Uchwała Nr 229/16 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego

Uchwała Nr 229/16 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego


Uchwała Nr 229/16 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego


z dnia 17 lutego 2016 r.


w sprawie podjęcia decyzji o zwrocie przez Beneficjenta – Carbo-Bio Sp. z o.o. z siedzibą w Świdwinie, Stary Przybysław 40 – środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA RPZP.04.01.00-32-026/11-00 zawartej w Szczecinie w dniu 6 czerwca 2013 r. na realizację projektu pn. „Budowa elektrociepłowni biogazowej rolniczej w gminie Świdwin” w łącznej kwocie 3 895 646,34 zł (słownie: trzy miliony osiemset dziewięćdziesiąt pięć tysięcy sześćset czterdzieści sześć złotych 34/100) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.


Na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 j.t. ze zm.), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a i ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 j.t. ze zm.) oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2 a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1392 j.t. ze zm.) oraz art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 j.t.)


Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:

 

§ 1

 

1. Podejmuje się decyzję o:
- zwrocie przez Beneficjenta – Carbo-Bio Sp. z o.o. z siedzibą w Świdwinie, Stary Przybysław 40 – środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA RPZP.04.01.00-32-026/11-00 zawartej w Szczecinie w dniu 6 czerwca 2013 r. na realizację projektu pn. „Budowa elektrociepłowni biogazowej rolniczej w gminie Świdwin” w łącznej kwocie 3 895 646,34 zł (słownie: trzy miliony osiemset dziewięćdziesiąt pięć tysięcy sześćset czterdzieści sześć złotych 34/100) wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych
- nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.

 

§ 2

 

Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.

 

§ 3

 

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

 

 

Uzasadnienie

 


