi także stałe obciążenia finansowe związane z utrzymaniem domu w łącznej kwocie (…) zł oraz obciążenia związane z utrzymaniem rodziny w łącznej kwocie (…) zł.
Z analizy przedstawionej przez Beneficjenta dokumentacji wynika, iż Beneficjent nie miał – na moment składania dokumentów do IZ RPO WZ – zaległości względem Urzędu Skarbowego, jednakże na dzień 16 marca 2016 r. na koncie płatnika w ZUS stwierdzono zaległość w łącznej kwocie (…) zł (pismo ZUS z dnia 16 marca 2016 r.). Decyzją z dnia 22 marca 2016 r. ZUS odmówił E. F. – C. wydania zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Powyższe jest wynikiem istniejącego zadłużenia w wysokości (…) zł, które zgodnie z pismem Beneficjenta z dnia 15 kwietnia 2016 r. powstało w wyniku nieotrzymania ostatniej transzy dofinansowania z IZ RPO WZ.
Przedstawiona w ramach prowadzonego postępowania dokumentacja wskazuje, iż w roku 2014 przedsiębiorstwo uzyskało dochód w wysokości (…) zł, natomiast już w roku 2015 i 2016 odnotowano stratę w wysokości kolejno (…) zł oraz (…) zł. Beneficjent podniósł przy tym, iż cały zysk uzyskany w roku 2014 r. został przeznaczony na spłatę kredytu i kart kredytowych. Jednocześnie pokreślono, iż stan rzeczywistego zadłużenia przewyższa miesięczne dochody, natomiast w pierwszej kolejności zostały dokonane wpłaty na rzecz banków, w celu uchronienia firmy przed zamknięciem.
E. F. – C. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYŁOŚCI” DR N. MED. E.F. – C. posiada liczne zobowiązania finansowe wobec banków (kredyty bankowe, pożyczki, linia kredytowa przy rachunku bankowy, karty kredytowe, zobowiązania leasingowe). W wyniku powyższego Beneficjent zobowiązany jest comiesięcznie dokonywać spłat rat w łącznej wysokości (…) zł (zestawienie z dnia 16 kwietnia 2016 r. stanowiące załącznik do pisma z dnia 15 kwietnia 2016 r.). Jednocześnie wskazano, iż zaległości z tytułu spłaty rat wynoszą (…) zł, a stan zobowiązań na dzień 30 kwietnia 2016 r. wynosi (…) zł.
Analizując sytuację finansową Beneficjenta IZ RPO WZ stwierdziła, iż uzyskuje on świadczenie emerytalne w wysokości (…) zł (do wypłaty po potrąceniach pozostaje (…) zł), a współmałżonek wnioskodawczyni pan R. C. uzyskuje przychód brutto w wysokości (…) zł. E. F.– C. – zgodnie z informacjami zawartymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej – pomimo ogłoszonej upadłości nadal prowadzi działalność gospodarczą. Mając na uwadze powyższe źródła dochodów, jak i ponoszone wydatki w kwocie (…) zł (koszt utrzymania domu, wyżywienie, zakup leków) wnioskodawczyni posiada wraz z mężem wystarczające środki na utrzymanie rodziny.
Jednocześnie IZ RPO WZ wzięła pod uwagę fakt, iż zadłużenie wobec banków Beneficjenta nie jest wynikiem okoliczności nadzwyczajnych, mającymi charakter nagły czy losowy i trudno uznać, iż sam podatnik nie miał na nie wpływu. Ponadto zgodnie z tezą wyroku NSA z dnia 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt II FSK 257/05) zobowiązania cywilnoprawne nie posiadają atrybutu pierwszeństwa przed zobowiązaniami publiczno – prawnymi i obowiązek ich spłaty nie może stanowić przesłanki do udzielania ulgi. Przyjęcie bowiem odmiennego stanowiska oznaczałoby, że w sytuacji braku dostatecznych środków podatnik ma prawo spłacić w pierwszej kolejności swoje zobowiązania cywilnoprawne, natomiast ciężar spłaty jego zobowiązań podatkowych przerzucany jest na ogół społeczeństwa. Przyznanie w takim przypadku ulgi w spłacie podatku powodowałoby sytuację, w której Beneficjent otrzymałby preferencję podatkową niedostępną dla innych podatników (Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 43/15). Co za tym idzie, przedmiotowe okoliczności nie mogły stanowić dowodów na potwierdzenie spełnienia przez Beneficjenta przesłanek do udzielenia wnioskowanej ulgi.
