Uchwała Nr 294/17 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego

Uchwała Nr 294/17 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia 27 lutego 2017 r.

w sprawie podjęcia decyzji o zwrocie przez Beneficjenta – Gminę Golczewo z siedzibą przy ul. Zwycięstwa 23 w Golczewie – części środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA RPZP.04.03.00-32-011/09-00 zawartej w Szczecinie w dniu 26 lutego 2010 r. na realizację projektu pn. „Modernizacja oczyszczalni ścieków i rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej w Gminie Golczewo” w kwocie należności głównej 198 861,11 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt osiem tysięcy osiemset sześćdziesiąt jeden złotych 11/100) wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.

Na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383 t.j. ze zm.), art. 207 ust. 1 pkt 3, ust. 2a i ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 t.j. ze zm.) w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1454 t.j.), art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2 a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486 t.j. ze zm.)

Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:

§ 1

1. Podejmuje się decyzję o zwrocie przez Beneficjenta – Gminę Golczewo z siedzibą przy ul. Zwycięstwa 23 w Golczewie – części środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA RPZP.04.03.00-32-011/09-00 zawartej w Szczecinie w dniu 26 lutego 2010 r. na realizację projektu pn. „Modernizacja oczyszczalni ścieków i rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej w Gminie Golczewo” w kwocie należności głównej 198 861,11 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt osiem tysięcy osiemset sześćdziesiąt jeden złotych 11/100) wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.

2. Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.

§ 2

Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.