W dniu 8 września 2011 r. Carbo-Bio Sp. z o.o. z siedzibą w Świdwinie, Stary Przybysław 40, w odpowiedzi na ogłoszony przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego pełniący na podstawie art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 j.t. ze zm., dalej: u.z.p.p.r.) rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (zwanej dalej IZ RPO WZ) konkurs nr RPOWZ/4.1/2011/1, złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. „Budowa elektrociepłowni biogazowej rolniczej w gminie Świdwin”, któremu nadano nr WND-RPZP.04.01.00-32-026/11.
Zgodnie z ww. wnioskiem o dofinansowanie (pkt C.7 „Opis przedsięwzięcia”) Beneficjent przewidział budowę elektrociepłowni biogazowej, w której z biomasy roślinnej i surowca płynnego, miał być produkowany biogaz, wykorzystany jako źródło energii. Gaz ten miał zasilać dwa agregaty kogeneracyjne. W procesie technologicznym, polegającym na kogeneracji, wytwarzana miała być jednocześnie energia elektryczna i użytkowa energia cieplna.
W dniu 20 czerwca 2012 r. uchwałą nr 991/12 Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego podjął decyzje o dofinansowaniu części projektów umieszczonych na liście rezerwowej projektów w ramach konkursu nr RPOWZ/4.1/2011/1, w tym m.in. Wnioskodawcy Carbo-Bio Sp. z o.o. z siedzibą w Świdwinie, Stary Przybysław 40 udzielono wsparcia w wysokości 5 998 500,00 zł na realizację ww. inwestycji.
W konsekwencji powyższego, w dniu 6 czerwca 2013 r. Beneficjent zawarł z Województwem Zachodniopomorskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-00 na realizację projektu pn. „Budowa elektrociepłowni biogazowej rolniczej w gminie Świdwin”. Dodatkowo pomiędzy Beneficjentem a IZ RPO WZ zostały zawarte aneksy do umowy nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-01 z dnia 6 czerwca 2013 r., nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-02 z dnia 2 października 2013 r., nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-03 z dnia 9 lipca 2014 r., nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-04 z dnia 25 lutego 2015 r. oraz nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-05 z dnia 25 lutego 2015 r.
Podkreślenia wymaga, iż w ww. umowie, w oparciu o zapisy złożonego przez Beneficjenta wniosku o dofinansowanie, określono termin rozpoczęcia realizacji projektu na dzień 1 czerwca 2011 r., zakończenia rzeczowego realizacji projektu na dzień 30 listopada 2012 r. oraz zakończenia finansowego realizacji projektu na dzień 31 grudnia 2012 r. Beneficjent kilkukrotnie wnioskował do IZ RPO WZ o wydłużenie terminów realizacji przedmiotowego projektu. Ostatecznie zgodnie ze zmianami w treści § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie, wprowadzonymi aneksem nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-04 z dnia 25 lutego 2015 r., projekt winien zostać zrealizowany w następujących terminach: rozpoczęcie realizacji projektu w dniu 24 marca 2014 r., zakończenie rzeczowe realizacji projektu w dniu 01 czerwca 2015 r. oraz zakończenie finansowe realizacji projektu w dniu 01 czerwca 2015 r.
Pismem z dnia 29 maja 2015 r. Beneficjent zwrócił się do IZ RPO WZ z kolejną prośbą o wydłużenie terminu realizacji projektu do dnia 30 września 2015 r, szczegółowo go uzasadniając.
Po przeanalizowaniu powyższego wniosku, Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwałą nr 857/15 z dnia 15 czerwca 2015 r. wyraził zgodę na wydłużenie terminu realizacji projektu nr WND-RPZP.04.01.00-32-026/11 pn.: „Budowa elektrociepłowni biogazowej rolniczej w gminie Świdwin” tylko do dnia 31 sierpnia 2015 r.
Pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. IZ RPO WZ przesłała na adres siedziby Beneficjenta przygotowany aneks do umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-06, uwzględniający zmianę terminu realizacji projektu ustalony ww. uchwałą.
W dniu 21 lipca 2015 r. do IZ RPO WZ wpłynęło pismo od firmy niezwiązanej z realizacją przedmiotowego projektu zawierające informacje wskazujące na fakt, że zamierzona przez Beneficjenta inwestycja budowy w Starym Przybysławiu elektrociepłowni biogazowej nie została w ogóle rozpoczęta. W przedmiotowym piśmie wskazano także na ciężką sytuację finansową Beneficjenta, jak również posiadającej w niej 100 % udziałów spółki (…). W związku z powyższym, pismem z dnia 13 sierpnia 2015 r. IZ RPO WZ zwróciła się do Beneficjenta z prośbą o odniesienie się do poruszonych w przedmiotowym piśmie kwestii oraz do złożenie wyjaśnień dotyczących aktualnego zaawansowania prac w ramach inwestycji realizowanej przez Beneficjenta. Ponadto z uwagi na zaliczkowy charakter wszystkich przedstawionych dotychczas do rozliczenia faktur za roboty budowlane, IZ RPO WZ wskazała na konieczność dostarczenie kopii posiadanych protokołów odbioru lub innych załączników poświadczających zakres przeprowadzonych prac. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż Beneficjent nie przedłożył wyjaśnień w formie oświadczenia projektanta, czy zwiększenie zakresu prac generalnego wykonawcy wymaga uzyskania zamiennej decyzji pozwolenia na budowę lub innych dokumentów potwierdzających, że ich wykonanie będzie zgodne z prawem budowlanym, do którego złożenia IZ RPO WZ wzywała pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. poproszono o wyjaśnienie powodów opóźnienia w uzyskaniu ww. dokumentu, a także do wskazania realnego terminu jego dostarczenia. Niezależnie od powyższego poproszono także o zwrot podpisanych dwóch egzemplarzy aneksu do umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-06.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 21 sierpnia 2015 r. Spółka wskazała, iż (…) jest spółką o charakterze inwestycyjnym. Zarządza grupą spółek celowych, które są powoływane do prowadzenia konkretnych inwestycji. Beneficjent podkreślił, iż z posiadanych przez niego informacji wynika, że z uwagi na opóźnienie w realizacji różnych inwestycji, (…) nie była w stanie terminowo zapłacić wierzycielowi za zakupione udziały w jednej ze spółek celowych. W chwili obecnej powołany przez Sąd Zarządca bada szczegółowo sytuację spółki. Wszystkie informacje w powyższej kwestii przekazywane są do ogólnej wiadomości ze względu na fakt, iż ww. jest spółką publiczną. Odnosząc się zaś do stanu zaawansowania realizacji budowy biogazowni, Beneficjent wskazał, iż zostały wypłacone zaliczki dla generalnego wykonawcy oraz że nie było jeszcze częściowych odbiorów, tym samym nie może przedłożyć takich dokumentów. Nadto nadmienił, iż z uwagi na opóźnienie wypłacanych transz od funduszu finansującego projekt, generalny wykonawca wstrzymał chwilowo realizację inwestycji, wskazując jednocześnie, iż przesunięcie oddania biogazowni może sięgnąć kilku miesięcy. Dodatkowo Beneficjent podkreślił, iż nie jest w stanie przedłożyć oświadczenia projektanta o braku konieczności uzyskania zamiennego pozwolenia na budowę, uzasadniając powyższe. Jednocześnie poproszono o ponowne przesłanie aneksu do umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-06 na wskazany w przedmiotowym piśmie adres korespondencyjny, bowiem zdaniem Spółki prawdopodobnie odebrała go osoba nieupoważniona i aneks nigdy nie trafił bezpośrednio do rąk Beneficjenta.
Mając na względzie ww. wyjaśnienia, pismem z dnia 18 września 2015 r. IZ RPO WZ wezwała Beneficjenta do przedłożenia szczegółowych informacji dotyczących aktualnego stanu zaawansowania realizacji inwestycji, podjętych kroków w celu przyspieszenia prac i doprowadzenia do zakończenia inwestycji, realnych terminów zakończenia inwestycji oraz potencjalnych dalszych zagrożeń.
Ustosunkowując się do powyższego, pismem z dnia 30 września 2015 r. Beneficjent zaznaczył, iż wszystkie płatności do generalnego wykonawcy były płatnościami zaliczkowymi. Dalej wskazał, iż z powodu dalszego braku płatności generalny wykonawca nie rozpoczął prac w terenie. Przekazane zaliczki uruchomiły proces zamówienia wszystkich elementów składowych, ale nie wystarczyły na ich dokończenie. Strona wyjaśniała, iż generalny wykonawca wstrzymał swoje zaangażowanie, gdyż nie zostało jeszcze uruchomione finansowanie zewnętrzne (bankowe w postaci leasingu finansowego, na które Spółka ma odrębna umowę z funduszem zagranicznym). Beneficjent wskazał, iż do czasu uruchomienia finansowania dłużnego generalny wykonawca nie wejdzie na plac budowy. Spółka podkreśliła, iż codziennie pracuje z doradcą funduszu zagranicznego w celu uruchomienia środków finansowych na dokończenie realizacji projektu. Z uwagi na fakt, iż jest to fundusz włoski, dużo czasu potrzeba na tłumaczenia wewnętrzne, uaktualnienia budżetów związanych z proponowanymi przez rząd polski zmianami w prawie i cenami za certyfikaty. Beneficjent podkreślił także m.in, iż termin  realizacji projektu zależy w pełni od uruchomienia źródła finansowania.
Pismem z dnia 30 października 2015 r., mając na względzie składane przez Beneficjenta wyjaśnienia co do faktycznego stanu zaawansowania inwestycji oraz braku możliwości określenia przez niego realnych terminów zakończenia inwestycji, a także uwzględniając zbliżający się ostateczny termin kwalifikowalności wydatków w ramach RPO WZ, IZ RPO WZ poinformowała Beneficjenta o przystąpieniu do uruchamiania procedury rozwiązania umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-00, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko. 
