Uchwała Nr 1625/16 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego

Uchwała Nr 1625/16 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia 18 października 2016 r.

w sprawie podjęcia decyzji orzekającej od Beneficjenta – Zbigniewa Pietrzeli (prowadzącego uprzednio działalność gospodarczą pod firmą: Centrum Dystrybucji i Logistyki „MILLENNIUM” Zbigniew Pietrzela), zwrot środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-472/10-00 zawartej w Szczecinie w dniu 22 grudnia 2010 r. na realizację projektu pn. „Rozwój przedsiębiorstwa CDiL MILLENNIUM poprzez wprowadzenie internetowego kanału dystrybucji towarów” w kwocie 50 427,16 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych

Na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r., poz. 383 t.j.), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a, ust. 9 pkt. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 t.j. ze zm.) oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2 a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 486. ze zm.)

Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:

§ 1

1. Podejmuje się decyzję orzekającą od Beneficjenta – Zbigniewa Pietrzeli (prowadzącego uprzednio działalność gospodarczą pod firmą: Centrum Dystrybucji i Logistyki „MILLENNIUM”), zwrot środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-472/10-00 zawartej w Szczecinie w dniu 22 grudnia 2010 r. na realizację projektu pn. „Rozwój przedsiębiorstwa CDiL MILLENNIUMW poprzez wprowadzenie internetowego kanału dystrybucji towarów” w kwocie 50 427,16 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych

2. Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.

§ 2

Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.

§ 3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Uzasadnienie

Zbigniew Pietrzela prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: Centrum Dystrybucji i Logistyki „MILLENNIUM” Zbigniew Pietrzela (zwany dalej Wnioskodawcą, Beneficjentem lub Stroną), w odpowiedzi na ogłoszenie konkursu nr RPOWZ/1.1.1/Schemat B Małe dotacje/2010/1 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (zwanego dalej RPO WZ) złożył w dniu 29 lipca 2010 r. poprawny wniosek o dofinansowanie projektu pn. „Rozwój przedsiębiorstwa CDiL MILLENNIUM poprzez wprowadzenie internetowego kanału dystrybucji towarów” (zwanego dalej Projektem).
Uchwałą Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr 1906/10 z dnia 19 października 2010 r. przyznano Wnioskodawcy dofinansowanie na realizację Projektu. W wyniku powyższego w dniu 22 grudnia 2010 r. Zbigniew Pietrzela zawarł z Województwem Zachodniopomorskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, pełniącym na podstawie art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, zwana dalej uzppr) rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (zwana dalej IZ RPO WZ), umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.01-32-472/10-00 na realizację ww. Projektu.
Pierwotnie termin zakończenia realizacji Projektu ustalony był na dzień 21 grudnia 2010 r., jednak w wyniku zawierania kolejnych aneksów do Umowy, w tym aneksu z dnia 22 grudnia 2010 r. nr UDA-RPZP.01.01.01-32-472/10-01, termin zakończenia finansowej realizacji Projektu ustalono ostatecznie na dzień 23 lutego 2011 r. Co za tym idzie ograniczenie w dokonywaniu znaczącej modyfikacji obowiązywać miało do dnia 23 lutego 2014 r.
W tym miejscu wskazać należy, iż w dniu 13 lutego 2013 r. IZ RPO WZ przyjęła uchwałą Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr 217/13 „Wytyczne do monitoringu i kontroli trwałości projektu w ramach RPO WZ” (zwane dalej Wytycznymi do monitoringu i kontroli trwałości). W przywołanym dokumencie IZ RPO WZ nałożyła na Beneficjentów obowiązek w postaci sporządzania i publikowania za pośrednictwem serwisu Beneficjenta sprawozdań dotyczących trwałości projektu w terminie do dnia 31 marca roku następującego po okresie sprawozdawczym, gdzie ostatnie sprawozdanie może być opublikowane bezpośrednio po zakończeniu okresu trwałości. Niniejszym nadmienić należy, iż trwałość projektu mierzona jest przede wszystkim poprzez monitorowanie stopnia utrzymania osiągniętych wskaźników projektu ujętych we wniosku o dofinansowanie.
