Uchwała Nr 1169/16 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego

Uchwała Nr 1169/16 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia 19 lipca 2016 r.

w sprawie podjęcia decyzji utrzymującej w całości w mocy decyzję administracyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/19/W/2016 z dnia 26 kwietnia 2016 r. orzekającą od Beneficjenta – Artura Kałużnego i Rafała Kaczmarka wspólników spółki cywilnej Hoker S.C. Artur Kałużny, Rafał Kaczmarek z siedzibą przy ul. P. w S., zwrot środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.03-32-169/12-00 z dnia 30 czerwca 2014 r. na realizację projektu pn. „Wdrożenie opatentowanych rozwiązań w innowacyjnej linii do produkcji piwa w regionalnym minibrowarze” w kwocie 756 202,66 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.

Na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383 t.j.), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a, ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 t.j. ze zm.), art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486 t.j.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 t.j.)

Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:

§ 1

1. Podejmuje się decyzję utrzymującą w całości w mocy decyzję administracyjną Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr WWRPO/19/W/2016 z dnia 26 kwietnia 2016 r. orzekającą od Beneficjenta – Artura Kałużnego i Rafała Kaczmarka wspólników spółki cywilnej Hoker S.C. Artur Kałużny, Rafał Kaczmarek z siedzibą przy ul. P.w S., zwrot środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.03-32-169/12-00 z dnia 30 czerwca 2014 r. na realizację projektu pn. „Wdrożenie opatentowanych rozwiązań w innowacyjnej linii do produkcji piwa w regionalnym minibrowarze” w kwocie 756 202,66 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.

2. Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.

§ 2

Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.

§ 3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego na mocy art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383 t.j.), pełni rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (dalej: IZ RPO WZ), do której zadań należy m.in. zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektu, zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, pochodzącymi z budżetu państwa, budżetu województwa lub ze źródeł zagranicznych, prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów, a także odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 t.j. ze zm., dalej: ufp).

Dnia 11 czerwca 2012 r. w odpowiedzi na ogłoszenie o konkursie nr RPOWZ/1.1.3/2012/1, Artur Kałużny i Rafał Kaczmarek wspólnicy spółki cywilnej Hoker S.C. Artur Kałużny, Rafał Kaczmarek z siedzibą w S. złożyli do IZ RPO WZ poprawny wniosek o dofinansowanie projektu nr WND-RPZP.01.01.03-32-169/12 pn. „Wdrożenie opatentowanych rozwiązań w innowacyjnej linii do produkcji piwa w regionalnym minibrowarze”.

Ww. projekt został umieszczony na liście rezerwowej projektów w ramach konkursu nr RPOWZ/1.1.3/2012/1, którym nie udzielono dofinansowania ze względu na ograniczoną ilość środków finansowych przeznaczonych na konkurs. W dniu 13 maja 2014 r. mając na uwadze m.in. wysokość wolnych środków pozostałych z alokacji, Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego podjął uchwałę nr … o dofinansowaniu części projektów umieszonych na ostatecznej liście rezerwowej projektów w ramach konkursu nr RPOWZ/1.1.3/2012/1 oraz zaktualizowaniu ostatecznej listy rezerwowej projektów. Tym samym Wnioskodawcom – Arturowi Kałużnemu i Rafałowi Kaczmarkowi przyznano dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na realizację projektu nr WND-RPZP.01.01.03-32-169/12 w wysokości 2 129 400,00 zł.

W konsekwencji powyższego Beneficjent w dniu 30 czerwca 2014 r. zawarł z IZ RPO WZ, umowę o dofinansowanie nr UDA‑RPZP.01.01.03-32-169/12-00 na realizację projektu pn. „Wdrożenie opatentowanych rozwiązań w innowacyjnej linii do produkcji piwa w regionalnym minibrowarze”.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 umowy o dofinansowanie, zmienionym aneksem nr UDA-RPZP.01.01.03-32-169/12-06 z dnia 8 grudnia 2015 r., zakończenie rzeczowe realizacji projektu miało nastąpić w dniu 31 grudnia 2015 r. Jeszcze przed datą ww. zakończenia realizacji projektu, pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. Beneficjent wniósł o niewypłacanie wnioskowanej zaliczki w kwocie 745 290,00 zł. Jednocześnie osobnym pismem datowanym również na 21 grudnia 2015 r. Beneficjent wniósł do IZ RPO WZ o rozwiązanie zawartej w dniu 30 czerwca 2014 r. umowy o dofinansowanie. Wobec powyższego wniosku Beneficjenta, IZ RPO WZ w dniu 20 stycznia 2016 r. wezwała go do zwrotu środków w wysokości 756 202,66 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Z uwagi na brak zwrotu środków w terminie wskazanym powyżej, IZ RPO WZ z dniem 8 lutego 2016 r. wszczęła wobec Beneficjenta postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków przekazanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (dalej: RPO WZ) na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA RPZP.01.01.03-32-169/12-00 z dnia 30 czerwca 2014 r.