Uchwałą nr 1681/15 z dnia 3 listopada 2015 r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego zdecydował o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-00 z dnia 6 czerwca 2013 r. dotyczącej projektu pn. „Budowa elektrociepłowni biogazowej rolniczej w gminie Świdwin” na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie projektu (tj. „Beneficjent zaprzestał realizacji Projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z niniejszą Umową, przepisami prawa lub procedurami właściwymi dla Programu”).
Z uwagi na fakt, iż Beneficjent wykorzystał środki przekazane na realizację projektu z naruszeniem obowiązujących go w ramach RPO WZ procedur, IZ RPO WZ pismem z dnia 23 listopada 2015 r., wezwała Beneficjenta do zwrotu środków w łącznej kwocie 3 895 646,34 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Zgodnie bowiem z treścią art. 207 ust. 8 w przypadku stwierdzenia okoliczności, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, Instytucja Zarządzająca wzywa do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
Pismem z dnia 1 grudnia 2015 r. Beneficjent wskazał, iż nie posiada środków umożliwiających zwrot wskazanych kwot. Spółka zaznaczyła, że cała kwota została przekazana generalnemu wykonawcy, której nie ma możliwości odzyskania, gdyż została już wydatkowana na materiały i urządzenia. Nadto Beneficjent zwrócił się o przywrócenie dotacji i przesunięcie terminu oddania inwestycji do końca II kwartału 2016 r.
Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu wskazanego w wezwaniu z dnia 23 listopada 2015 r., z dniem 14 grudnia 2015 r. wobec Beneficjenta wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków. Jednocześnie Beneficjent został poinformowany o możliwości złożenia dowodów, wyjaśnień i zastrzeżeń w sprawie.
Pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. IZ RPO WZ ustosunkowała się do pisma Beneficjenta z dnia 1 grudnia 2015 r.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016 r. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz trwającą analizę całokształtu materiału dowodowego IZ RPO WZ poinformowała Beneficjenta o konieczności przedłużenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków. Nadto pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. IZ RPO WZ poinformowała Beneficjenta o zamiarze zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz pouczyła o prawach wynikających z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 j.t., zwanej dalej: k.p.a.). Następnie postanowieniem z dnia 8 lutego 2016 r. z uwagi na przewidziane terminy na zapoznanie się z aktami i umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań, IZ RPO WZ poinformowała Beneficjenta o konieczności przedłużenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków.
W związku z wszczętym postępowaniem administracyjnym w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach RPO WZ na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-00, IZ RPO WZ przeprowadziła postępowanie wyjaśniające, obejmujące całościową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (w tym m.in. wniosku o dofinansowanie projektu pn. „Budowa elektrociepłowni biogazowej rolniczej w gminie Świdwin” wraz załącznikami, umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-00 z dnia 6 czerwca 2013 r. wraz ze wszystkimi aneksami, a także wyjaśnień Beneficjenta) oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadziło do następujących wniosków.
Mając na uwadze, iż do zadań IZ RPO WZ należy m.in. w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach ustawy o finansach publicznych, IZ RPO WZ podjęła czynności zmierzające do odzyskania należnej jej kwoty. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
– podlegają zwrotowi przez Beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
W analizowanej sprawie Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-00 niezgodnie z procedurami obowiązującymi w ramach RPO WZ, do których stosowania był zobowiązany przystępując do konkursu nr RPOWZ/4.1/2011/1, a następnie w dniu 6 czerwca 2013 r. podpisując umowę o dofinansowanie.