Finalnie IZ RPO WZ przeanalizowała sytuację finansową działalności gospodarczej prowadzonej przez Beneficjenta, która zgodnie z wnioskiem o ulgę od 2015 r. nie przynosi dochodu. W tym miejscu wskazać należy, iż ryzyko gospodarcze związane z działalnością przedsiębiorstwa ponosi wyłącznie podmiot je prowadzący. Każda osoba podejmująca ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej powinna być świadoma wszystkich wynikających z tego faktu przywilejów i zagrożeń. Zatem niepowodzenia prowadzonej działalności, czy też nieodpowiedni dobór kontrahentów nie mogą obciążać Skarbu Państwa. Co za tym idzie wszystkie podejmowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzje obciążają przedsiębiorcę, a negatywne skutki z nich wynikające nie mogą być przerzucane na Skarb Państwa, w konsekwencji na innych podatników terminowo i rzetelnie regulujących swoje zobowiązania publiczno – prawne (wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1457/15). Ponadto ze względu na wyjątkowy charakter ulgi w spłacie zobowiązań publiczno – prawnych, przerzucanie na społeczeństwo skutków podejmowania nietrafnych decyzji gospodarczych lub ryzyka ekonomicznego związanego z prowadzaniem działalności gospodarczej, prowadziłoby do naruszenia zasady powszechności równości obywateli w obowiązku do ponoszenia świadczeń publiczno – prawnych, wyrażonej w art. 84 i art. 32 Konstytucji (wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt SA/Lu 8/15).
IZ RPO WZ po przeprowadzeniu analizy przedłożonych przez Beneficjenta dokumentów i wyjaśnień stwierdziło, iż w niniejszej sprawie nie wystąpił ważny interes podatnika uzasadniający umorzenie należności wymaganych do zwrotu wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
Ponadto Beneficjent nie wykazał także, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wystąpieniem przesłanki interesu publicznego, która może uzasadniać udzielenie ulgi. E. F. – C. nie przedstawiła argumentacji i nie przedłożyła dokumentów pozwalających IZ RPO WZ stwierdzić, iż nieudzielenie ulgi w spłacie należności publiczno – prawnej w jakikolwiek sposób negatywnie wpłynie na interes publiczny. Należy wskazać, iż organ badając wystąpienie przedmiotowej przesłanki musi określić czy, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, nieudzielenie ulgi spowoduje negatywne konsekwencje dla budżetu państwa. Dopiero po przeprowadzeniu ww. czynności organ może stwierdzić czy w interesie społecznym jest udzielenie Beneficjentowi ulgi w spłacie należności. Z dokumentacji przedłożonej przez Beneficjenta w ramach wcześniejszego postępowania o udzielenie ulgi wynika, iż Beneficjentowi po poniesieniu wydatków w kwocie 4 247,00 zł (koszt utrzymania domu, wyżywienie, zakup leków) pozostają środki, które może przeznaczyć na pokrycie zobowiązań publiczno – prawnych. Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż ze znajdujących się w IZ RPO WZ dokumentach dotyczących Beneficjenta wynika, iż dokonał on redukcji zatrudnienia przed złożeniem wniosku o udzielenie ulgi, tym samym jej nieudzielenie nie spowoduje obowiązku wypłacania na rzecz zwolnionych pracowników świadczeń z zakresu pomocy społecznej, czy zasiłku dla bezrobotnych. Konkludując powyższe, w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanki „interesu publicznego”.
Reasumując, po szczegółowym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, na podstawie analizy całokształtu zebranego materiału oraz biorąc pod uwagę okoliczności w jakich znalazła się Strona, organ nie stwierdził wystąpienia w sprawie przesłanek udzielenia ulgi w postaci ważnego interesu zobowiązanego, jak i interesu publicznego, a zatem niezasadnym jest uwzględnienie wniosku o udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności głównej w łącznej wysokości 89 126,25 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych oraz odsetek stałych w łącznej wysokości 35 102,96 zł, wynikających z decyzji administracyjnej Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/41/W/2013 z dnia 21 listopada 2013 r. orzekającej zwrot części środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-035/09-00 z dnia 22 lipca 2010 r. na realizację projektu pn. „Zwiększenie konkurencyjności „CENTRUM GASTROLOGII I LECZENIA OTYŁOŚCI” poprzez zakup specjalistycznych urządzeń, oprogramowania oraz lokalu, niezbędnych do rozszerzenia zakresu świadczonych usług”.
Zanonimizowała Agata Tomczak-Mróz na podstawie przepisów o ochronie danych osobowych.
Odnośniki:
[1] https://www.bip.wzp.pl/sites/bip.wzp.pl/files/articles/0.bipdecyzjaewafenc-czajkaulga.pdf