Beneficjent pismem z dnia 10 lutego 2016 r. powiadomił IZ RPO WZ, iż zwrot w terminie wskazanym w wezwaniu z dnia 20 stycznia 2016 r. nie był możliwy ze względu na brak wystarczających środków finansowych. Niemniej jednak Beneficjent zadeklarował, iż dołoży wszelkich starań, aby dokonać spłaty należności do końca lutego 2016 r., co jednak w trakcie trwania postępowania administracyjnego nie nastąpiło.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, obejmującego całościową ocenę dokumentacji zgromadzonej w sprawie oraz pełnej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, IZ RPO WZ stwierdziła wykorzystanie przez Beneficjenta środków z naruszeniem procedur obowiązujących w ramach RPO WZ. Wobec powyższego, w dniu 26 kwietnia 2016 r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego podjął decyzję nr WWRPO/19/W/2016 orzekającą od Beneficjenta zwrot środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.03-32-169/12-00, w wysokości 756 202,66 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o zwrocie.

Beneficjent nie zwrócił wymaganych środków, jednakże korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 207 ust. 12a pkt 1 ufp, pismem z dnia 10 maja 2016 r. (wpływ do IZ RPO WZ dnia 11 maja 2016 r.), wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją administracyjną, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko.

Jednocześnie przedmiotowym pismem Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Artura Kałużnego i Rafała Kaczmarka wspólników spółki cywilnej Hoker S.C. Artur Kałużny, Rafał Kaczmarek. W odpowiedzi na powyższe IZ RPO WZ postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. odmówiła przeprowadzenia dowodu wskazanego przez Stronę.

W związku z zawartymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutami oraz informacjami przekazanymi przez Beneficjenta, IZ RPO WZ ponownie przeprowadziła postępowanie wyjaśniające, obejmujące całościową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z uwzględnieniem zarzutów podniesionych przez Stronę oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, co pozwoliło na odniesienie się do przedmiotowego wniosku jak poniżej. IZ RPO WZ przedstawi swoje stanowisko odnosząc się do poszczególnych zarzutów i wyjaśnień Strony wskazanych w piśmie z dnia 10 maja 2016 r.

W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie Strona wskazała, iż „w trakcie prac nad realizacją projektu wystąpiły nieprzewidziane oraz możliwe do przewidzenia okoliczności, ale co najważniejsze zupełnie nowe okoliczności faktyczne, które uniemożliwiły realizację projektu w ustalonym umową o dofinansowanie terminie. Beneficjent podkreślił, iż okazało się, że istniejący stan budynku, w którym realizowany miał być projekt, nie pozwala na wykonanie specjalistycznych konstrukcji pod tanki browarnicze. Stąd też Beneficjent zmuszony był m.in.:

przygotować projekt budowlany przebudowy budynku,
przeprowadzić badania geodezyjne,
uzyskać stosowne pozwolenie na budowę,

co niewątpliwie wymagało podjęcia wielu działań faktycznych, które z kolei wiązały się z upływem dość długiego okresu czasu”.

Dalej Strona zaznaczyła, iż nie mając innego wyjścia wystąpiła z wnioskiem o rozwiązanie umowy o dofinansowanie, co też ostatecznie nastąpiło. Nadto Beneficjent podkreślił, iż nie zrealizował umowy o dofinansowanie bez swojej winy, bowiem nie był w stanie przewidzieć, iż w trakcie realizacji projektu, a więc na długo po zawarciu umowy o dofinansowanie pojawią się istotne przeszkody, które uniemożliwią realizację umowy o dofinansowanie.