Pod pojęciem procedur, których naruszenie uprawnia do wydania decyzji określającej kwotę zwrotu, rozumiane są postanowienia dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, w tym zasady ponoszenia wydatków w ramach projektu, a także zapisy umowy o dofinansowanie, Wytycznych dla Wnioskodawców. Ustawodawca nie przewidział zamkniętego katalogu procedur, na podstawie których wydatkowane są środki unijne związane z realizacją konkretnych programów operacyjnych. Do dofinansowania kwalifikowane są te projekty, które pozytywnie przeszły wszystkie etapy jego oceny, przeprowadzanej w ramach konkursu, a dofinansowanie jest możliwe w ramach dostępnej alokacji na realizację poszczególnych działań i priorytetów w ramach programu operacyjnego (zob. art. 28 ust. 1 pkt 3, art. 30a ust. 1 u.z.p.p.r.). Podstawę dofinansowania projektu stanowi m.in. umowa o dofinansowanie zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 1 i 2 u.z.p.p.r.). Umowa jest zatem elementem projektu. W związku z powyższym, niewypełnienie postanowień umowy oraz dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, powoduje konieczność odzyskiwania przez IZ RPO WZ kwot podlegających zwrotowi.
Podpisując umowę o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w umowie, z należytą starannością, zgodnie m.in. z umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy. Powyższe ma istotne znaczenie, albowiem dokumentacja aplikacyjna (wniosek o dofinansowanie z załącznikami) stanowi główne źródło informacji na temat założeń, zasad realizacji i sposobu wykorzystania środków w ramach przedsięwzięcia objętego wsparciem z funduszy europejskich. 
W analizowanej sprawie ze względu na fakt, iż nie doszło do podpisania aneksu nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-06 do umowy o dofinansowanie, a co do określenia nowych granicznych dat realizacji projektu nie było zgodnego oświadczenia woli stron (spółka Carbo-Bio wnioskowała o zmianę terminu finansowego i rzeczowego zakończenia realizacji projektu do dnia 30 września
2015 r., natomiast Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwałą nr 857/15 z dnia 15 czerwca 2015 r. zaakceptował dzień 31 sierpnia 2015 r.) obowiązującym terminem zakończenia rzeczowego i finansowego realizacji przedmiotowego projektu jest data wskazana w aneksie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-04 do umowy o dofinansowanie, tj. 1 czerwca 2015 r. Przy czym przez zakończenie finansowe realizacji projektu należy rozumieć datę poniesienia ostatniego wydatku w projekcie, zaś przez zakończenie rzeczowe realizacji projektu należy rozumieć datę podpisania przez Beneficjenta protokołu końcowego odbioru prac lub innego dokumentu równoważnego w ramach projektu (§ 1 pkt 36 i 37 umowy o dofinansowanie). Tym samym Beneficjent był zobowiązany w ww. terminie do zrealizowania zakresu rzeczowego projektu zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym, zakupu towarów lub usług, które zostałyby udokumentowane odpowiednimi protokołami odbioru lub innymi dokumentami potwierdzającymi zgodność realizacji projektu z warunkami umowy o dofinansowanie, jak również był zobowiązany do zrealizowania zakresu finansowego projektu, co oznacza zrealizowanie przez beneficjenta wszystkich płatności w ramach projektu – poniesienie wydatków i pozyskanie dokumentów stanowiących podstawę uznania wydatków za kwalifikujące się do objęcia wsparciem.
Tymczasem z ogółu informacji przekazywanych w korespondencji pomiędzy Beneficjentem a IZ RPO WZ wynika, że przedmiotowy projekt nie został zakończony do dnia 1 czerwca 2015 r. W piśmie z dnia 30 września 2015 r. (tym samym prawie 4 miesiące po przewidzianym w umowie o dofinansowaniu terminie zakończenia realizacji projektu) Beneficjent wskazał, iż generalny wykonawca jak dotąd nie rozpoczął prac w terenie, a wszelkie czynności związane z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia zostały przez ww. wykonawcę wstrzymane do czasu uruchomienia finansowania przez fundusz zagraniczny. Przy czym Spółka nie jest w stanie określić daty otrzymania płatności z ww. funduszu, zaś zgodnie ze wskazaniem Strony, wypłata środków przez ww. fundusz całkowicie determinuje termin zakończenia przedsięwzięcia. Z powyższego wynika zatem, iż Beneficjent nie tylko nie zakończył realizacji projektu w terminie wynikającym z umowy o dofinansowanie, ale również we wnioskowanym przez siebie pismem z dnia 29 maja 2015 r. terminie do 30 września 2015 r. 
