Uchwała Nr 2198/13 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
Uchwała Nr 2198/13 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia 19 grudnia 2013 r.
w sprawie podjęcia decyzji utrzymującej w całości w mocy decyzję administracyjnąnr WWRPO/36/W/2012 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 20 czerwca 2012 r. nakazującą Beneficjentowi – BKF Myjnie Bezdotykowe Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach 22 Dołuje, zwrot środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.02-32-062/09-00 z dnia 22 lipca 2010 r. na realizację projektu pn. „Zwiększenie konkurencyjności firmy BKF Myjnie Bezdotykowe sp. z o.o. poprzez uruchomienie nowej linii produktów i usług oraz usprawnienie dotychczasowych procesów produkcyjnych”
Na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 596 t.j. ze zm.) oraz art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 t.j. ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.)
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:
§ 1
- Podejmuje się decyzję o utrzymaniu w mocy w całości decyzji administracyjnej nr WWRPO/36/W/2012 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 20 czerwca 2012 r. nakazującą Beneficjentowi – BKF Myjnie Bezdotykowe Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach 22 Dołuje, zwrot środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.02-32-062/09-00 z dnia 22 lipca 2010 r. na realizację projektu pn. „Zwiększenie konkurencyjności firmy BKF Myjnie Bezdotykowe sp. z o.o. poprzez uruchomienie nowej linii produktów i usług oraz usprawnienie dotychczasowych procesów produkcyjnych”.
- Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.
§ 2
Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.
§ 3
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
UZASADNIENIE
Beneficjent - BKF Myjnie Bezdotykowe Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach 22, 72-002 Dołuje, w dniu 22.07.2010 r. zawarł z Województwem Zachodniopomorskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, pełniącym na podstawie art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6.12.2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej: uzppr) rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (dalej: IZ RPO WZ), umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.02-32-062/09-00 na realizację projektu pn. „Zwiększenie konkurencyjności firmy BKF Myjnie Bezdotykowe sp. z o.o. poprzez uruchomienie nowej linii produktów i usług oraz usprawnienie dotychczasowych procesów produkcyjnych".
W dniach 26-27.09.2011 r. IZ RPO WZ przeprowadziła kontrolę planową realizacji ww. projektu. W toku czynności kontrolnych stwierdzono, iż Beneficjent BKF Myjnie Bezdotykowe Sp. z o.o. dokonał zakupu zabudowanej nieruchomości w Skarbimierzycach 22 od wspólników spółki cywilnej „BKF Fedorowicz”, którzy są rodzicami jednego ze wspólników Beneficjenta tj. Klaudii Fedorowicz-Andrzejewskiej. Część hali magazynowo - biurowej w okresie realizacji projektu była wynajmowana następującym podmiotom prowadzącym w tym miejscu działalność gospodarczą: „BKF-System-Tenzi” Sp. z o.o. oraz „BKF Federowicz” s.c. W związku z powyższym, IZ RPO WZ uznała za niekwalifikowalne wydatki związane z zakupem ww. nieruchomości.
Dnia 7.12.2011 r. Beneficjent złożył wyjaśnienia, przekładając jednocześnie wspomniane powyżej wypowiedzenie umowy najmu z dnia 28.10.2011 r. zawartej pomiędzy Spółką a wspólnikami spółki cywilnej „BKF Fedorowicz”. Beneficjent w przedmiotowych wyjaśnieniach poinformował m.in., iż celem Spółki BKF Myjnie Bezdotykowe Sp. z o.o. wynajęcia części powierzchni zakupionej nieruchomości nie była chęć osiągania przychodu, a jedynie umożliwienie zakończenia działalności „BKF Federowicz” s.c. w zakresie formalno-prawnym w ww. nieruchomości. Dnia 20.12.2011 r. Beneficjent przedłożył wyjaśnienia uzupełniające do protokołu pokontrolnego, informując jednocześnie o dokonaniu zwrotu środków w wysokości 442 608,84 zł z zastrzeżeniem, iż nie jest to jednoznaczne z uznaniem roszczeń.
W związku z powyższym pismem z dnia 7.03.2012 r. IZ RPO WZ wezwała Beneficjenta do zwrotu nienależnie pobranych środków. W przedmiotowym piśmie IZ RPO WZ poinformowała, że zwrot dokonany przez Beneficjenta w wysokości 442 608,84 zł został zaliczony zgodnie z art. 55 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 t. j. ze zm., dalej: op) proporcjonalnie na poczet należności głównej oraz odsetek. Ponadto IZ RPO WZ poinformowała Beneficjenta, iż zwrot może być częściowo dokonany poprzez potrącenie z kolejnej płatności przysługującej Beneficjentowi, w takim przypadku odsetki będą naliczane do dnia zatwierdzenia przez IZ RPO WZ wniosku o płatność, z którego następuje pomniejszenie.