§ 3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Uzsadnienie

W dniu 7 lipca 2009 r. Gmina Golczewo z siedzibą przy ul. Zwycięstwa 23 w Golczewie, złożyła w odpowiedzi na konkurs nr RPOWZ/4.3/2009/1, w ramach Osi priorytetowej 4 „Infrastruktura ochrony środowiska” Działanie 4.3. „Zaopatrzenie w wodę i oczyszczanie ścieków” Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (dalej: RPO WZ), poprawny wniosek o dofinansowanie projektu indywidualnego nr WND-RPZP.04.03.00-32-011/09 pn. „Modernizacja oczyszczalni ścieków i rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej w Gminie Golczewo”.
Uchwałą z dnia 27 listopada 2009 r. Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr 1698/09 Wnioskodawcy przyznał dofinansowanie na realizację ww. projektu ze środków finansowych Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej: EFRR) w wysokości 4 715 071,53 zł. Wobec tego, w dniu 26 lutego 2010 r. Beneficjent – Gmina Golczewo, zawarł z IZ RPO WZ, umowę o dofinansowanie nr UDA RPZP.04.03.00-32-011/09-00 na realizację ww. projektu pn. „Modernizacja oczyszczalni ścieków i rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej w Gminie Golczewo”.
Należy wskazać, iż Gmina Golczewo w pkt H.11 wniosku o dofinansowanie oświadczyła, że nie może odzyskać w żaden sposób poniesionego podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT), który został uznany za wydatek kwalifikowalny w projekcie, jednocześnie zobowiązując się do zwrotu zrefundowanej w ramach projektu części poniesionego podatku VAT, jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (stan prawny obowiązujący na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie: Dz. U. z 2004 r. nr 54 poz. 535 ze zm., dalej: uptu). Z uwagi na fakt, iż Beneficjent, wykazał we wniosku o dofinansowanie, że podatek VAT jest wydatkiem kwalifikowalnym, podpisując umowę o dofinansowanie, Gmina Golczewo zobowiązała się do składania do IZ RPO WZ raz na rok kalendarzowy oświadczenia o kwalifikowalności podatku od towarów i usług w ramach realizowanego projektu, zgodnie ze wzorem i wymaganiami określonymi przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: IZ RPO WZ). Dodatkowo, Beneficjent zobowiązał się także do składania do IZ RPO WZ aktualizacji ww. oświadczenia w terminie do dnia 31 grudnia każdego roku przez okres od dnia zawarcia umowy do 5 lat od zakończenia realizacji projektu (§ 4 ust. 5 umowy o dofinansowanie).
Beneficjent w dniu 3 marca 2016 r. zwrócił na rachunek bankowy IZ RPO WZ kwotę w wysokości 575 225,97 zł dotyczącą podatku VAT za rok 2011. Jednocześnie pismem z dnia 3 marca 2016 r. (wpływ do Wydziału Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego dnia 9 marca 2016 r.), Gmina Golczewo złożyła wniosek o umorzenie odsetek od kwoty zwróconego w dniu 3 marca 2016 r. na rachunek IZ RPO WZ podatku VAT.
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek od wymaganej do zwrotu części podatku VAT, zrefundowanego w ramach umowy o dofinansowanie. W przedmiotowym postanowieniu IZ RPO WZ wskazała, iż kierując się art. 55 § 2 w zw. z 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r poz. 613 t.j. ze zm., dalej: op) dokonała rozliczenia wpłaconej przez Beneficjenta w dniu 3 marca 2016 r. kwoty, proporcjonalnie na:
- należność główną w kwocie 376 364,86 zł
- odsetki w kwocie 198 861,11 zł.
We wskazanym postanowieniu IZ RPO WZ uznała złożony przez Gminę Golczewo wniosek
za przedwczesny wyjaśniając jednocześnie, iż zastosowanie ulgi w spłacie należności możliwe jest dopiero wówczas, gdy w odrębnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwrotu środków zostanie ostatecznie określona ich wysokość.
Pismem z dnia 8 czerwca 2016 r. (omyłkowo datowanym na dzień 8 maja 2016 r.) Beneficjent wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy będącej przedmiotem wydanego przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego postanowienia z dnia 30 maja 2016 r.
Niezależnie od powyższego IZ RPO WZ pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. wezwała Beneficjenta do zwrotu pozostałej kwoty w wysokości 198 861,11 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 4 marca 2016 r. oraz odsetek stałych w kwocie 80 524,89 zł.
W odpowiedzi na wezwanie Beneficjent pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. wniósł wyjaśnienia i zastrzeżenia, zwracając się z prośbą o rozrachowanie dokonanej w dniu 3 marca 2016 r. wpłaty oraz korektę wezwania do zwrotu zgodnie z wytycznymi, jakie wynikają z projektu ustawy o zasadach rozliczeń w podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego z dnia 17 czerwca 2016 r.
W związku z brakiem zwrotu środków w terminie wskazanym w ww. wezwaniu, z dniem 11 lipca 2016 r. wobec Beneficjenta wszczęte zostało postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA RPZP.04.03.00-32-011/09-00 z dnia 26 lutego 2010 r.
