Uchwała Nr 914/17 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
Uchwała Nr 914/17 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego
z dnia 05 czerwca 2017 r.
w sprawie podjęcia decyzji orzekającej od Beneficjenta – Europa Systems Sp. z o.o. z siedzibą w Ż., – zwrot środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie
nr UDA-RPZP.01.01.03-32-061/12-00 zawartej w S. w dniu 5 listopada 2012 r. na realizację projektu pn. „Wdrożenie innowacyjnej technologii produkcji w firmie Europa Systems
sp. z o.o.” w łącznej kwocie 2 225 723,56 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
Na podstawie art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r., poz. 383 t. j. ze zm.), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a, ust. 9 pkt. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 t. j. ze zm.) oraz art. 41 ust. 2 pkt 4 i art. 46 ust. 2 a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 486 t. j. ze zm.)
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwala, co następuje:
§ 1
1. Podejmuje się decyzję orzekającą od Beneficjenta – Europa Systems Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. – zwrot środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.03-32-061/12-00 zawartej w S. w dniu 5 listopada 2012 r. na realizację projektu pn. „Wdrożenie innowacyjnej technologii produkcji w firmie Europa Systems sp. z o.o.” w łącznej kwocie 2 225 723,56 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.
2. Decyzja, o której mowa w ust. 1 stanowi załącznik do niniejszej uchwały.
§ 2
Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa Zachodniopomorskiego.
§ 3
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
Uzasadnienie
Europa Systems Sp. z o.o. z siedzibą w Ż. (zwana dalej Wnioskodawcą, Beneficjentem lub Spółką), w odpowiedzi na ogłoszenie konkursu nr RPOWZ/1.1.3/2012/1 skierowanego do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw realizujących projekty inwestycyjne na terenie województwa zachodniopomorskiego (zwanego dalej Konkursem) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (zwanego dalej RPO WZ) złożyła w dniu 30 kwietnia 2012 r. poprawny wniosek o dofinansowanie projektu pn. „Wdrożenie innowacyjnej technologii produkcji w firmie Europa Systems sp. z o.o.” (zwanego dalej Projektem).
W dokumentacji aplikacyjnej (punkt C.6 wniosku o dofinansowanie pn. „Cele projektu i ich zgodność z celami RPO WZ (działania/poddziałania RPO WZ) oraz innymi dokumentami strategicznymi”) Wnioskodawca wskazał, iż nadrzędnym celem projektu jest podnoszenie poziomu konkurencyjności oraz innowacyjności średnich firm poprzez wdrażanie nowych technologii, które umożliwią wytwarzanie znacząco ulepszonych produktów oraz procesów. Ponadto nadmieniono, że przywołany wyżej cel jest zgodny z RPO WZ Poddziałanie 1.1.3, a jednocześnie wpisuje się w cel osi priorytetowej nr 1 RPO WZ, który przewiduje podnoszenie poziomu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki regionu oraz wzrost poziomu inwestycji w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw (zwane dalej MSP). Co istotne, w przywołanym wniosku Wnioskodawca (punkt B.2 pn. „Typ Wnioskodawcy) oświadczył, iż jest średnim przedsiębiorstwem.
Uchwałą Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr 1487/12 z dnia 7 września 2012 r. przyznano Wnioskodawcy dofinansowanie na realizację Projektu. W wyniku powyższego w dniu 5 listopada 2012 r. wymieniony zawarł z Województwem Zachodniopomorskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, pełniącym na podstawie art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, zwana dalej uzppr) rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007 – 2013 (zwana dalej IZ RPO WZ), umowę o dofinansowanie nr UDA-RPZP.01.01.03-32-061/12-00 na realizację Projektu w ramach Osi priorytetowej 1 „Gospodarka – Innowacje – Technologie”, Działanie 1.1 „Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez innowacyjne inwestycje”, Poddziałanie 1.1.3 „Inwestycje MSP w nowe technologie” (zwana dalej Umową).
Umowa określa szczegółowe zasady dofinansowania Projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane. Zgodnie z jej zapisami IZ RPO WZ zobowiązała się do dofinansowania części wydatków kwalifikowalnych poniesionych na realizację Projektu na podstawie zweryfikowanego przez IZ RPO WZ poprawnego wniosku o płatność. Spółka natomiast zobowiązała się do realizacji Projektu w oparciu o wniosek o dofinansowanie, z należytą starannością, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach RPO WZ oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu, a także osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych w przywołanym wniosku (§ 4 ust. 4 Umowy). Ponadto, na podstawie § 4 ust. 3 Umowy, w przypadku zaistnienia konieczności dokonania zmiany formy działalności Beneficjenta, przekształceń własnościowych czy innych zmian, wymieniony miał obowiązek przed dokonaniem tych zmian niezwłocznie powiadomić o tym fakcie IZ RPO WZ, po której to czynności wymieniony organ administracji publicznej przeprowadzi analizę możliwości dalszej realizacji Umowy przez mający ulec zmianie podmiot. W przypadku stwierdzenia braku takiej możliwości Umowa ulegnie rozwiązaniu, a Beneficjent zobowiązany będzie do zwrotu całości dofinansowania.