Na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 14 uzppr oraz § 12 Umowy, w związku z zakończeniem realizacji Projektu oraz złożeniem przez Beneficjenta wniosku o płatność końcową, w dniach 9 – 10 sierpnia 2011 r. IZ RPO WZ przeprowadziła kontrolę planową. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych nie sformułowano zaleceń pokontrolnych odnośnie realizacji Projektu. Jednocześnie poinformowano Stronę o obowiązku osiągnięcia wskaźnika „Liczba nowych miejsc pracy” nie później niż do 12 miesięcy od dnia zakończenia realizacji Projektu, a następnie niezwłoczne przekazanie tej informacji IZ RPO WZ wraz z odpowiednimi dokumentami. Wskazano również, że realizacja wymienionych założeń może być przedmiotem kontroli trwałości Projektu. Natomiast nieosiągnięcie zakładanego poziomu wskaźnika w ww. terminie może skutkować obowiązkiem zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
Następnie, z uwagi na fakt, iż Beneficjent nie dopełnił obowiązku i nie złożył sprawozdań z trwałości Projektu za lata 2012 – 2013, przedmiotowy Projekt dwukrotnie został wytypowany przez IZ RPO WZ do kontroli zachowania trwałości tj. za rok 2012 i 2013. I tak, w dniu 22 listopada 2013 r. IZ RPO WZ przeprowadziła kontrolę w zakresie wypełniania przez Stronę obowiązku utrzymania trwałości Projektu realizowanego w ramach RPO WZ za rok 2012. W wyniku dokonanej weryfikacji ustalono, iż na dzień 22 listopada 2013 r. cel Projektu został utrzymany. Zaplanowany poziom wskaźników produktu i rezultatu został osiągnięty i w badanym okresie trwałości utrzymany, a nabyte w ramach realizacji Projektu składniki majątku były używane zgodnie z przeznaczeniem i jego założeniami. Ponadto, Beneficjent wywiązał się z obowiązków w zakresie informacji i promocji, a dokumentacja związana z Projektem będąca w jego posiadaniu była kompletna i prawidłowo archiwizowana. Tym samym ustalono, że w badanym okresie nie wystąpiła zasadnicza modyfikacja projektu w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006. Pouczono jedynie Stronę o konieczności uzupełnienia brakujących opisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w zakresie odpisów amortyzacyjnych dla składników majątku nabytych w ramach Projektu, gdyż wymieniony w dalszym ciągu był zobowiązany do oznaczenia zdarzeń gospodarczych związanych z realizowanym Projektem zgodnie z „Wytycznymi IZ RPO WZ wraz z załącznikiem w sprawie prowadzenia przez Beneficjentów wyodrębnionej ewidencji księgowej projektów dofinansowanych w ramach RPO WZ”. W wyniku podpisania przez Beneficjenta protokołu pokontrolnego w dniu 16 stycznia 2014 r. czynności kontrolne zostały zakończone i tym samym potwierdzono zachowanie trwałości Projektu do dnia 22 listopada 2013 r.
Ze względu na niewywiązanie się przez Stronę z obowiązku sprawozdawczego za rok 2013, IZ RPO WZ zawiadomieniem z dnia 11 sierpnia 2014 r. (znak: WWRPO. VI.4420. (1.1.1/2010/472) JŁ.01) wyznaczyła na dzień 27 sierpnia 2014 r. termin kontroli trwałości Projektu. Beneficjent w korespondencji z dnia 26 sierpnia 2014 r., przesłanej drogą elektroniczną, poinformował IZ RPO WZ, iż w połowie marca 2014 r. zawiesił działalność gospodarczą w Koszalinie przy ul. Dębowej 9 i obecnie kontynuuje ją w Warszawie jako wspólnik spółki prawa handlowego. Wymieniony poinformował ponadto, iż wszystkie zobowiązania wynikające z Umowy zostały przez niego wykonane i Projekt został zakończony w terminie. Jednocześnie Beneficjent zwrócił się do IZ RPO WZ z prośbą o odstąpienie od przeprowadzenia kontroli w wyznaczonym terminie oraz zobowiązał się do dostarczenia niezbędnych dokumentów do dnia 20 września 2014 r. Dodatkowo, w korespondencji elektronicznej z dnia 3 września 2014 r. Beneficjent oświadczył, iż nie posiada żadnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych związanych z dofinansowaniem Projektu ze środków unijnych. Jako aktualny adres do korespondencji wskazał ul. Grzybowską 80/82/101, 00-844 Warszawa.