Pismem z dnia 6 września 2016 r., w odpowiedzi na wniosek z dnia 28 czerwca 2016 r. IZ RPO WZ poinformowała Beneficjenta, iż działania związane z odzyskaniem części środków wypłaconych na podstawie umowy o dofinansowanie, a uznanych za niekwalifikowalne w projekcie w związku z dokonaniem przez Gminę Golczewo korekty deklaracji VAT i odzyskaniem środków finansowych, przeprowadzone zostały w oparciu o obowiązujące na dzień realizacji poszczególnych czynności przepisy prawa oraz zapisy umowy o dofinansowanie. Tym samym wskazano, iż rozrachowanie zwróconych środków zgodnie z wnioskiem Beneficjenta jest niemożliwe.
Postanowieniem z dnia 13 września 2016 r. IZ RPO WZ utrzymała w całości w mocy postanowienie Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 30 maja 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek od wymaganej do zwrotu części podatku VAT, zrefundowanego w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-011/09-00.
Następnie pismem z dnia 17 listopada 2016 r. wezwała Beneficjenta do wskazania terminu złożenia przez niego korekty deklaracji podatkowej na podstawie której, została stwierdzona nadpłata podatku od towaru i usług w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-006/09-00, jak i przekazania kserokopii deklaracji podatkowej wraz z dowodem nadania, w terminie 5 dni od dnia doręczenia pisma. Beneficjent pismem z dnia 24 listopada 2016 r. przekazał IZ RPO WZ stosowne informacje i dokumenty.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, obejmującego całościową ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, IZ RPO WZ wskazuje co następuje.
Na wstępie należy podkreślić, iż w analizowanej sprawie Beneficjent pobrał nienależnie część środków przekazanych mu na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-011/09-00, a zatem została spełniona przesłanka z art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 t.j. ze zm., dalej: ufp). Zgodnie bowiem z poglądami formułowanymi w orzecznictwie i literaturze środkami nienależnie pobranymi są środki udzielone bez podstawy prawnej, tj. w obowiązującym systemie prawnym nie ma przepisu lub dyspozycji umowy o dofinansowanie, na podstawie którego Beneficjent pobrał środki. Do przykładów nienależnego pobrania zalicza się m.in. refundację kosztów niekwalifikowalnego podatku VAT.
W dalszej kolejności należy wskazać, iż podatek VAT jest wydatkiem kwalifikowalnym jedynie wtedy kiedy został faktycznie poniesiony oraz nie jest możliwy do odzyskania, tj. Beneficjent na gruncie przepisów prawa nie nabędzie uprawnienia do obniżenia podatku należnego – związanego z opodatkowanymi czynnościami w projekcie – o podatek naliczony – związany ze zrefundowanymi w projekcie zakupami towarów i usług oraz środków trwałych. Przy czym ww. przesłanki muszą być spełnione łącznie. Bez znaczenia pozostaje fakt czy Beneficjent z tej możliwości skorzysta czy też nie.
W trakcie tworzenia przez wnioskodawcę wniosku o dofinansowanie i planowania realizacji celów RPO WZ, przyjmuje on stan prawny istniejący w momencie aplikowania o dofinansowanie. Stan ten natomiast może w przyszłości ulegać zmianie. W związku z tym w przypadku zmiany wykonywanych czynności ze zwolnionych z podatku na takie, które są opodatkowane uniemożliwia Beneficjentowi uznanie podatku VAT zaliczonego jako koszt kwalifiko¬walny w projekcie. Warunkiem kwalifikowania podatku VAT jest złożenie przez Beneficjenta oświadczenia, w którym deklaruje on, czy w ramach projektu będzie miał możliwość odzyskania podatku VAT poniesionego w związku z wykonaniem projektu. Pierwsze złożenie takiego oświadczenia następuje już na etapie składania wniosku o dofinansowanie projektu. Niemniej jednak z uwagi na fakt, że prawo Beneficjenta do odzyskania podatku VAT poniesionego w związku z realizacją projektu może ulec zmianie w trakcie jego trwania, to Beneficjent, który wykazał we wniosku podatek VAT jako kwalifikowalny jest zobowiązany do przedstawienia aktualizacji oświadczenia dotyczącego kwalifikowalności VAT. Dokument ten należy przedłożyć w terminie do dnia 31 grudnia każdego roku przez okres od dnia zawarcia umowy o dofinansowanie do 3 lub 5 lat od zakończenia realizacji projektu, wskazując na brak możliwości odzyskania podatku VAT naliczonego zarówno na dzień sporządzania oświadczenia, jak również mając na uwadze planowany sposób wykorzystania w przyszłości majątku wytworzonego w związku z realizacją projektu.