Wskazać należy, że w odniesieniu do powyższych wyjaśnień, zapisy wniosku o dofinansowanie określają, iż realizacja projektu zakładała wykonanie prac budowlanych w już istniejącym budynku (adaptacje pomieszczeń znajdujących się w kamienicy pod funkcjonowanie minibrowaru) oraz zakup urządzeń (linia do produkcji piwa oraz wyposażenie lokalu gastronomicznego). W pkt C.17 wniosku o dofinansowanie pn. „Czynniki ryzyka realizacji projektu”, Beneficjent wskazał, iż ryzyko w ramach projektu może się pojawić na każdym etapie jego realizacji i wynikać może zarówno z niesolidności wykonawcy robót czy producentów dostarczanego sprzętu jak i z nieprzewidywalnych czynników zewnętrznych. Zaznaczono, iż ryzyko to zminimalizowane zostało dzięki ostrożnemu oszacowaniu długości terminów poszczególnych zadań w projekcie oraz analizy ofert dostępnych na rynku, wraz z analizą oferowanych terminów wykonania poszczególnych robót i dostaw. Jako istotny czynnik wpływający na niskie prawdopodobieństwo niewykonania zaplanowanych robót budowlanych w przewidzianym terminie wskazano fakt, iż Wnioskodawca ma doświadczenie w realizacji podobnych inwestycji, zarówno w zakresie robót budowlanych jak i organizacji lokalu gastronomicznego. Mając na uwadze powyższe informacje i wyjaśnienia Beneficjenta podkreślenia wymaga, że sytuacja niemożliwa wcześniej do przewidzenia jest przesłanką o charakterze obiektywnym i bezwzględnym, co oznacza, że powinna wynikać z przyczyn niezależnych od Beneficjenta.

Wnioskodawca aplikując o dofinansowanie wskazał, iż projekt będzie zlokalizowany w nieruchomości przy ul. P. w S. Beneficjent dwukrotnie wnosił o zmianę lokalizacji projektu, ostatecznie wskazując na nieruchomość mieszczącą się przy ul. B. K. w S. IZ RPO WZ zgodziła się na ww. zmianę. Beneficjent wskazał, iż realizacja projektu w zmienionej lokalizacji nie będzie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także planowany zakres prac nie będzie wymagał pozwolenia na budowę (a jedynie dokonania zgłoszenia robót budowlanych). Beneficjent w piśmie z dnia 1 kwietnia 2015 r. podkreślił, iż w nowej lokalizacji projektu przeprowadził następujące czynności:

wykonano inwentaryzację obiektu, w wyniku której stwierdzono, iż obiekt nadaje się do wykonania niezbędnych w ramach projektu robót,
w dniu 26 marca 2015 r. dokonano zgłoszenia robót budowlanych,
została przygotowana specyfikacja linii browarniczej dostosowana do rozkładu pomieszczeń w nowej lokalizacji,

Jednocześnie wskazał prace planowane w obiekcie wraz z terminami ich wykonania. Beneficjent w ramach projektu kilkukrotnie wnosił o zmianę zakończenia realizacji projektu. Ostatnią zmianę zawarto aneksie nr UDA-RPZP.01.01.03-32-169/12-06 z dnia 8 grudnia 2015 r., gdzie określono zakończenie rzeczowe realizacji projektu na dzień 31 grudnia 2015 r. Beneficjent chęć wydłużenia realizacji projektu tłumaczył złym stanem technicznym nieruchomości, faktem, iż budynek znajduje się pod ochroną konserwatorską, skomplikowanymi pracami prowadzonymi w projekcie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności wskazania wymaga, iż Beneficjent po zmianie lokalizacji projektu dysponował nieruchomością przy ul. B. K. w S., nieprzystosowaną do prowadzenia planowanej działalności, w której dzięki realizacji projektu, w określonym terminie miał powstać w pełni wyposażony i gotowy do funkcjonowania minibrowar regionalny. Tworząc lokal gastronomiczny oraz minibrowar Beneficjent kierując się swoim doświadczeniem, poprzez dokonanie należytej staranności podczas planowania prac w budynku powinien przewidzieć okoliczności mogące wpłynąć na termin realizacji inwestycji, zwłaszcza że nieruchomość wymagała remontu, w tym również nadzoru konserwatora zabytków. Powyższe mogło się wiązać z wcześniejszym przygotowaniem projektu budowlanego przebudowy budynku (z uwagi na konstrukcję tanków browarniczych), przeprowadzeniem badań geodezyjnych czy uzyskaniem stosownych pozwoleń na budowę, co też ostatecznie nastąpiło i spowodowało jak wskazał Beneficjent we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podjęcie wielu działań faktycznych, które z kolei wiązały się z upływem dość długiego okresu czasu. Istotnym jest fakt, iż Beneficjent zwracając się do IZ RPO WZ o zmianę lokalizacji projektu podkreślał, iż planowane prace nie będą wymagały pozwolenia na budowę, a jedynie ich zgłoszenia. Tym samym, gdyby Beneficjent przed rozpoczęciem realizacji projektu przewidział takie okoliczności, np. poprzez wystąpienie o opinię specjalisty dotyczącą możliwości zamontowania konstrukcji tanków browarniczych w budynku, projekt mógłby zostać zrealizowany w terminach wskazanych w umowie. IZ RPO WZ nie przychyla się więc do argumentów Strony o niemożliwości przewidzenia ww. okoliczności. Podejmując decyzję o adaptacji budynku pod lokal gastronomiczny i minibrowar, Beneficjent powinien zwrócić szczególną uwagę na stan i możliwości obiektu, w którym będzie się mieścić inwestycja, zwłaszcza, że wnętrze budynku powinno zostać przystosowane pod montaż linii browarniczej.