Mając na uwadze powyższe IZ RPO WZ zawiadomieniem z dnia 4 września 2014 r. wyznaczyła nowy termin kontroli na dzień 19 września 2014 r., informując dodatkowo, iż ze względu na powzięcie wiadomości o zawieszeniu prowadzonej przez Beneficjenta działalności i o zbyciu składników majątku zakupionych w ramach realizacji Projektu będzie to kontrola wyłącznie na dokumentach w siedzibie IZ RPO WZ. W związku z tym, wezwano Beneficjenta do przygotowania oraz dostarczenia do dnia 19 września 2014 r. dokumentów związanych z zakresem kontroli, w tym w szczególności umów o pracę zawartych z zatrudnionymi w ramach realizacji Projektu pracownikami oraz deklaracji ZUS DRA wraz z załącznikami za okres zatrudnienia tych pracowników. W przywołanym terminie Beneficjent nie poddał się czynnościom kontrolnym. W dniu 2 października 2014 r. Beneficjent, za pośrednictwem poczty elektronicznej, w związku z trudnościami ze skompletowaniem wszystkich dokumentów ponownie zwrócił się z prośbą o odstąpienie od czynności kontrolnych i o wydłużenie terminu na dostarczenie wymaganych dokumentów do dnia 24 października 2014 r. Z uwagi na powyższe IZ RPO WZ tego samego dnia tj. 2 października 2014 r., również za pośrednictwem poczty elektronicznej, poinformowała Beneficjenta, iż ostateczny termin na dostarczenie dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia czynności kontrolnych upływa w dniu 13 października 2014 r., a dokumenty dostarczone po tym terminie nie będą podlegały weryfikacji przy sporządzaniu protokołu. W dniu 13 października 2014 r. do IZ RPO WZ wpłynęła niekompletna dokumentacja, po weryfikacji której IZ RPO WZ w dniu 20 października 2014 r. sporządziła protokół pokontrolny z kontroli trwałości projektu w którym opisano szereg uchybień.
W związku z okolicznością, iż Beneficjent nie ustosunkował się do ustaleń zawartych w przywołanym wyżej protokole pokontrolnym, IZ RPO WZ w dniu 6 lutego 2015 r. wysłała pismo ponaglające. Beneficjent nie dostarczył jednak żadnych wymaganych dokumentów, ani nie złożył wyjaśnień jak też nie wniósł uwag ani zastrzeżeń co do treści protokołu z dnia 20 października 2014 r. Wprawdzie w dniu 13 marca 2015 r., Beneficjent za pośrednictwem poczty elektronicznej zobowiązał się, iż dokumenty zostaną dostarczone do IZ RPO WZ do dnia 20 marca 2015 r. jednakże, termin ten nie został dotrzymany. Wobec powyższego IZ RPO WZ w dniu 31 marca 2015 r. drogą elektroniczną ponownie poinformowała Beneficjenta o obowiązku dostarczenia dokumentów, przypominając jednocześnie, iż zgodnie z zapisami Umowy IZ RPO WZ organ administracji może ją rozwiązać bez wypowiedzenia, jeżeli nie wywiązuje się z zawartych w niej obowiązków tj. odmawia poddania się kontroli lub utrudnia jej przeprowadzenie co może skutkować obowiązkiem zwrotu przekazanych środków wraz z odsetkami. W odpowiedzi Beneficjent w tym samym dniu, tj. w dniu 31 marca 2015 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej zobowiązał się do uzupełnienia brakujących dokumentów do dnia 10 kwietnia 2015 r. IZ RPO WZ pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. zaakceptowała zaproponowany przez Beneficjenta termin, zaznaczając przy tym, iż jest to termin nieprzekraczalny.
W dniu 13 kwietnia 2015 r., a zatem po upływie wyznaczonego terminu, do IZ RPO WZ wpłynęły kolejne dokumenty mające potwierdzić zachowanie trwałości Projektu. W dołączonym do przesłanej korespondencji piśmie przewodnim z dnia 7 kwietnia 2015 r. Beneficjent raz jeszcze poinformował, iż nie posiada żadnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych związanych z dofinansowaniem Projektu ze środków unijnych. Nadmienił przy tym, iż wymienione środki i wartości zostały zbyte po zakończeniu realizacji Projektu zgodnie z załączonymi oraz przesłanymi wcześniej dokumentami.