Beneficjent składając oświadczenia o braku możliwości odzyskania podatku VAT ponadto zobowiązuje się do zwrotu zrefundowanej w ramach projektu części poniesionego podatku VAT jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku zgodnie z uptu. Podkreślić należy, iż taka konstrukcja przedmiotowego oświadczenia wskazuje, iż Beneficjent jest zobligowany do zwrotu podatku VAT w każdym przypadku, jeżeli zaistnieją przedmiotowe przesłanki, niezależnie od tego, czy z uwagi na własne działania, zmianę przepisów czy też zmianę interpretacji istniejącego przepisu. Powyższy mechanizm został wprowadzony, aby zapobiegać możliwości podwójnego finansowania wydatków do którego dojdzie w sytuacji kiedy Beneficjent nabędzie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego i kwalifikowalnego wcześniej w projekcie (jako niemożliwy do odzyskania). Zgodnie z Wytycznymi dla Wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach RPO WZ – konkursu nr RPOWZ/4.3/2009/1 (dalej: Wytyczne), jak i Krajowymi Wytycznymi Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (obecnie Ministerstwa Rozwoju, dalej: MR) dotyczącymi kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 (dalej: Krajowe Wytyczne), niedozwolone jest zrefundowanie (lub rozliczenie) kosztów podatku VAT ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskanie tego podatku ze środków budżetu państwa w oparciu o uptu (Krajowe Wytyczne, 6.5 Podrozdział 5 – Zakaz podwójnego finansowania, pkt 1 i 2).
W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu części środków pobranych przez Gminę Golczewo nienależnie, zostało wobec Strony wszczęte w związku z ustaleniem przez IZ RPO WZ, iż Beneficjent ma możliwość odzyskania podatku VAT w projekcie, a zatem wydatek ten nie może skorzystać z przymiotu kwalifikowalności. Kosztem kwalifikowalnym w projekcie realizowanym w ramach RPO WZ może być podatek VAT jedynie w sytuacji, gdy zostanie on rzeczywiście i ostatecznie poniesiony przez Beneficjenta oraz jeśli Beneficjent nie będzie miał prawnej możliwości odzyskania podatku VAT. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż Beneficjent nabył możliwość odzyskania podatku VAT i faktycznie skorzystał z tej możliwości, składając korektę deklaracji VAT (pismo z dnia 22 kwietnia 2016 r.). Wskutek podjętych przez Gminę Golczewo działań odzyskała ona nadpłacony podatek VAT. W dniu 26 lutego 2016 r. na rachunek Gminy wpłynęły środki w wysokości 933 483,41 zł za 2011 r. Następnie Beneficjent w dniu 3 marca 2016 r. dokonał zwrotu odzyskanego podatku VAT dotyczącego 2011 r. w wysokości 575 225,97 zł na rachunek bankowy IZ RPO WZ. Gmina Golczewo nie zwróciła jednak wymaganych odsetek. Skoro Beneficjent dokonał niepełnego zwrotu środków z tytułu odzyskania kwoty podatku VAT naliczonego, do należności głównej pozostałej do zwrotu w przedmiotowej sprawie, znajdzie zastosowanie art. 18 ust. 2 uozrp.
Jak zostało powyżej wskazane Beneficjent w niniejszej sprawie nabył możliwość odzyskania podatku VAT i z tej możliwości skorzystał. Co za tym idzie pobrał on nienależnie środki na refundację naliczonego w projekcie podatku VAT, co wypełniło dyspozycję wskazaną w art. 207 ust. 1 pkt 3 ufp. Przepis art. 207 ust. 1 pkt 3 nierozerwalnie łączy pojęcie kwoty należności głównej (w tym przypadku kwoty dofinansowania niekwalifikowalnego podatku VAT) z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych liczonych od daty przekazania środków. Termin, od którego należy naliczać odsetki został określony przez ustawodawcę jako dzień przekazania środków Beneficjentowi i pozostaje niezmieniony mimo wprowadzonych aktualizacji do art. 207 ufp. IZ RPO WZ nie może dowolnie kształtować terminu, od którego należy liczyć odsetki, wobec czego jest zobowiązana do dochodzenia zwrotu kwoty dofinansowania podatku VAT wraz z należnymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi – jak wskazuje art. 207 ust. 1 ufp – od dnia przekazania środków. Niemniej jednak już w trakcie trwania postępowania administracyjnego, tj. z dniem 1 października 2016 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1454 t.j., dalej uozrp). Celem ww. ustawy jest regulacja problemów (prawnych i organizacyjnych) związanych z obowiązkową „centralizacją” rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego. Ustawa ta reguluje zasady dokonywania przez samorządy rozliczeń VAT oraz korekt tych rozliczeń w okresie przed i po centralizacji, a także zasady dokonywania ewentualnych zwrotów dofinansowania z funduszy unijnych w przypadku zmiany kwalifikowalności podatku VAT. W związku z powyższym od dnia 1 października 2016 r. zarówno IZ RPO WZ jak i Beneficjentów środków RPO WZ obowiązują przepisy uozrp. W przedmiotowej ustawie został zawarty art. 18 o następującej treści:
„1. Jeżeli jednostka samorządu terytorialnego przed dniem wejścia w życie ustawy dokonała obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług finansowaną ze środków przeznaczonych na realizację projektów, również w ramach korekty, o której mowa w art. 86 ust. 13 i 13a ustawy o podatku od towarów i usług, oraz w trybie art. 91 ust. 7–8 ustawy o podatku od towarów i usług, i przed dniem wejścia w życie ustawy nie dokonała z tego tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektów, jest obowiązana do niezwłocznego zwrotu tych środków.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, środki przeznaczone na realizację projektów podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w ust. 1, do dnia dokonania ich zwrotu.”
Beneficjent w niniejszej sprawie wystąpił do Urzędu Skarbowego o obniżenie podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją projektu. Jak poinformował Beneficjent, w dniu 26 lutego 2016 r. na rachunek Gminy wpłynęły środki w wysokości 933 483,41 zł za 2011 r. Następnie Beneficjent w dniu 3 marca 2016 r. dokonał zwrotu odzyskanego podatku VAT dotyczącego 2011 r. w wysokości 575 225,97 zł na rachunek bankowy IZ RPO WZ. Gmina Golczewo nie zwróciła jednak wymaganych odsetek. IZ RPO WZ stosując zapisy art. 55 § 2 w zw. z 62 § 1 op dokonała rozliczenia wpłaconej kwoty, proporcjonalnie na należność główną w wysokości 376 364,86 zł oraz odsetki w kwocie 198 861,11 zł. Skoro Beneficjent dokonał niepełnego zwrotu środków z tytułu odzyskania kwoty podatku VAT naliczonego, do należności głównej pozostałej do zwrotu w przedmiotowej sprawie, znajdzie zastosowanie art. 18 ust. 2 uozrp.
W związku z opisaną powyżej zmianą obowiązującego stanu prawnego z dnia 1 października 2016 r., IZ RPO WZ zweryfikowała swoje stanowisko wskazane w wezwaniu do zwrotu. Tym samym IZ RPO WZ przychyla się do wniosku Beneficjenta o rozliczenie wpłaconej kwoty zgodnie z art. 18 ust. 2 uozrp, co do należności pozostałej do zwrotu po rozliczeniu wpłaty z dnia 3 marca 2016 r. Zatem odsetki od kwoty 198 861,11 zł będą naliczane od dnia obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, do dnia dokonania ich zwrotu. Poprzez datę „obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego” należy rozumieć dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej. Z uwagi na powyższe, IZ RPO WZ wystąpiła do Beneficjenta o dostarczenie dokumentów potwierdzających termin złożenia przez Beneficjenta korekty deklaracji podatkowej na podstawie której, została stwierdzona nadpłata podatku od towaru i usług zrefundowanych w ramach przedmiotowej umowy o dofinansowanie. W odpowiedzi na powyższe wymieniony pismem z dnia 24 listopada 2016 r. dostarczył kserokopie omawianych deklaracji VAT z których wynika, iż omawiane korekty zostały złożone w dniu 28 grudnia 2015 r.
W przedmiotowej sprawie doszło do podwójnego finansowania w związku z nabyciem przez Beneficjenta prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego i kwalifikowalnego wcześniej w projekcie (jako niemożliwy do odzyskania). Trzeba zwrócić uwagę, iż Beneficjent w kierowanych do IZ RPO WZ pismach potwierdził, iż skorzystał z prawa do odzyskania z Urzędu Skarbowego kwoty podatku VAT, którą uprzednio sfinansował ze środków przekazanych mu w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-011/09-00. Jak już wskazywano co do zasady Beneficjenci zobowiązują się do zwrotu na rzecz IZ RPO WZ podatku VAT wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od daty przekazania środków, jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku w całości lub w części, takie też zobowiązanie przyjęła Gmina Golczewo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 17 lutego 2016 r. (sygn. akt I SA/Sz 193/15) wskazał, iż zawarcie przez Gminę umowy o dofinansowanie z organem nie świadczy, że pobrane przez Gminę środki europejskie wydatkowane na podatek VAT były pobrane należnie. Zaznaczenia wymaga, iż mimo pozytywnego ocenienia wniosku o dofinansowanie przez organ to na dalszym etapie realizacji projektu w przypadku ustalenia, że część lub całość wydatków nie spełnia wymogów dotyczących ponoszenia wydatków, pierwotna ocena projektu nie jest dla Gminy argumentem przemawiającym za poprawnością wydatkowania środków. Kwalifikowalność poniesionych wydatków oceniana jest w trakcie realizacji oraz po zakończeniu projektu. Wskazać należy, że organ nie może dowolnie kształtować terminu, od którego należy liczyć odsetki, wobec czego jest on zobowiązany do dochodzenia zwrotu kwoty dofinansowania podatku VAT wraz z należnymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi zgodnie z art. 207 ust. 1 ufp od dnia przekazania środków europejskich.