Co więcej Strona nie jest także w stanie udokumentować zakresu zrealizowanych prac w ramach projektu, a tym samym, przyjąć należy, iż realizacji celów projektu. Jak wynika z dokumentów przedkładanych wraz z wnioskami o płatność oraz treści pisma z dnia 21 sierpnia 2015 r. oraz z dnia 30 września 2015 r., wszelkie płatności do generalnego wykonawcy miały charakter zaliczkowy, a w ramach realizacji przedsięwzięcia nie dokonano żadnych odbiorów częściowych. Brak jest zatem jakichkolwiek protokołów potwierdzających stan zaawansowania inwestycji. Nadto Beneficjent wskazał również, że nie jest w stanie dostarczyć załącznika, do złożenia którego IZ RPO WZ wielokrotnie go wzywała, tj. oświadczenia projektanta w kwestii zwiększenia zakresu prac generalnego wykonawcy w stosunku do pierwotnie planowanego oraz zgodności wprowadzonych zmian z prawem budowlanym.
Zaznaczenia wymaga także fakt, iż zgodnie z § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie wydatków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2009 r. poz. 223 nr 1786, zwanym dalej: Rozporządzeniem MRR) rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez Beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego, lub na zwrocie zaliczki. Powyższe znalazło odzwierciedlenie także w Wytycznych dla Beneficjentów ubiegających się o przekazanie części przyznanego dofinansowania w formie zaliczki (str. 10), które w zgodzie z ww. Rozporządzeniem MRR wskazują, iż rozliczenie zaliczki polega na złożeniu w terminie wniosku o płatność, w którym wykazane zostały wydatki kwalifikowalne opłacone ze środków zaliczki w proporcji odpowiadającej montażowi finansowemu określonemu w umowie lub zwrocie niewykorzystanej części zaliczki. Przy czym zgodnie z Wytycznymi dla Wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach RPO WZ obowiązujących dla konkursu nr RPOWZ/4.1/2011/1 (dalej: Wytyczne) pkt 2.8. OCENA KWALIFIKOWALNOŚCI WYDATKU (str. 20) wydatkiem kwalifikującym się do współfinansowania jest wydatek, który m.in. został należycie udokumentowany. Zgodnie zaś z pkt 2.10. DOKUMENTOWANIE WYDATKOW (str. 21) Wytycznych, dowodem poniesienia wydatku jest zapłacona faktura lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej. W przypadkach, gdy potwierdzenie poniesienia wydatków ww. dokumentami nie jest możliwe, dowodem zapłaty jest dokument określany przez IZ RPO WZ.
Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy wskazać należy, iż Beneficjent nie rozliczył środków przekazanych mu w formie zaliczki w wysokości 1 950 000,00 zł (4 353,66 zł I transzy + 1 945 646,34 zł II transzy), albowiem poniesienie wydatków udokumentował fakturami pro forma co jest niezgodne z przyjętym dla RPO WZ systemem realizacji (o powyższym IZ RPO WZ informowała Beneficjenta już pismem z dnia 2 lipca 2015 r.). Dokument nazywany fakturą pro forma nie jest dowodem księgowym, zatem mając na względzie wyżej przytoczoną treść Wytycznych pkt 2.10, nie może on stanowić podstawy do udokumentowania poniesienia wydatków. Tym samym Beneficjent nie wykazał wydatków kwalifikowalnych, a w konsekwencji nie rozliczył zaliczki. Powyższe potwierdza także fakt, iż według zapisów Instrukcji wypełniania wniosku Beneficjenta o płatność (str. 25), w przypadku dokonania zapłaty za dany wydatek na podstawie faktury pro forma, a następnie otrzymaniu właściwej faktury VAT, we wniosku o płatność w sekcji B.1. należy wykazać tylko i wyłącznie właściwą fakturę VAT, natomiast fakturę pro forma należy dołączyć do zwykłej faktury jako jej załącznik. Beneficjent zaś nie przedłożył właściwej faktury VAT. Z uwagi na powyższe, Beneficjent nie rozliczył środków przekazanych mu w formie zaliczki w wysokości 1 950 000,00 zł.
Tym samym Beneficjent składając wniosek aplikacyjny, podpisując w dniu 6 czerwca 2013 r. umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.01.00-32-026/11-00, a następnie w dniach 6 czerwca 2013 r., 2 października 2013 r., 9 lipca 2014 r., 25 lutego 2015 r. oraz 5 lutego 2015 r. zawierając aneksy do ww. umowy, zaakceptował zapisy przedmiotowych dokumentów i zobowiązał się realizować projekt zgodnie z ich brzmieniem do dnia 01 czerwca 2015 r.
W analizowanej sprawie zaś Beneficjent nie zrealizował projektu w terminie wskazanym w umowie o dofinansowanie. Nadto nie był w stanie udokumentować zakresu zrealizowanych prac w ramach projektu (w pełni potwierdzono jedynie poniesienie wydatków na przygotowanie dokumentacji projektowej, co stanowiłoby podstawę do wypłaty refundacji w wysokości 20 000,00 zł) oraz nie rozliczył środków przekazanych mu w formie zaliczki w wysokości 1 950 000,00 zł. Tym samym naruszył procedury obowiązujące go w zakresie realizacji projektu, a także rozliczania środków przekazanych w ramach RPO WZ. Bezspornym jest fakt, iż przez naruszenie procedur o których mowa w art. 184 u.f.p. należy rozumieć także naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych, a zatem została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Z