Mając na uwadze fakt, iż również i tym razem dostarczona przez Beneficjenta dokumentacja nie była wystarczająca do dokonania pełnej weryfikacji zachowania trwałości Projektu IZ RPO WZ w zaleceniach pokontrolnych z dnia 4 maja 2015 r. szczegółowo opisała uchybienia oraz wskazała jakie dokumenty wymieniony winien w dalszym ciągu dostarczyć. Pouczono również Beneficjenta, iż w przypadku braku odpowiedzi, tj. niezłożenia wymaganych dokumentów i wyjaśnień IZ RPO WZ rozpocznie procedurę związaną z rozwiązaniem Umowy zgodnie z jej zapisami zawartymi w § 17 ust. 1 pkt 6 i 8, której następstwem będzie konieczność dokonania zwrotu przekazanego dofinansowania wraz z odsetkami, o czym informowano już we wcześniej korespondencji. Z uwagi na fakt, iż Beneficjent mimo licznych ponagleń nie dostarczył wymaganych dokumentów, IZ RPO WZ pismem z dnia 31 lipca 2015 r. poinformowała o zakończeniu czynności kontrolnych oraz wszczęciu czynności zmierzających do rozwiązania Umowy. Powyższa korespondencja została zwrócona do IZ RPO WZ jako niepodjęta w terminie.
Następnie, w związku z przeprowadzoną rozmową telefoniczną, ponownie poproszono Beneficjenta o dostarczenie niezbędnej do rozpatrzenia sprawy dokumentacji. W wyniku powyższego w dniu 8 września 2015 r. wpłynęła do IZ RPO WZ niekompletna dokumentacja. Przesłane dokumenty nie potwierdzały bowiem m.in. okoliczności zbycia wszystkich składników majątku po zakończeniu realizacji Projektu. W trakcie kolejnych rozmów telefonicznych oraz prowadzonej drogą elektroniczną korespondencji w dniu 24 września 2015 r. oraz w dniu 2 października 2015 r. informowano Beneficjenta, iż przesłane dokumenty nie wyjaśniają dostatecznie wszystkich stwierdzonych w toku czynności kontrolnych uchybień i tym samym po raz kolejny poproszono o niezwłoczne dostarczenie brakujących dokumentów. Ze względu na brak odpowiedzi Beneficjenta, IZ RPO WZ wysłała kolejne zalecenia pokontrolne (pismo z dnia 12 października 2015 r.).
We wskazanym wyżej piśmie IZ RPO WZ ponownie zobowiązała Beneficjenta do dostarczenia wymaganych dokumentów celem weryfikacji w zakresie wystąpienia nieprawidłowości w Projekcie. Ponadto, nałożono na Beneficjenta obowiązek poinformowania o sposobie wykorzystania uwag i wykonania zaleceń pokontrolnych oraz o podjętych działaniach lub przyczynach ich nie podjęcia w terminie siedmiu dni roboczych od daty otrzymania ww. pisma. Wymieniona korespondencja również nie została podjęta przez Beneficjenta. W wyniku przekazania przez Beneficjenta drogą elektroniczną w dniu 23 października 2015 r. aktualnego adresu do korespondencji tj. ul. Grzybowska 80/82/101, 00-844 Warszawa, IZ RPO WZ w dniu 26 października 2015 r. ponownie wysłała zalecenia pokontrolne zawarte w piśmie z dnia 12 października 2015 r. Wskazane pismo zostało odebrane w dniu 30 października 2015 r. przez Waldemara C. – Dyrektora Kancelarii Podatkowej Sp. z o.o. w W. Mimo przywołanych wyżej działań podjętych przez IZ RPO WZ Beneficjent nie dostarczył wymaganych dokumentów.
Mając na uwadze fakt, że Beneficjent nie przedstawił dokumentów potwierdzających utrzymanie trwałości Projektu IZ RPO WZ pismem z dnia 26 kwietnia 2016 r. wezwała Beneficjenta do zwrotu należności głównej w wysokości 50 427,16 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Zgodnie bowiem z treścią art. 207 ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 t.j. ze zm., zwana dalej ufp) w przypadku stwierdzenia okoliczności, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, instytucja, która podpisała umowę z Beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania.
W związku z faktem, iż Beneficjent nie dokonał zwrotu środków w wyznaczonym terminie, z dniem 2 czerwca 2016 r. wszczęto wobec niego postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu otrzymanych w ramach Umowy środków.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, obejmującego całościową ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie w tym m.in. wniosku o dofinansowanie Projektu, Umowy wraz z aneksami, wyników czynności kontrolnych oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, IZ RPO WZ wskazuje co następuje.