Beneficjent zaznaczył także, iż projekt został zrealizowany niemalże w 50%, bowiem nastąpił zakup i instalacja linii browarniczej. Beneficjent wskazał także, iż z reguły w projektach unijnych zakłada się osiągnięcie określonych wskaźników produktu, a także rezultatu, które mogą mieć charakter obligatoryjny i fakultatywny. Wyjaśnił nadto, iż oczywiście ma obowiązek osiągnąć wszystkie założone przez siebie w projekcie cele. Inna jest jego zdaniem jednak ranga nieosiągnięcia celów obligatoryjnych, a inna celów pobocznych, fakultatywnych. Przy ocenie osiągnięcia celów projektu nie sposób również abstrahować od przyczyn ich nieosiągnięcia. Dalej wskazał, iż jeżeli prawidłowo wykonywał umowę, a niemożność osiągnięcia celów projektu była spowodowana czynnikami obiektywnymi, niezależnymi od niego, na które nie miał wpływu, to nie można w takim wypadku mówić o nienależnym wykonaniu zobowiązania z jego strony.

W odniesieniu do powyższego, na samym początku wskazania wymaga, iż zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie (pkt. C.10. pn. „Mierzalne wskaźniki produktu”), Beneficjent w ramach projektu planował zakup 2 środków trwałych, tj. linii browarniczej oraz wyposażenia lokalu gastronomicznego, a także dokonanie przebudowy (dostosowania) nieruchomości. Ponadto we wniosku o dofinansowanie, w pkt. C.11. pn. „Mierzalne wskaźniki rezultatu”, Beneficjent wskazał, iż planuje w wyniku zakończenia realizacji projektu osiągnąć wskaźniki rezultatu w postaci 16 nowych etatów i 1 nowego produktu. Jednocześnie, zgodnie z Przewodnikiem po wskaźnikach, Beneficjent zobowiązał się do utrzymania wszystkich zakładanych w ramach projektu wskaźników co najmniej przez okres trwałości projektu, tj. 3 lata od dnia zakończenia jego realizacji. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 umowy o dofinansowanie, zmienionym aneksem nr UDA-RPZP.01.01.03-32-169/12-06 z dnia 8 grudnia 2015 r., zakończenie rzeczowe realizacji projektu miało nastąpić w dniu 31 grudnia 2015 r. Zatem terminem, do którego zgodnie z umową o dofinansowanie Beneficjent był obowiązany utrzymać trwałość projektu jest dzień 31 grudnia 2018 r. Jak słusznie wskazał Beneficjent, projekt został zrealizowany niemalże w 50%, bowiem nastąpił zakup i instalacja linii browarniczej. Precyzując powyższe - jedynym zadaniem jakie zostało częściowo zrealizowane tj. w 46,15%, jest zaplanowane w projekcie Zadanie nr 2, tj. zakup i instalacja linii browarniczej. Wskazany przez Beneficjenta stan realizacji ww. zadania jest wynikiem podpisania umowy na wykonanie i dostarczenie linii browarniczej (pkt. E.1 wniosku o płatność pn. „Postęp rzeczowo – finansowy realizacji projektu”). Jednocześnie w pkt F wniosku o płatność pn. „Wskaźniki realizacji projektu” Beneficjent wskazał, iż nie osiągnął żadnego wskaźnika produktu. Powyższe wskazanie nie jest jednak wiarygodne, gdyż w ramach projektu wskaźnik produktu został zrealizowany w 50%, bowiem zakupiono 1 z 2 zaplanowanych środków trwałych (pkt. F.1 wniosku o płatność pn. „Wskaźniki produktu” tj.). Zakupiono linię browarniczą (wydatek kwalifikowalny w kwocie 1 259 793,00 zł, przedstawiony do rozliczenia fakturą VAT nr … w ramach wniosku o płatność nr WNP-RPZP.01.01.03-32-169/12-02), która na dzień składania wniosku o płatność nr WNP-RPZP.01.01.03-32-169/12-03 była w trakcie wykonywania w siedzibie producenta (Zadanie nr 2, pkt E.1. wniosku o płatność pn. „Postęp rzeczowo – finansowy realizacji projektu”), natomiast nie zakupiono wyposażenia lokalu gastronomicznego. Ponadto zaznaczenia wymaga co wskazał Beneficjent we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – nastąpiła również instalacja zakupionej linii browarniczej. Mając na uwadze fakt, iż wskaźniki rezultatu stanowią skutek realizacji projektu (w całości albo części) zauważyć należy, że w wyniku niezrealizowania przez Beneficjenta projektu w terminie i nieosiągnięcia wskaźników produktu, Beneficjent nie osiągnął również zakładanych (pkt. C.11. pn. „Mierzalne wskaźniki rezultatu”,) wskaźników rezultatu, bowiem w lokalu na dzień 31 grudnia 2015 r. nie rozpoczęto jeszcze prowadzenia działalności.