uwagi na powyższe, mając jednocześnie na względzie, iż niezakończenie przez Beneficjenta realizacji projektu w terminie wynikającym z umowy o dofinansowanie, miało wpływ na realizację całego projektu, wskazać należy, iż wszystkie wydatki poniesione w ramach realizacji projektu nie mogą zostać uznane przez IZ RPO WZ za kwalifikowalne. W zgodzie bowiem z Wytycznymi, wydatkiem kwalifikującym się do współfinansowania jest wydatek spełniający łącznie warunki wymienione w przedmiotowych Wytycznych, w tym m.in. musi być zgodny z postanowieniami RPO WZ oraz postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu. Tymczasem z przyczyn szczegółowo omówionych w decyzji wydatki te nie zostały poniesione zgodne z ww. warunkami. Zatem Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu środków w wysokości 3 895 646,34 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
W tym miejscu warto również dodać, iż według zapisu art. 44 ust. 3 u.f.p., której przepisy Beneficjent obowiązany był stosować (§ 11 ust. 3 umowy o dofinansowanie), wydatki publiczne powinny być dokonywane:
1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad:
a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,
b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów,
2)   w sposób umożliwiający terminową realizację zadań,
3)   w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie Beneficjent nie wydatkował środków przekazanych na realizację projektu w sposób celowy i oszczędny oraz w sposób umożliwiający terminową realizację zadań.
Z uwagi na powyższe, mając na względzie fakt, iż jedną z kompetencji, a zarazem obowiązków ustawowych IZ RPO WZ jest odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, IZ RPO WZ podjęła niezbędne czynności zmierzające do odzyskania środków nieprawidłowo wydatkowanych przez Beneficjenta.
Konkludując, postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur zostało wobec Strony wszczęte w związku ze stwierdzeniem naruszenia przez Beneficjenta zapisów umowy o dofinansowanie, Wytycznych oraz przepisu prawa. Nadto IZ RPO WZ ustaliła, iż Beneficjent dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006, zgodnie z którym przez nieprawidłowość należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej (zwanej dalej: UE) w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Zgodnie z powyższym, do stwierdzenia nieprawidłowości konieczne jest wystąpienie łącznie trzech podstawowych elementów tej definicji: naruszenie prawa, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje choćby potencjalną szkodę finansową w budżecie ogólnym UE. Należy wskazać, iż zarówno Komisja Europejska, jak i Europejski Trybunał Sprawiedliwości przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego, która obejmuje tak naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego.
W przedmiotowej sprawie, z przyczyn szczegółowo opisanych w decyzji ustalono, iż Beneficjent poniósł wydatki z naruszeniem zapisów umowy o dofinansowanie, zasad RPO WZ oraz przepisu prawa (art. 44 ust. 3 u.f.p.), szkodząc interesowi UE i narażając jej budżet na straty. Jednocześnie w tym miejscu należy dodać, iż ustalenie wystąpienia w sprawie nieprawidłowości poczyniono, z uwzględnieniem faktu, iż jednym z elementów definicji nieprawidłowości jest wystąpienie szkody (choćby potencjalnej) w budżecie ogólnym UE. W przedmiotowej sprawie wystąpiła szkoda rzeczywista, bowiem budżet ogólny Unii Europejskiej poniósł szkodę finansując wydatki, które Beneficjent poniósł z naruszeniem procedur obowiązujących w ramach RPO WZ. Należy wskazać, iż środki w wysokości przekazanej Beneficjentowi mogłyby zostać przez IZ RPO WZ rozdysponowane na dofinansowanie innego projektu w ramach RPO WZ i inny niż Beneficjent podmiot (który realizowałby projekt zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, umową o dofinansowanie oraz przepisami prawa) mógłby otrzymać przedmiotowe środki. Tym samym, środki przekazane w ramach przedmiotowego projektu, w rzeczywistości nie powinny być ani wykorzystane przez Beneficjenta ani wypłacone z budżetu Unii Europejskiej, a winny służyć w szczególności takim celom jak dążenie do zmniejszania dysproporcji, wzmacniania spójności społeczno-gospodarczej, pobudzania rozwoju, tworzenia warunków wzrostu konkurencyjności regionów należących do Unii Europejskiej.