Środki publiczne przeznaczone na wykonywanie projektów realizowanych w ramach programów finansowych ze środków europejskich mają charakter bezzwrotny i powinny być wykorzystywane zgodnie z prawem, obowiązującymi procedurami, a także ściśle z celem, na który zostały przekazane. Ponadto, środki przyznane na podstawie umowy o dofinansowanie projektu są środkami publicznymi, co do których, gdy chodzi o ich udzielanie, przekazywanie i rozliczanie, istnieje szczególnego rodzaju reżim prawny. Okoliczności ich przekazania przedsiębiorcy na podstawie umowy o dofinansowanie projektu nie powodują utracenia przez nie ich publicznego charakteru oraz braku kontroli nad prawidłowością ich wydatkowania (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (zwany dalej NSA) z dnia 13 lutego 2014 r., Sygn. akt II GSK 1945/12).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 26 uzppr IZ RPO WZ zostały przyznane kompetencje do dokonywania na rzecz beneficjenta płatności ze środków programu operacyjnego, jak również prowadzenia kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów, odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi w tym w szczególności do wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów i zadań o których mowa w ufp. Bezsporne jest zatem, iż IZ RPO WZ musi być wyposażona w efektywne instrumenty i środki do realizacji powierzonych jej zadań, w tym m.in. w kompetencje do wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację projektu (Wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 2728/14).
Wobec stwierdzenia, że Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu w ramach Projektu niezgodnie z procedurami, IZ RPO WZ podjęła czynności zmierzające do odzyskania należnej jej kwoty. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 ufp, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizacje programów są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości,
– podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji,
o której mowa w art. 207 ust. 9 ufp, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Ponadto wskazać należy, iż na podstawie art. 207 ust. 4 pkt. 3 ufp w przypadku braku zwrotu środków beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich. Wykluczenie na podstawie art. 207 ust. 5 ufp następuje na okres trzech lat, liczonych od dnia dokonania zwrotu środków.
W analizowanej sprawie Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu na podstawie Umowy niezgodnie z procedurami obowiązującymi w ramach RPO WZ, do których stosowania był zobowiązany przystępując do konkursu nr RPOWZ/1.1.1/Schemat B Małe dotacje/2010/1, a następnie w dniu 22 grudnia 2010 r. podpisując Umowę.
Pod pojęciem procedur, których naruszenie uprawnia do wydania decyzji określającej kwotę zwrotu, rozumiane są postanowienia dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, w tym zasady ponoszenia wydatków w ramach projektu, a zatem przede wszystkim Umowy, Wytyczne dla wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach RPO WZ dla konkursu nr RPOWZ/1.1.1/Schemat B Małe dotacje/2010/1 (zwanych dalej Wytycznymi), Wytyczne do monitoringu i kontroli trwałości, uszczegółowienia RPO WZ oraz przewodnika po wskaźnikach. Ustawodawca nie przewidział zamkniętego katalogu procedur, na podstawie których wydatkowane są środki unijne związane z realizacją konkretnych programów operacyjnych. Do dofinansowania kwalifikowane są te projekty, które pozytywnie przeszły wszystkie etapy jego oceny, przeprowadzanej w ramach konkursu, a dofinansowanie jest możliwe w ramach dostępnej alokacji na realizację poszczególnych działań i priorytetów w ramach programu operacyjnego (art. 28 ust. 1 pkt 3, art. 30a ust. 1 uzppr). Podstawę dofinansowania projektu stanowi m.in. Umowa zawarta z Beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 1 i 2 uzppr). Umowa jest zatem elementem projektu. W związku z powyższym, niewypełnienie jej zapisów oraz dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, powoduje konieczność odzyskiwania przez IZ RPO WZ kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych.
Wytyczne stanowią zbiór informacji niezbędnych do prawidłowego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej składanej przez przedsiębiorców ubiegających się o dofinansowanie. Jak wynika ze wskazanych Wytycznych (str. 8), każdy Wnioskodawca ubiegający się o dofinansowanie winien zapewnić trwałość projektu w terminie trzech lat od finansowego zakończenia realizacji projektu. Jeżeli chodzi natomiast o Wytyczne do monitoringu i kontroli trwałości to jak wskazano wyżej nakładają one na Beneficjentów obowiązek w postaci sporządzania sprawozdań dotyczących trwałości projektu w terminie do dnia 31 marca roku następującego po okresie sprawozdawczym, gdzie ostatnie sprawozdanie może być opublikowane bezpośrednio po zakończeniu okresu trwałości.