W odpowiedzi na ww. wezwanie, Beneficjent pismem z dnia 22.03.2012 r. wyraził zgodę na potrącenie, jednocześnie podkreślając, iż nie jest to jednoznaczne ze zrzeczeniem się praw lub roszczeń, których zamierza dochodzić zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
Ze względu na bezskuteczny upływ terminu wskazanego w wezwaniu do zwrotu środków z dnia 7.03.2012 r., biorąc pod uwagę fakt, iż zgoda wyrażona na potrącenie nie obejmowała całej kwoty należnej do zwrotu, w dniu 26.03.2012 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu pozostałych środków przekazanych Beneficjentowi.
Dnia 20.06.2012 r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego podjął decyzję nr WWRPO/36/W/2012 zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu środków w wysokości 104 828,00 zł, w tym należności głównej w wysokości 90 720,30 zł oraz odsetek jak dla zaległości podatkowych.
Pismem z dnia 23.07.2012 r. (wpływ do IZ RPO WZ dnia 25.07.2012 r.) Beneficjent wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją administracyjną nr WWRPO/36/W/2012 z dnia 20.06.2012 r. Beneficjent we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił decyzji IZ RPO WZ naruszenie:
- art. 207 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm., dalej: ufp),
- art. 2 i 7 ustawy z dnia 2.04.1997 r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 ze zm., dalej: Konstytucja RP),
- art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: kpa),
- art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5.06.1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. 2001 r. Nr 142 poz. 1590 ze zm., dalej: usw).
Ponadto w ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Beneficjent zawarł wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony oraz zeznań świadka.
Odnosząc się do przedmiotowego wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków oraz Strony, IZ RPO WZ przeprowadziła wnikliwą analizę zasadności jego uwzględnienia. Z uwagi na konieczność podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do kompleksowego i dokładnego wyjaśnienia sprawy, IZ RPO WZ wezwała do osobistego stawiennictwa w siedzibie Wydziału Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: WWRPO) na przesłuchanie w charakterze świadków – Beatę Fedorowicz, Krzysztofa Fedorowicza, Kingę Domino oraz w charakterze strony – Prezesa Zarządu Klaudię Fedorowicz-Andrzejewską, a także Prezesa Zarządu Piotra Andrzejewskiego. W dniu 15.10.2012 r. w siedzibie WWRPO stawili się na przesłuchanie wszyscy wezwani. W przedmiotowym przesłuchaniu uczestniczył także pełnomocnik Beneficjenta.
Z przeprowadzonych czynności zostały sporządzone protokoły, podpisane przez osoby obecne podczas poszczególnych przesłuchań. Członkowie Zarządu skorzystali z uprawnienia wynikającego z art. 79 § 2 kpa. Strona nie wniosła żadnych zastrzeżeń do protokołów sporządzonych z przeprowadzonych przesłuchań. Następnie pismem z dnia 22.10.2012 r. Strona złożyła dodatkowe wyjaśnienia. Beneficjent wniósł, iż był zobligowany nie tylko na podstawie umowy przedwstępnej z dnia 8.02.2010 r., ale również na podstawie art. 678 § 1 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16 poz. 93 ze zm., dalej: kc) do wstąpienia w prawa i obowiązki wynajmującego względem jednej ze Spółek. Ponadto podkreślił, iż zawarcie umowy najmu ze Spółką „BKF Fedorowicz” s.c. nastąpiło już po zawarciu umowy przyrzeczonej zbycia nieruchomości. Przyczyną podpisania z ww. spółką umowy najmu było zdaniem Beneficjenta m.in. zobowiązanie wynikające z zawartej umowy współpracy z dnia 12.04.2010 r.
W związku z zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutami, IZ RPO WZ ponownie przeprowadziła postępowanie wyjaśniające, obejmujące całościową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (w tym również dowodu z przesłuchania świadków oraz Strony) z uwzględnieniem zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, co pozwoliło na odniesienie się do przedmiotowego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak poniżej.
Odnosząc się do pierwszego podniesionego przez Beneficjenta zarzutu dotyczącego naruszenia przez IZ RPO WZ art. 207 ust. 1 ufp, poprzez przyjęcie, że Beneficjent BKF Myjnie Bezdotykowe Sp. z o. o. wykorzystał przyznane mu środki na realizację projektu w sposób niezgodny z przeznaczeniem, należy wskazać, iż Beneficjent we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał na konieczność precyzyjnego zdefiniowania pojęcia użytego w art. 207 ust. 1 pkt 1 ufp. Beneficjent wyjaśnił, iż pojęcie wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem rozumieć należy jako istnienie bezpośredniego związku pomiędzy przeznaczeniem środków wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu jak i ich faktycznym wykorzystaniem. Podkreślić należy, co wskazuje również Beneficjent, iż z powyższym mamy do czynienia wówczas, gdy beneficjent finansuje działania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który zostały przekazane środki. Jeżeli poniesione przez niego wydatki nie są związane bezpośrednio z realizacją projektu lub nie przyczyniają się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne i podlegają zwrotowi na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 ufp.