Nie sposób się natomiast zgodzić z Beneficjentem, iż skoro z reguły w projektach unijnych zakłada się osiągnięcie określonych wskaźników produktu, a także rezultatu, które mogą mieć charakter obligatoryjny i fakultatywny to inna jest ranga nieosiągnięcia celów obligatoryjnych, a inna celów pobocznych, fakultatywnych. Wskazania wymaga, iż wszystkie założone przez Beneficjenta w projekcie cele, powinny zostać zrealizowane do daty wskazanej w umowie o dofinansowanie oraz aneksach do umowy. W niniejszej sprawie fakt, iż Beneficjent nie zrealizował celów projektu jest bezsporny i wynika wprost z treści wniosku z dnia 21 grudnia 2015 r. o rozwiązanie umowy o dofinansowanie, gdyż Beneficjent wprost przyznał, że niemożliwym jest zrealizowanie przez niego celu projektu do dnia 31 grudnia 2015 r. Celem wnioskowanego projektu miał być, co wskazano we wniosku o dofinansowanie, rozwój przedsiębiorstwa Hoker poprzez inwestycje w minibrowar regionalny, a przede wszystkim zwiększenie konkurencyjności Spółki Hoker poprzez otwarcie w S., a wskutek zgłoszonych zmian, finalnie w S., innowacyjnego minibrowaru produkującego oryginalne w skali światowej piwo. Ponadto jak wskazał Beneficjent rozszerzenie działalności przedsiębiorstwa Hoker miało wpłynąć na zwiększenie konkurencyjności firmy nie tylko na rynku lokalnym czy regionalnym, ale również na rynku międzynarodowym. Zrealizowanie jednego zadania, jedynie w 46,15%, nie stanowi jednak o spełnieniu ww. celu. Jak już wskazano we wcześniejszym akapicie – lokal do 31 grudnia 2015 r. nie został otwarty, a linia browarnicza, która miała produkować ww. piwo, nie została uruchomiona. Powyższe stanowi wprost o naruszeniu zapisów umowy o dofinansowanie, Przewodnika oraz Wytycznych, a zatem procedur obowiązujących Beneficjenta, a tym samym wypełnia przesłankę z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, zobowiązującą IZ RPO WZ do odzyskania przekazanych w ramach projektu środków.

Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała nadto, iż w doktrynie przyjmuje się, że przesłanką uzasadniającą zwolnienie dłużnika z odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania jest wykazanie, że przyczyną takiego stanu rzeczy są okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Beneficjent wskazał zatem, powołując się na komentarze doktryny, iż będzie on zwolniony z obowiązku odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że przyczyną niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania są okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Dalej podkreślił, iż naruszenie określonych obowiązków umownych przez strony umowy o dofinansowanie kwalifikowane jest w świetle art. 471 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380 t.j. ze zm., dalej: kc) odpowiednio jako niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Należy przy tym pamiętać, że obowiązki Beneficjenta określa nie tylko sama treść umowy, która ma charakter ustandaryzowany i oparty w zdecydowanej większości na wzorcu umownym przygotowanym przez daną instytucję, ale również załączniki do umowy, w tym wniosek o dofinansowanie określający zakładane cele projektu i termin ich realizacji oraz harmonogram rzeczowo – finansowy, określający plan wydatków projektu. Zdaniem Strony brak osiągnięcia newralgicznych celów projektu istotnych również z punktu widzenia programu operacyjnego lub osiągnięcie ich niewielkiej części, uznać należałoby za nienależyte wykonanie zobowiązania.

W odniesieniu do powyższego wskazania wymaga, iż w rozdziale 5 uzppr, zatytułowanym "Realizacja programów operacyjnych", zawarte są szczególne regulacje, co do m.in. postępowania związanego z odzyskiwaniem kwot podlegających zwrotowi, w tym aktów dotyczących decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w ufp. W odniesieniu do specyfiki postępowania w przedmiocie zwrotu przez beneficjenta dofinansowania uzyskanego w związku z realizacją projektu ma wyjątkowy charakter, ponieważ zasady dofinansowania projektu, oraz prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane oraz zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku nieprawidłowego ich wykorzystania określa umowa zawierana z beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania przez instytucję zarządzającą (instytucję wdrażającą, instytucję pośredniczącą), co zostało określone w art. 30 ust. 2 uzppr. Przepisy uzppr nie zawierają jednak szczegółowej regulacji dotyczącej postępowania w sprawie zwrotu przez beneficjenta nieprawidłowo wykorzystanych środków. Ustawodawca wskazał jedynie na instytucję zarządzającą, jako organ właściwy do odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi. Z ww. przepisów wynika, że podstawą do żądania zwrotu przez instytucję zarządzającą nieprawidłowo wykorzystanych środków są postanowienia umowy o dofinansowanie zawartej przez beneficjenta, a jedynie w przypadku bezskutecznego upływu terminu do dobrowolnego zwrotu środków organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej (wdrażającej, pośredniczącej) wydaje na podstawie art. 207 ust. 9 w zw. z art. 11 ufp decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków.

Istotne znaczenie ma zatem fakt, iż Beneficjent zobowiązał się do przestrzegania postanowień zawartych w umowie o dofinansowanie nr UDA‑RPZP.01.01.03-32-169/12-00. Skoro w niniejszej sprawie stwierdzono naruszenie reguł wydatkowania środków poprzez naruszenie m.in. zapisów umowy o dofinansowanie, organ miał podstawy do wydania decyzji w trybie art. 207 ust. 1 ufp. Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, iż wydanie ww. decyzji na podstawie art. 207 ufp jest zarówno prawem jak i obowiązkiem instytucji zarządzających. Organ nie ma więc dowolności wyboru drogi dochodzenia zwrotu ww. środków, skoro narzucił ją ustawodawca. Zatem instytucja zwolnienia z obowiązku odpowiedzialności w rozumieniu art. 471 kc nie będzie miała zastosowania w niniejszej sprawie. Tym samym IZ RPO WZ nie przychyla się do wyjaśnień Beneficjenta.

W tym miejscu należy także zaznaczyć, że rozwiązanie umowy na wniosek Beneficjenta nastąpi dopiero po odzyskaniu wszystkich środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA‑RPZP.01.01.03-32-169/12-00. Strona zatem błędnie wskazała we wniosku o dofinansowanie, iż „wystąpiła z wnioskiem o rozwiązanie umowy o dofinansowanie, co też ostatecznie nastąpiło”. Co więcej, Beneficjent zobowiązał się na podstawie § 18 ust. 3 umowy o dofinansowanie do zwrotu wszystkich środków przekazanych na realizację projektu, czego jednak nie dokonał, mimo zapewnień wskazanych m.in. w pismach z dnia 21 grudnia 2015 r. oraz 10 lutego 2016 r. Powyższe zatem spowodowało, iż doszło także do naruszenia zapisów umowy, w kontekście braku zwrotu przez Beneficjenta środków po skierowaniu do IZ RPO WZ wniosku o jej rozwiązanie.