Ponadto zgodnie z art. 35e ust. 1 i 2 uzppr, Beneficjent jest obowiązany poddać się kontroli przeprowadzanej przez instytucję zarządzającą w zakresie prawidłowości realizacji projektu w każdym czasie od dnia otrzymania informacji o wyłonieniu projektu do dofinansowania do dnia upływu 3 lat od zamknięcia programu operacyjnego lub do dnia upływu 3 lat następujących po roku, w którym dokonano częściowego zamknięcia programu operacyjnego. O obowiązku poddania się kontroli w celu sprawdzenia zachowania trwałości Projektu przez okres 3 lat od dnia jego finansowego zakończenia stanowi także § 12 ust. 2 zd. 3-cie Umowy.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie Beneficjent nie składając sprawozdań z trwałości Projektu za lata 2012 – 2013, jak też nie dostarczając wszystkich wymaganych dokumentów pozwalających IZ RPO WZ na zbadanie zachowania trwałości Projektu, naruszył zarówno zapisy prawa powszechnie obowiązującego, jak i Umowy we wskazanym powyżej zakresie.
Dodatkowo należy wskazać, iż na Beneficjencie ciążył obowiązek zapewnienia podmiotom przeprowadzającym kontrolę prawa m.in.: pełnego wglądu we wszystkie dokumenty, w tym dokumenty elektroniczne związane z realizacją Projektu, przez cały okres ich przechowywania oraz umożliwienie tworzenia ich uwierzytelnionych kopii i odpisów (§ 12 ust. 3 pkt 1 Umowy). W niniejszej sprawie Beneficjent nie udostępnił kontrolującym wszystkich dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. Zakresem kontroli zaś objęte było ustalenie m.in. czy w okresie trwałości projekt nie został poddany zasadniczej modyfikacji, czy poziom wskaźników realizacji projektu został osiągnięty i utrzymany, czy cel projektu określony we wniosku o dofinansowanie został zachowany, czy Beneficjent stosował odpowiednie środki promocyjno ‒ informacyjne w ramach projektu zgodnie z Umową oraz Wytycznymi IZ RPO WZ dotyczącymi informacji i promocji projektu realizowanego w ramach RPO WZ oraz czy Beneficjent przestrzega zasad wynikających z Umowy projektu dotyczących archiwizacji dokumentacji projektu.
Należy podkreślić, iż zgodnie z § 12 ust. 4 Umowy nieudostępnienie wszystkich wymaganych dokumentów w trakcie kontroli jest traktowane jako odmowa poddania się jej.
W tym miejscu należy wskazać, iż IZ RPO WZ wielokrotnie wystosowywała do Beneficjenta wezwania do uzupełnienia niezbędnej dokumentacji celem przeprowadzenia kontroli zachowania trwałości, która mimo jego zapewnień nie została ostatecznie dostarczona. I tak, Beneficjent nie przedstawił na żądanie IZ RPO WZ, w terminie przez nią wskazanym, wymaganych dokumentów.
Beneficjent zatem, zobowiązany do potwierdzenia czy w okresie trwałości Projektu zachowano jego cele oraz czy infrastruktura nabyta w ramach Projektu była używana zgodnie z jego założeniami jak też czy nie dokonano modyfikacji elementów tej infrastruktury (a w przypadku zniszczenia lub zużycia czy dokonano jej odtworzenia), a ponadto czy lokalizacja nie uległa zmianie, nie dostarczając wszystkich dokumentów, uniemożliwił IZ RPO WZ weryfikację powyższych okoliczności.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację Projektu niezgodnie z procedurami obowiązującymi w ramach RPO WZ. Beneficjent był bowiem zobowiązany do realizowania Projektu zgodnie z Umową oraz przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Przystąpienie Strony do ubiegania się o dofinansowanie oznacza m.in. akceptację obowiązujących Wytycznych, w tym Wytycznych do monitoringu i kontroli trwałości, innych norm wynikających z dokumentacji konkursowej oraz przepisów prawa. Skorzystanie z możliwości dofinansowania nie jest obowiązkiem. Wnioskodawcy w opinii których uregulowania wynikające ze wskazanych dokumentów, bądź przepisów prawa są zbyt rygorystyczne nie muszą składać wniosków aplikacyjnych czy podpisywać umowy o dofinansowanie. Podpisując umowę o dofinansowanie Beneficjent zobowiązuje się do ich przestrzegania i postępowania zgodnie z ich literą. Zasady konkursu określone w regulaminie są jednakowe dla wszystkich i nie mogą być zmieniane dla potrzeb poszczególnych Beneficjentów, a każdy przystępując do konkursu godzi się na te zasady (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 823/10).