Kwestie kwalifikowalności wydatków w przedmiotowym projekcie regulują Wytyczne dla Wnioskodawców (dalej: Wytyczne) dla podziałania 1.1.2 „Inwestycje w małe i średnie przedsiębiorstwa”, konkurs nr RPOWZ/1.1.2/2009/1, które stanowią zbiór informacji niezbędnych do prawidłowego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej składanej przez przedsiębiorców ubiegających się o dofinansowanie w ramach poddziałania 1.1.2. Zawarte w przedmiotowych Wytycznych zapisy dotyczące kwalifikowalności wydatków zostały przygotowane w oparciu o „Krajowe wytyczne dotyczące kwalifikowania wydatków” zawierają przesłanki, które każdy z wydatków musi spełniać, aby został przez IZ RPO WZ uznany za kwalifikowalny. A contrario nie spełnienie którejkolwiek z nich powoduje, iż dany wydatek nie może skorzystać z przymiotu kwalifikowalności. Ponadto należy zaznaczyć, iż wydatkami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem są wydatki przeznaczone na nabycie prawa własności lub prawa wieczystego użytkowania nieruchomości zabudowanej do wysokości 50% całkowitych wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem, pod warunkiem, że m.in. nieruchomość wykorzystywana jest tylko do celów realizacji projektu, zgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie o dofinansowanie projektu (Wytyczne dla Wnioskodawców, podrozdział 2.3.4WYDATKI KWALIFIKOWALNE, pkt 7c). Nadto wydatki te muszą być wyodrębnione w budżecie projektu. Wydatkami niekwalifikowalnymi są wydatki poniesione przez Wnioskodawcę w związku z realizacją projektu w ramach RPO WZ, jednakże inne niż wydatki kwalifikowalne wskazane w Dokumentacji konkursowej i Uszczegółowieniu RPO WZ. Są one wykluczone z dofinansowania, w związku z czym w całości ponoszone przez Wnioskodawcę (zgodnie § 2 ust. 7 umowy o dofinansowanie oraz podrozdziałem 2.3.5 Wytycznych dla Wnioskodawców).
Zgodnie z przedstawionym powyżej sposobem pojmowania pojęcia wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, jak również przytoczonymi zapisami Wytycznych należy zaznaczyć, iż zgodnie z wnioskiem aplikacyjnym projekt pn. „Zwiększenie konkurencyjności firmy BKF Myjnie Bezdotykowe sp. z o. o. poprzez uruchomienie nowej linii produktów i usług oraz usprawnienie dotychczasowych procesów produkcyjnych” miał na celu unowocześnienie procesu produkcyjnego poprzez zakup nowych, zaawansowanych technologicznie maszyn, w wyniku czego Spółka miała poprawić w znacznym stopniu jakość oferowanych usług oraz wprowadzić do swojej oferty sprzedażowej nowe produkty i usługi.
Zdaniem Strony ścisłe rozumienie pojęcia wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem Beneficjent wykorzystał dotację całkowicie zgodnie z przeznaczeniem, tj. na zakup nieruchomości niezbędnej do realizacji projektu, co było określone jak wskazuje Beneficjent, we wniosku aplikacyjnym jako jeden z głównych celów ubiegania się o dofinansowanie projektu. Beneficjent zaznaczył także, iż przedmiotowa nieruchomość zakupiona w ramach umowy została przeznaczona na cele w niej wskazane, a zatem m.in. wzrost konkurencyjności przedsiębiorstwa poprzez wprowadzenie nowych produktów i usług, a tym samym nie można mówić o naruszeniu przez Beneficjenta art. 207 ust. 1 pkt 1 ufp. Odnosząc się do wyjaśnień Beneficjenta, należy podkreślić, iż w myśl wniosku o dofinansowanie planowane przedsięwzięcie polegało na uruchomieniu nowej linii produktów oraz unowocześnieniu i rozbudowaniu linii produkcyjnej poprzez wprowadzenie nowoczesnych oraz zaawansowanych technologicznie maszyn i urządzeń. Zarówno wniosek aplikacyjny jak i umowa o dofinansowanie nie zakładają, aby celem realizacji projektu miałaby być także: dywersyfikacja jego działalności poprzez zakup nieruchomości i poszerzenie oferty na wynajem powierzchni biurowej. Bezspornym jest fakt, iż BKF Myjnie Bezdotykowe Sp. z o.o. zgodnie ze wskazanym we wniosku aplikacyjnym oraz w harmonogramie rzeczowo-finansowym wydatkiem, otrzymała dofinansowanie na zakup nieruchomości, która jak wskazuje Beneficjent była niezbędna do realizacji projektu, jednakże przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana wyłącznie do celów realizacji projektu, zgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie dofinansowania projektu. Tym samym wydatek przeznaczony na zakup ww. nieruchomości, zgodnie z zasadami Programu, nie może skorzystać z przymiotu kwalifikowalności, co wynika z ww. Wytycznych.