Jak już wskazywano Beneficjent odzyskał z Urzędu Skarbowego kwotę podatku VAT, na którą wcześniej pobrał od IZ RPO WZ środki przyznane mu na podstawie umowy o dofinansowanie. Zatem Beneficjent nie powinien otrzymać od IZ RPO WZ środków na dofinansowanie niekwalifikowalnego podatku VAT, bowiem środki te mu nie przysługiwały. W tym miejscu istotne znaczenie ma również fakt, iż Beneficjent we wniosku o dofinansowanie zobowiązał się do zwrotu na rzecz IZ RPO WZ podatku VAT wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od daty przekazania środków, jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku w całości lub w części. Z uwagi na fakt, iż ziściły się przesłanki, o których mowa powyższej, bowiem Gmina Golczewo nabyła możliwość odzyskania podatku VAT naliczonego w projekcie, Beneficjent był zobowiązany zwrócić nienależnie pobrane środki wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od daty ich przekazania przez IZ RPO WZ na rachunek bankowy Beneficjenta.
Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 3 ufp, w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Jak już wskazywano wcześniej, wyjątek od terminów naliczania odsetek wskazanych w art. 207 ust. 1 ufp na korzyść Beneficjenta, został wprowadzony z dniem 1 października 2016 r., kiedy weszły w życie zapisy ustawy uozrp. Tym samym zgodnie z art. 18 ust. 2 środki przeznaczone na realizację projektów podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 18 ust. 1, do dnia dokonania ich zwrotu. Powyższe dotyczy tych kwot należności głównych, które nie zostały przez Beneficjenta zwrócone na rzecz IZ RPO WZ przed dniem 1 października 2016 r., a zatem kwoty należności głównej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego niniejszą decyzją administracyjną wydaną w oparciu o aktualny stan prawny.
Stosownie do wyniku ww. ustaleń IZ RPO WZ zobowiązana była podjąć właściwe działania, w szczególności mające na celu odzyskanie środków z budżetu Unii Europejskiej (dalej: UE). Beneficjent został więc przez IZ RPO WZ wezwany na mocy art. 207 ust. 8 ufp do zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych. Następnie z uwagi na brak zwrotu całości środków w terminie wskazanym w piśmie z dnia 22 czerwca 2016 r., wobec Beneficjenta wszczęto postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu części środków. Zgodnie bowiem z art. 25 pkt 1 uzppr, za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada Instytucja Zarządzająca, którą w przypadku RPO WZ jest Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, do obowiązków którego należy w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 15 uzppr, odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach ufp.
W związku z ustaleniem, iż Beneficjent ma możliwość odzyskania podatku VAT, a zatem stanowi on wydatek niekwalifikowalny w projekcie, IZ RPO WZ poczyniła wstępne ustalenie administracyjne odnośnie stwierdzenia wystąpienia w projekcie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzeniu Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z dnia 31 lipca 2006 r. ze zm.), zgodnie z którym przez nieprawidłowość należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
W niniejszej sprawie w wyniku finansowania niekwalifikowalnych wydatków związanych z podatkiem VAT, budżet ogólny UE poniósł rzeczywistą szkodę. Nienależnie pobrane przez Beneficjenta środki, które stanowiły dofinansowanie podatku VAT w projekcie pn. pn. „Modernizacja oczyszczalni ścieków i rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej w Gminie Golczewo”, mogły bowiem zostać przeznaczone na dofinansowanie innych projektów, które dawałyby gwarancję realizacji projektu zgodnie z przepisami prawa i zasadami RPO WZ. Tymczasem Beneficjent pobierając przedmiotowe środki nienależnie zablokował możliwość przekazania ich na rzecz innych podmiotów, które mogłyby skorzystać z dofinansowania i mogłyby zrealizować projekt w sposób prawidłowy. Podkreślić należy, iż podatek VAT nie może stanowić wydatku kwalifikowalnego w ramach współfinansowanego projektu w sytuacji, gdy Beneficjent ma choćby prawną możliwość jego odzyskania ze środków budżetu państwa na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, natomiast w przedmiotowej sprawie Beneficjent nie tylko nabył możliwość, ale i skorzystał z prawa do odzyskania podatku VAT naliczonego w związku z projektem.
Mając na uwadze całość dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, koniecznym stało się wydanie decyzji orzekającej zwrot środków otrzymanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.04.03.00-32-011/09-00 na realizację projektu pn. „Modernizacja oczyszczalni ścieków i rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej w Gminie Golczewo” w łącznej kwocie 198 861,11 zł. Należy podkreślić, iż za datę naliczania odsetek, zgodnie z art. 18 ust. 2 uozrp przyjęto dzień 28 grudnia 2015 r. będący datą obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.