Podkreślenia wymaga, iż do zadań instytucji zarządzającej należy m.in., jak wynika z art. 26 uzppr, nie tylko dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz Beneficjentów, ale i również monitorowanie postępów w realizacji, ewaluacji programu operacyjnego oraz stopnia osiągania jego celów, a także prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach ufp. Przyjęte rozwiązania jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 13 lutego 2014 r. (sygn. akt II GSK 1945/12) stanowią refleks obowiązujących w tym zakresie aktów prawa unijnego, a w tym kontekście wymaga przypomnienia, że instytucja zarządzająca odpowiadając za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zobowiązana jest do uwzględniania zasad należytego zarządzania finansami (art. 60 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006). W świetle powyższego nie może budzić żadnych wątpliwości to, że instytucja zarządzająca powinna być wyposażona w efektywne instrumenty i środki realizacji powierzonych jej zadań, w tym tych, o których mowa m.in. w art. 26 ust. 1 pkt 15 uzppr.
Konkludując, wskazać należy, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur zostało wszczęte wobec Strony w związku z nieudostępnieniem wszystkich wymaganych dokumentów, co potraktowane zostało jako odmowa poddania się kontroli trwałości Projektu. Innymi słowy, Beneficjent nie przedłożył dokumentów pozwalających potwierdzić czy wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego Umową. Powyższym uniemożliwił IZ RPO WZ sprawdzenie zachowania przez Beneficjenta trwałości Projektu przez okres trzech lat od dnia zakończenia jego realizacji. Tym samym Beneficjent naruszył zapisy Umowy jak też przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Z uwagi na powyższe, stosownie do wyniku przywołanych ustaleń IZ RPO WZ zobowiązana była podjąć właściwe działania, w szczególności mające na celu odzyskanie środków z budżetu Unii Europejskiej. Zatem postępowanie administracyjne, czyli władcze wkroczenie organu administracji publicznej następuje dopiero, jeśli Beneficjent dobrowolnie nie zastosuje się do zaleceń i ustaleń kontrolujących. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 12 grudnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Gd 1115/10) uznając, że momentem, kiedy na styku regulacji o charakterze cywilnoprawnym i administracyjno-prawnym dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego – jest moment, gdy organ podejmuje czynności o charakterze władczym (cechujące stosunek administracyjno – prawny), czyli podejmuje czynności zmierzające do wydania decyzji o zwrocie środków. Beneficjent został więc przez IZ RPO WZ wezwany na mocy art. 207 ust. 8 ufp do zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych. Następnie po bezskutecznym upływie czternastodniowego terminu, wobec Beneficjenta wszczęto postępowanie administracyjne. W trakcie prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego Beneficjent również nie przedstawił kompletnej dokumentacji pozwalającej na zbadanie zachowania trwałości w projekcie. Wskazać należy, iż przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było określenie kwoty wymaganej do zwrotu z uwagi na naruszenia zapisów Umowy o dofinansowanie i przepisów prawa. W związku z tym, że zaszła przesłanka, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, IZ RPO WZ zobowiązana była do dochodzenia zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur. Zgodnie bowiem z art. 25 pkt 1 uzppr, za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada Instytucja Zarządzająca, którą w przypadku RPO WZ jest Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, do obowiązków którego należy w oparciu o art. 26 ust. 1 pkt 15 uzppr, odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań.
Z uwagi na wykorzystanie środków przekazanych w ramach Umowy z naruszeniem procedur poprzez niedopełnienie obowiązków sprawozdawczych za rok 2012 i 2013 i nieprzedstawienie wszystkich żądanych dokumentów niezbędnych do potwierdzenia zachowania trwałości Projektu, wypłacone Beneficjentowi środki w wysokości 50 427,16 zł podlegają zwrotowi wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 26 września 2011 r.
Mając na uwadze całość zgromadzonego materiału dowodowego, koniecznym stało się wydanie decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 207 ust. 9 ufp po bezskutecznym upływie terminu, określonego w wezwaniu Instytucja Zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.