Nadto należy wspomnieć, iż Beneficjent swoim działaniem wypełnił także przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, bowiem naruszył przepisy umowy o dofinansowanie oraz obowiązujące go w ramach RPO WZ procedury i wytyczne (dotyczące kwalifikowalności wydatków). Powyższe skutkuje zatem koniecznością odzyskania przez IZ RPO WZ środków, z których wydatek ten został dofinansowany. Poprzez naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ufp należy rozumieć także naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 1 i 2 uzppr), jest więc elementem projektu. Bezspornym jest fakt, iż Beneficjent poprzez poniesienie wydatków na zakup nieruchomości, która nie została wykorzystana wyłącznie do celów realizacji projektu, wykorzystał środki z naruszeniem procedur (zapisów Wytycznych dla Wnioskodawców oraz umowy o dofinansowanie).
Nadto, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Beneficjenta jakoby we wniosku o dofinansowanie była mowa o rozszerzeniu działalności o przedmiotową usługę. IZ RPO WZ podkreśla, iż Beneficjent nie określił wprost, iż „nową usługą” ma być możliwość wynajmowania powierzchni biurowej innym podmiotom. Beneficjent wyraźnie wskazał w pkt C.8 wniosku „Uzasadnienie i rezultaty projektu” ,iż bezpośrednie efekty wynikające z realizacji projektu stanowią następujące rezultaty: nowe miejsca pracy – 3 nowe stanowiska pracy, nowe produkty – centralne systemy mycia dla myjni ręcznych oraz przemysłowe myjki wysokociśnieniowe, nowa usługa – usługowa obróbka stali nierdzewnej i cięcia wodą. Usługi cięcia, gięcia blach oraz rur dla zewnętrznych klientów.
Zgodnie z zapisami przewodnika po wskaźnikach obowiązujących dla przedmiotowego konkursu, wskaźnik „Liczba nowych usług wprowadzonych w przedsiębiorstwie w wyniku realizacji projektu”opisuje ilość nowych usług, jakie pojawią się w ofercie przedsiębiorstwa w wyniku realizacjiprojektu. Beneficjent w pkt C.11 wniosku wyraźniewskazał, iż w wyniku realizacji projektu wprowadzona zostanie tylko jedna usługa. Tym samym zgodnie z wyżej przedstawionym zapisem wniosku (pkt C.8) należy przyjąć, iż ową usługą jest ww. usługowa obróbka stali nierdzewnej i cięcia wodą. Wobec powyższego podkreślić należy, iż z zapisów wniosku o dofinansowanie nie wynika jakoby Beneficjent planował zakupioną w ramach projektu nieruchomość przeznaczyć także na usługi związane z wynajmem. Fakt wynajęcia przedmiotowej nieruchomości innym podmiotom stanowi rozszerzenie zakresu rzeczowego projektu, co jest niezgodne z zasadami Programu.
W związku z zaistnieniem ww. okoliczności nieruchomość zakupiona w ramach projektu jest wykorzystywana na cel niezwiązany z projektem, tym samym wydatki na jej nabycie nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne.
Beneficjent we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaznaczył, iż spółka „BKF-System-Tenzi” Sp. z o.o. od wielu lat prowadziła działalność w nieruchomości jaką zakupił Beneficjent, natomiast zakres rzeczywistej działalności ww. firmy był bardzo niewielki, ze względu na likwidację prowadzonej przez nią działalności. Beneficjent podkreślił nadto, iż wstąpił w prawa i obowiązki wynajmującego zgodnie z zawartą dnia 08.02.2010 r. umową przedwstępną zakupu nieruchomości. Z kolei w odniesieniu do wynajęcia niewielkiej części nieruchomości (powierzchnia 10,87 m2) na rzecz Beaty i Krzysztofa Fedorowicz, prowadzących działalność gospodarczą pod firmą „BKF Fedorowicz” s.c. Beneficjent wskazał, iż zawarcie umowy wynikało z zawarcia z najemcami umowy współpracy w zakresie m.in. doradztwa przy opracowywaniu nowych urządzeń myjących jakie mogły się znaleźć w ofercie Beneficjenta. Strona podkreśliła, iż w całości wykonała zobowiązania wynikające z umowy o dofinansowanie i nie naruszyła postanowień Wytycznych.