Konkludując, wskazania wymaga, iż zgodnie z Wytycznymi, realizacja projektów w ramach Poddziałania 1.1.3 musiała się zakończyć do 31 marca 2015 r. Taki termin został określony w § 3 umowy o dofinansowanie. Jednakże z uwagi na zapis art. art. 56 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 określający, iż wydatkami kwalifikowalnymi są wydatki poniesione do dnia 31 grudnia 2015 r., aneksem nr UDA-RPZP.01.01.03-32-169/12-06 z dnia 8 grudnia 2015 r., na wniosek Beneficjenta przedłużono termin zakończenia realizacji projektu do dnia 31 grudnia 2015 r. Beneficjent jednak nie zrealizował projektu w określonym powyżej terminie, nie osiągnął zakładanych we wniosku o dofinansowanie wskaźników, a tym samym nie wypełnił celu projektu, który jest istotny przede wszystkim z punktu widzenia celu Poddziałania 1.1.3 RPO WZ, polegającego na wspieraniu projektów podnoszących konkurencyjność oraz innowacyjność mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez wdrażanie w przedsiębiorstwie nowych technologii, które umożliwią wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych produktów, procesów lub usług i nie są stosowane na świecie dłużej niż 5 lat. Powyższe spowodowało, iż Beneficjent wykorzystał przekazane mu w ramach projektu środki z naruszeniem procedur. Zatem wobec stwierdzonego wydatkowania przez Beneficjenta całości dofinansowania z naruszeniem zapisów umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych, zaistniała przesłanka określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, obligująca organ do wydania decyzji o zwrocie przekazanego dofinansowania. W związku z powyższym, stosownie do wyniku ww. ustaleń IZ RPO WZ zobowiązana była podjąć właściwe działania, w szczególności mające na celu odzyskanie środków z budżetu UE, w przypadku zaistnienia przesłanek określonych przepisami prawa. Beneficjent został więc przez IZ RPO WZ wezwany na mocy art. 207 ust. 8 ufp do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur. Następnie po bezskutecznym upływie 14-dniowego terminu, wobec Beneficjenta wszczęto postępowanie administracyjne, które doprowadziło do konieczności podjęcia w dniu 26 kwietnia 2016 r. decyzji administracyjnej nr WWRPO/19/W/2016 określającej kwotę wymaganą do zwrotu. Zgodnie bowiem z art. 25 pkt 1 uzppr, za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada Instytucja Zarządzająca, którą w przypadku RPO WZ jest Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, do obowiązków którego należy w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 15 uzppr, odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań.

Od ww. decyzji wydanej na podstawie art. 207 ust. 1 pkt. 2 ufp nie służy stronie odwołanie, lecz Strona niezadowolona z decyzji może się zwrócić do IZ RPO WZ z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, z czego Strona w przedmiotowej sprawie skorzystała wnosząc pismem z dnia 10 maja 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w dniu 26 kwietnia 2016 r. decyzją administracyjną nr WWRPO/19/W/2016.

Organ rozpatrujący wniosek, jest zobowiązany do przeprowadzenia powtórnego postępowania w celu rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, gdyż do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, bądź też umarza postępowanie odwoławcze.

Kierując się powyższym, mając na uwadze całość dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności umowę o dofinansowanie wraz z zawartymi aneksami, wniosek o dofinansowanie, pismo Beneficjenta w sprawie rozwiązania umowy o dofinansowania oraz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wraz z uzasadnieniem, IZ RPO WZ nie widzi podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji ani w całości ani w części, w związku z czym utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 26 kwietnia 2016 r. nr WWRPO/19/W/2016 orzekającą zwrot środków, które Beneficjent otrzymał na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA‑RPZP.01.01.03-32-169/12-00 z dnia 30 czerwca 2014 r. na realizację projektu pn. „Wdrożenie opatentowanych rozwiązań w innowacyjnej linii do produkcji piwa w regionalnym minibrowarze”.

Zanonimizowała Anna Jończyk na podstawie przepisów o ochronie danych osobowych.