Z uwagi na powyższe, stosownie do wyniku ww. ustaleń IZ RPO WZ zobowiązana była podjąć właściwe działania, w szczególności mające na celu odzyskanie środków z budżetu UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 12 grudnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Gd 1115/10) uznał, że momentem, kiedy na styku regulacji o charakterze cywilnoprawnym i administracyjno-prawnym dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego - jest moment, gdy organ podejmuje czynności o charakterze władczym (cechujące stosunek administracyjno-prawny), czyli podejmuje czynności zmierzające do wydania decyzji o zwrocie środków. Beneficjent został więc przez IZ RPO WZ wezwany na mocy art. 207 ust. 8 u.f.p. do zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych. Następnie po bezskutecznym upływie 14-dniowego terminu, wobec Beneficjenta wszczęto postępowanie administracyjne, albowiem jak już wcześniej wskazano ustawodawca polski ustanowił tryb zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z procedurami w u.f.p., które to postępowanie doprowadziło do konieczności podjęcia decyzji określającej kwotę wymaganą do zwrotu. Zgodnie bowiem z art. 25 pkt 1 u.z.p.p.r., za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada Instytucja Zarządzająca, którą w przypadku RPO WZ jest Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, do obowiązków którego należy w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r., odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań.
Jednocześnie należy wskazać, iż w analizowanym stanie faktycznym zasadnym jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W myśl art. 108 § 1 k.p.a. zd. 1 decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Analizując powyższe w pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, iż gdy mowa o decyzjach, od których służy odwołanie, jako tych, którym może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, ze względu na odesłanie zawarte w art. 127 § 3 k.p.a. do przepisów dotyczących odwołań od decyzji, rozumiemy przez to również decyzje w stosunku do których można wnieść wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (vide: R. Hauser, M. Wierzbowski Wydawnictwo C.H. Beck Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz str. 567). Dalej, z przytoczonego przepisu wynika, iż omawiany rygor może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości w nim wskazanych. Zgodnie z orzecznictwem sądowym niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie „niezbędne" wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej. W realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z taką sytuacją. Brak niezwłocznego wykonania decyzji zagraża „innemu interesowi społecznemu”. Przy czym w doktrynie wskazuje się, że nie ma stałej definicji interesu społecznego, a jego treść musi być oceniona odrębnie w każdym przypadku. W analizowanej sprawie Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu środków w wysokości 3 895 646,34 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Przy czym, jak sam Beneficjent wskazał w piśmie z dnia 1 grudnia 2015 r., Spółka  nie posiada środków umożliwiających zwrot ww. kwoty. Mając na względzie, iż jedynym znanym IZ RPO WZ, na dzień podjęcia decyzji, majątkiem Spółki jest nieruchomości gruntowa dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w (…), księga wieczysta nr (…) w stosunku do której to nieruchomości zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, niezbędnym jest niezwłoczne wykonanie przedmiotowej decyzji, celem przyłączenia się do egzekucji, aby podjąć wszelkie niezbędne kroki prowadzące do odzyskania środków wykorzystanych z naruszeniem procedur. Do powyższego IZ RPO WZ zobowiązana jest, jak wskazano w decyzji, na podstawie przepisów u.f.p. oraz u.z.p.p.r. Zwłoka w wykonaniu przedmiotowej decyzji zagraża więc interesowi społecznemu, albowiem w przypadku zakończenia egzekucji z nieruchomości bez udziału IZ RPO WZ, jak również wobec braku, jak wskazał Beneficjent, środków umożliwiających zwrot wskazanych kwot, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że IZ RPO WZ nie odzyska żadnych środków, co uniemożliwi jej realizacje ustawowych obowiązków.
Mając na uwadze całość dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności umowę o dofinansowanie wraz z zawartymi aneksami oraz wniosek o dofinansowanie koniecznym stało się wydanie decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p. po bezskutecznym upływie terminu, określonego w wezwaniu Instytucja Zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.

 
 

Plik: 
decyzja-carbo-biospzo.obip.pdf192.86 KB26-02-2016 decyzja administracyjna

Historia zmian

Data aktualizacji Autor Wpis do dziennika
26.02.2016 - 13:29 Agata Tomczak-Mróz Utworzony przez Anna Jończyk.