Należy podkreślić, iż Spółka BKF Myjnie Bezdotykowe Sp. z o.o. składając wniosek aplikacyjny, a następnie w dniu 22.07.2010 r. podpisując umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.02-32-062/09-00 zaakceptowała zapisy przedmiotowych dokumentów i zobowiązała się realizować projekt zgodnie z ich brzmieniem. Ponadto Beneficjent zobowiązał się do zgłaszania IZ RPO WZ w formie pisemnej zmian dotyczących realizacji projektu przed ich wprowadzeniem i nie później niż przed planowanym zakończeniem realizacji projektu (§ 16 ust. 1 umowy o dofinansowanie). Beneficjent nie skierował do IZ RPO WZ pisma informującego o dywersyfikacji działalności poprzez zakup nieruchomości i poszerzenie oferty na wynajem powierzchni biurowej. Przedstawiona przez Beneficjenta przedwstępna umowa sprzedaży z dnia 08.02.2012 r. nie może być traktowana jako zgłoszenie zmian dotyczących realizacji projektu, gdyż wszelkie zmiany powinny być zgłaszane na piśmie w sposób nie budzący wątpliwości przed ich wprowadzeniem (czego Beneficjent nie dopełnił). Co więcej, z analizy korespondencji wynika, iż Beneficjent wielokrotnie przekładał do IZ RPO WZ pisma z prośbą o zaakceptowanie innych zmian w zakresie realizacji projektu, natomiast w przedmiotowym przypadku Beneficjent takiego pisma nie przedłożył, jak również nie przedstawił IZ RPO WZ wiążących go umów najmu (mimo tego, iż posiadał wiedzę o istnieniu powyższego obowiązku). IZ RPO WZ dopiero na etapie prowadzonych czynności kontrolnych uzyskała umowy najmu, świadczące o wykorzystywaniu przedmiotowej nieruchomości w sposób sprzeczny z przeznaczeniem określonym w umowie o dofinansowanie. A zatem dopiero po przeprowadzeniu kontroli i uzupełnieniu dokumentów zmieniły się okoliczności w sprawie, które to miały wpływ na rozliczenie wydatków poniesionych w ramach projektu.
Mając na uwadze powyższe oraz ze względu na fakt, iż poniesiony przez Beneficjenta wydatek na zakup nieruchomości nie spełnia warunków wynikających z dokumentacji konkursowej, a środki poniesione na jego sfinansowanie wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem oraz niezgodnie z obowiązującymi procedurami, wydatek ten zostaje uznany za niekwalifikowalny.W sytuacji, kiedy IZ RPO WZ uzna część lub całość wydatków za niekwalifikowalne, Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu środków przekazanych na ich dofinansowanie (§ 8 umowy o dofinansowanie). W związku z tym, iż zostały spełnione przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt. 1 i 2 ufp, IZ RPO WZ jest zobowiązana do odzyskania środków przekazanych na sfinansowanie ww. wydatku poniesionego przez Beneficjenta niezgodnie z przeznaczeniem oraz niezgodnie z obowiązującymi procedurami.
Beneficjent we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, iż w przypadku nie uwzględnienia zarzutów Beneficjenta, kwota przeznaczona na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w razie ich niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania, winna być umniejszona jedynie w stosunkowej części. Bezspornym jest, iż w przedmiotowej sprawie IZ RPO WZ analizując popełnione przez Beneficjenta naruszenia, uwzględniła fakt dotyczący wynajęcia przez Beneficjenta jedynie części nieruchomości, na której zakup otrzymał dofinansowanie, co spowodowało, iż nie skorzystała z uprawnienia wynikającego z § 18 pkt 7 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym IZ RPO WZ może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, m.in. wtedy, gdy Beneficjent wykorzystał przyznane na realizację projektu środki finansowe (w całości lub w części) na cel inny niż określony w projekcie lub niezgodny z umową oraz przepisami prawa lub procedurami właściwymi dla Programu. Wobec powyższego IZ RPO WZ zdecydowała się na anulowanie części udzielonego dofinansowania, związanego z uznaniem wydatku za niekwalifikowalny, który ewidentnie nie został poniesiony wyłącznie do celów realizacji projektu, zgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie dofinansowania projektu, a nie na rozwiązanie umowy o dofinansowanie, co prowadziłoby do konieczności zwrotu całości środków przekazanych w ramach umowy zawartej z Beneficjentem. Powyższe spowodowało obowiązek zwrotu jedynie części otrzymanych przez Beneficjenta wydatków, co jest niewątpliwie mniejszą dolegliwością dla Beneficjenta, niż zwrot całości dofinansowania, gdyby IZ RPO WZ sięgnęła po uprawnienia przyznane jej w § 18 pkt 7 umowy o dofinansowanie (co zostało wyjaśnione powyżej).
W tym miejscu warto zaznaczyć, iż Wytyczne dla Wnioskodawców, będące częścią systemu realizacji programu, nie zawierają odstępstw od zasady dotyczącej kwalifikowalności wydatków (o czym mowa powyżej), ani nie przewidują możliwości dofinansowania wydatku w przypadku, gdy nie zostaną zachowane wszystkie warunki jego kwalifikowalności. Z uwagi na wagę i charakter popełnionego przez Beneficjenta naruszenia, jak również z uwagi na obowiązujące przepisy prawa, wytyczne oraz umowę o dofinansowanie (§ 18 pkt 7 umowy o dofinansowanie) IZ RPO WZ podtrzymuje swoje stanowisko w przedmiotowej kwestii. Dalej zaznaczyć także należy, iż samego faktu zakupu nieruchomości nie należy utożsamiać ze zgodną z zasadami Programu i przepisami prawa realizacją celu przedmiotowego wydatku. Każdy wydatek korzysta z przymiotu kwalifikowalności dopiero po spełnieniu określonych w wytycznych i przepisach prawa przesłanek. Należy ponownie podkreślić, iż nawet gdy IZ RPO WZ pozytywnie oceniła wniosek o dofinansowanie, to jeśli na dalszym etapie jego realizacji ustaliła, że część lub całość wydatków nie spełnia wymogów dotyczących wydatkowania środków zgodnie z przeznaczeniem oraz obowiązującymi procedurami, pierwotna ocena projektu nie jest dla Beneficjenta argumentem przemawiającym za poprawnością wydatkowania środków. Kwalifikowalność poniesionych wydatków oceniana jest jak już podkreślono wcześniej, w trakcie realizacji oraz po zakończeniu projektu, należy bowiem pamiętać, że o wcześniejszym ustaleniu decydowały pewne przesłanki, które mogły się zmienić np. w wyniku uzupełnienia materiału dowodowego (również w trakcie prowadzonych czynności kontrolnych) lub wystąpienia nowych okoliczności w sprawie.
Należy także dodać, iż art. 26 ust. 2 uzppr, nakłada na IZ RPO WZ obowiązek m.in. uwzględniania zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. W opinii IZ RPO WZw analizowanej sprawie bez znaczenia pozostaje wielkość powierzchni nieruchomości przeznaczonej przez Beneficjenta na cel niezwiązany z realizacją projektu. IZ RPO WZ jest zobowiązana do stosowania przepisów prawa oraz zasad Programu, w związku z czym IZ RPO WZ zażądała zwrotu jedynie wydatku poniesionego na zakup nieruchomości, który ze względu na fakt, wykorzystywania jej na cele odmienne niż określone we wniosku został uznany za niekwalifikowalny. Istotny dla niniejszej sprawy pozostaje także fakt, iż przeprowadzając dokładną analizę stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, jak również popełnionego przez Beneficjenta naruszenia Wytycznych, IZ RPO WZ postanowiła nie korzystać z uprawnienia wynikającego z § 18 pkt. 7 umowy o dofinansowanie, a jedynie działając zgodnie z przepisami prawa i zasadami Programu, zażądać zwrotu środków przekazanych na sfinansowanie wydatku uznanego za niekwalifikowalny.
Ponadto, ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez IZ RPO WZ art. 2 i 7 Konstytucji RP, należy podkreślić, iż zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Wnioski o dofinansowanie projektu składane w ramach RPO WZ na lata 2007-2013 podlegają ocenie zgodnie ze ścieżką wyboru projektu do dofinansowania, szczegółowo opisaną w Wytycznych dla Wnioskodawców. Projekty, które zostały ocenione pozytywnie pod względem formalnym, zostały skierowane do kolejnego etapu oceny, tj. do oceny merytorycznej prowadzonej przez Komisję Oceniającą Projekty (dalej: KOP). Weryfikacja projektów przez KOP dokonywana jest na podstawie kart oceny, które sporządzane są na podstawie kryteriów zatwierdzanych przez Zachodniopomorski Komitet Monitorujący. Podkreślić należy, iż ocena projektów prowadzona jest przez niezależnych, zewnętrznych ekspertów. W przedmiotowym przypadku eksperci oceniający projekt Beneficjenta uznali, iż spełnia on kryteria dopuszczające oraz przyznali mu określoną liczbę punktów, opierając się na przedłożonym przez Beneficjenta wniosku, który zawierał m.in. określone założenia, cele. Ponownie podkreślić należy, iż przedłożona dokumentacja nie zawierała zapisów dot. dywersyfikacji działalności Beneficjenta poprzez zakup nieruchomości i poszerzenie oferty na wynajem powierzchni biurowej. Eksperci zaakceptowali wniosek Beneficjenta w takim kształcie w jakim został przedłożony w dniu ubiegania się o dofinansowanie. Tym samym, nie wiadomo w jaki sposób przedmiotowy wniosek zostałby oceniony w chwili obecnej, gdyby Beneficjent zawarł w nim zapis dotyczący zamiaru wynajęcia części powierzchni nieruchomości innym podmiotom, bowiem w sposób istotny zmieniałoby to zawarte we wniosku cele dotyczące realizacji projektu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez IZ RPO WZ art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 1 kpa poprzez brak zawarcia w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego w zakresie wyjaśnienia czy ewentualne naruszenie przez Beneficjenta przepisów prawa nosiło znamiona nieprawidłowości o którym mowa z art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006 oraz brak zawarcia uzasadnienia prawnego w zakresie szczegółowego wyliczenia kwoty przeznaczonej do zwrotu, należy podkreślić, iż decyzja administracyjna na mocy zapisów kpa, powinna zawierać powołanie podstawy prawnej rozumianej jako przytoczenie przepisów prawa materialnego, na których organ administracji publicznej oparł swoje rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie prawne. W niniejszej sprawie materialną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowił art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 9 ufp. Podkreślić należy, iż w zaskarżonej decyzji organ w sposób wyczerpujący i jasny przedstawił przesłanki warunkujące zastosowanie ww. przepisu. Odnosząc się do zarzutów Beneficjenta, zaznaczyć należy, iż to nie Rozporządzenie Rady (WE) 1083/2006 lecz art. 207 ufp reguluje zwrot przyznanych Beneficjentowi środków, tj. przesłanki, termin oraz procedurę, a także konsekwencje braku dokonania zwrotu. Wymienione w ufp przesłanki zwrotu środków nie odnoszą się do nieprawidłowości zdefiniowanej w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006, co oznacza, że dla wydania decyzji w trybie art. 207 ufp nie jest niezbędne ustalenie czy doszło do zaistnienia nieprawidłowości w projekcie. W związku z tym, iż Beneficjent wydatkował środki niezgodnie z przepisami umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych, a także niezgodnie z przeznaczeniem, IZ RPO WZ ma obowiązek ich odzyskania w trybie określonym w art. 207 ufp. Wskazany przepis art. 207 ufp stanowi wyraz implementacji rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006 na grunt polskiego prawa, w związku z czym za niezasadne należy uznać konieczność powoływania się w podstawie prawnej decyzji dotyczącej zwrotu środków wprost na regulacje zawarte w rozporządzeniu Rady (WE) 1083/2006. Wyłącznie w przypadku stwierdzenia niezgodności przepisu krajowego z unijnym organ byłby zobligowany do stosowania prawa unijnego wprost. Obowiązek zwrotu dofinansowania (w części lub w całości) według procedury określonej ustawą o finansach publicznych (art. 207 ufp) wymaga wykazania zaistnienia przesłanek skutkujących koniecznością zwrotu środków wymienionych w ustawie i należytego ich uzasadnienia. W takim wypadku na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 kpa. W sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 207 ufp, właściwa instytucja zarządzająca jest zobligowana do zastosowania opisanej w tych przepisach procedury niezależnie od tego czy w związku z wykorzystaniem środków niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem prawa czy właściwych procedur, pobraniem ich nienależenie lub w nadmiernej wysokości doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 ust. 7 rozporządzenia 1083/2006. Nie każdy przypadek nienależnego pobrania środków, wykorzystania ich niezgodnie z przeznaczeniem, a tym bardziej pobrania ich w nadmiernej wysokości, będzie nieprawidłowością w rozumieniu powołanego wyżej przepisu rozporządzenia 1083/2006. Jednak każdy taki przypadek będzie obligował instytucję zarządzającą do uruchomienia procedury zwrotu środków. Wynika to nie tylko z jednoznacznego brzmienia art. 207 ufp, ale również z treści art. 26 ust. 1 uzppr, który zawiera katalog obowiązków instytucji zarządzającej właściwym programem operacyjnym. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ nie ma obowiązku w procesie podejmowania decyzji o zwrocie środków udowadniania wszystkich przesłanek zaistnienia nieprawidłowości, o których mowa w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006, bowiem to art. 207 ufp nakłada na IZ RPO WZ obowiązek dochodzenia zwrotu w określony sposób w przypadku spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 207 ust. 1 ufp. Przepisy ww. rozporządzenia jak to wskazano powyżej nie stanowią podstawy prawnej wydawania przez organ decyzji administracyjnej w sprawie.
Ponadto nie sposób się także zgodzić z zarzutem Beneficjenta dotyczącym braku zawarcia w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego w zakresie szczegółowego wyliczenia kwoty przeznaczonej do zwrotu. Beneficjent został poinformowany, iż kwota wynikająca z faktury zakwalifikowanej w ramach zadania nr 1 wydatek nr 1 „Zakup nieruchomości” stanowi wartość wydatku uznanego za niekwalifikowalny, a wartość nienależnie pobrana stanowi kwotę dofinansowania w wysokości 696 000,00 zł obliczoną zgodnie z montażem finansowym od ww. wydatku uznanego za niekwalifikowalny (co odpowiada zgodnie z § 2 ust. 5 umowy o dofinansowanie, procentowej części dofinansowania wydatku tj. 60% z kwoty 1 160 000,00 zł). Ponadto IZ RPO WZ wskazała, iż od ww. kwoty są naliczane odsetki jak od zaległości podatkowych, wskazując dokładne daty, od których są one naliczane. Tym samym po dokonaniu przez IZ RPO WZ proporcjonalnego rozliczenia (na podstawie art. 55 § 2 op) kwoty zwróconej przez Beneficjenta w wysokości
442 608,84 zł oraz kwoty 253 391,16 zł, na której potrącenie Beneficjent wyraził zgodę w piśmie z dnia 22.03.2012 r., pozostała do zwrotu należność główna w kwocie 90 720,30 zł oraz odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych. W tym miejscu warto zaznaczyć, iż IZ RPO WZ w wezwaniu do zwrotu środków z dnia 07.03.2012 r., wyraźnie wskazała przyczynę dochodzenia zwrotu przedmiotowych środków, jak również pismem z dnia 13.04.2012 r. w sposób jasny i precyzyjny wskazała wysokość pozostałych środków należnych do zwrotu. W związku z powyższym, decyzja nr WWRPO/36/W/2012, zgodnie z wymogami art. 207 ust. 1 ufp określiła do zwrotu łączną kwotę 104 828,00 zł, w tym należność główną, tj. 90 720,30 zł oraz odsetki jak dla zaległości podatkowych liczone w następujący sposób:
1) za okres od dnia 21.12.2011 r. do dnia 12.01.2012 r. w kwocie 14 107,70 zł,
2) od kwoty pozostałej do zwrotu za okres od dnia 13.01.2012 r. do dnia zwrotu należności głównej na rachunek IZ RPO WZ.
Nadto w ww. decyzji został wyznaczony termin na zwrot środków oraz wskazano odpowiednie numery rachunków bankowych do dokonania przez Beneficjenta zwrotu.
Zaznaczyć należy, iż stosownie do treści art. 7 kpa, wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej, organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. W opinii IZ RPO WZ analiza okoliczności niniejszej sprawy została przeprowadzona w sposób wyczerpujący, mając na względzie całość zgromadzonego materiału dowodowego. Podsumowując powyższe podkreślić należy, iż IZ RPO WZ swoim postępowaniem nie naruszyła przytoczonych przez Beneficjenta przepisów.
Odnosząc się do kwestii zarzutu Beneficjenta dotyczącego naruszenia przez IZ RPO WZ art. 46 ust. 2a usw podkreślić należy co następuje. Przepis art. 138 kpa zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie, natomiast rozpatruje on sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. W analizowanym przypadku, nawet jeżeli ww. decyzja byłaby podpisana w sposób wadliwy, z czym IZ RPO WZ się nie zgadza, to ponowna analiza przedmiotowej sprawy doprowadza do konieczności wydania decyzji o identycznej treści, bowiem Beneficjent swoim działaniem naruszył przepisy prawa, umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych dla wnioskodawców.
Odnosząc się do przedmiotowego zarzutu podniesionego Beneficjenta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazać należy, iż art. 46 ust 2a usw wyraźnie odróżnia fakt wydania decyzji od jej podpisania. Zgodnie bowiem z § 111 ust. 1 Statutu Województwa Zachodniopomorskiego, Zarząd Województwa rozstrzyga w formie uchwał w sprawach należących do jego kompetencji. Tym samym, w drodze uchwały, Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego rozstrzygnął sprawę zgodnie z upoważnieniem zawartym w statucie, a zatem wyraził swoją wolę w formie przewidzianej prawem. Przejawem tej woli było podjęcie dnia 20.06.2012 r. uchwały nr 1021/12 w sprawie podjęcia decyzji administracyjnej nr WWRPO/36/W/2012. W opinii IZ RPO WZ podjęcie przedmiotowej uchwały stanowi swoiste absolutorium wyrażone przez Członków Zarządu biorących udział w posiedzeniu, którzy w sposób nie budzący wątpliwości wyrazili swoją wolę dotyczącą treści przedmiotowej decyzji. Warto nadmienić, iż w doktrynie wskazuje się, iż tryb (sposób) urzeczywistniania podpisu decyzji może być - stosownie do okoliczności - wprost lub pośrednio determinowany przepisami wykonawczymi lub kształtowany w drodze określonej praktyki, zwłaszcza w sytuacji, gdy organizacja wykonywania zadań i kompetencji kolegialnego organu administracji publicznej, który nie ma charakteru wyspecjalizowanego organu orzekającego, lecz jest organem wykonującym inne zadania administracyjne, obok których i zwykle w związku, z którymi, organowi temu powierzone zostały także określone funkcje orzecznicze.
W związku z powyższym, spełnienie przez Beneficjenta przesłanek z art. 207 ust. 1 pkt. 1 i 2 ufp, tj. wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem obowiązujących procedur, powoduje konieczność odzyskania przez IZ RPO WZ środków podlegających zwrotowi, w tym wydania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych.
Należy podkreślić, iż organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest zobowiązany do przeprowadzenia powtórnego postępowania w celu rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, gdyż do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, bądź też umarza postępowanie odwoławcze.
Mając na uwadze cały zgromadzony dotychczas materiał dowodowy IZ RPO WZ nie widzi podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji ani w całości ani w części, w związku z czym utrzymuje w całości w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 20.06.2012 r. nr WWRPO/36/W/2012.
Historia zmian
| Data aktualizacji | Autor | Wpis do dziennika | |
|---|---|---|---|
| 30.12.2013 - 14:32 | Agata Tomczak-Mróz |