Należy również nadmienić, iż w związku z realizacją Projektu i w wykonaniu Umowy Beneficjent był zobowiązany do przestrzegania właściwych przepisów pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz właściwych przepisów prawa polskiego, jak również wszelkich wytycznych do nich, a także obowiązujących odpowiednich reguł, zasad i postanowień wynikających z RPO WZ oraz Uszczegółowienia RPO WZ, obowiązujących procedur, wytycznych w tym Wytycznych do monitoringu i kontroli trwałości projektu w ramach RPO WZ (zwane dalej Wytycznymi do monitoringu) jak też informacji IZ RPO WZ (§ 10 ust. 5 Umowy).
Podkreślenia wymaga także fakt, iż Beneficjent na podstawie § 16 ust. 7 i 8 Umowy zobowiązał się do niedokonywania znaczącej modyfikacji Projektu w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z dnia 31 lipca 2006 r.
ze zm., zwane dalej Rozporządzeniem nr 1083/2006), przez które to sformułowanie rozumie się sytuację, w której w ciągu trzech lat od zakończenia projektu (operacji) zostanie on poddany zasadniczym zmianom:
a) mającym wpływ na jego charakter lub warunki jego realizacji lub powodującym uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny, oraz
b) wynikającym albo ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej.
Na marginesie wskazać należy, iż na skutek Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 539/2010 z dnia 16 czerwca 2010 r. zmienione zostały jednostki redakcyjne Rozporządzenia nr 1083/2006 z liter na paragrafy i ustępy, jednak dla ułatwienia posługiwania się wskazanymi w art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006 przesłankami, na potrzeby niniejszej decyzji IZ RPO WZ będzie się posiłkowała literami a i b. Znacząca modyfikacja Projektu oznacza zatem spełnienie co najmniej jednego z warunków wskazanych w lit. a) oraz co najmniej jednego z warunków wskazanych w lit. b). Przy czym pomiędzy tymi warunkami musi zachodzić związek przyczynowo – skutkowy gdzie lit. b) to przyczyna, a lit. a) to skutek.
Pierwotnie termin zakończenia realizacji Projektu ustalony był na dzień 31 sierpnia 2013 r., jednak w wyniku zawarcia aneksu do Umowy z dnia 10 grudnia 2013 r. nr UDA-RPZP.01.01.03-32-061/12-02, termin jego zakończenia (finansowego i rzeczowego) ustalono ostatecznie na dzień 28 sierpnia 2013 r. Co za tym idzie ograniczenie w dokonywaniu znaczącej modyfikacji obowiązywać miało do dnia 28 sierpnia 2016 r.
W trakcie trwania przywołanego wyżej okresu Beneficjent, realizując obowiązek wynikający z cytowanego wcześniej § 4 ust. 3 Umowy, pismem z dnia 27 maja 2014 r. poinformował IZ RPO WZ o zamiarze zbycia 16 udziałów (stanowiących 40 % udziałów Spółki) przez jednego z jej udziałowców, tj. Pana Jurgena P. Nabywcą udziałów zostać miała spółka wchodząca w skład polskiej grupy przemysłowej, która łącznie planuje objąć 70 % udziałów w kapitale zakładowym Spółki. Beneficjent oświadczył jednocześnie, iż Projekt został w całości zrealizowany, a planowana zmiana związana ze zbyciem udziałów nie wpłynie na profil działalności Spółki.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie IZ RPO WZ pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. I tak, w pierwszej kolejności przypomniano, że podstawowym obowiązkiem Beneficjenta po zakończeniu realizacji Projektu jest zachowanie zasady jego trwałości uregulowanej w cytowanym już art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006.
Z uwagi na brzmienie powyższej normy prawnej IZ RPO WZ wskazała, że planowana zmiana polegająca na sprzedaży części udziałów Spółki, mimo iż jej majątek nadal pozostanie własnością Beneficjenta, doprowadzi do zmiany charakteru własności elementu infrastruktury, a co za tym idzie dojdzie do spełnienia jednej z przesłanek określonych w lit b) art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006. Powyższe skutkować będzie koniecznością przeanalizowania, czy nie zostanie spełniona również przynajmniej jedna z przesłanek określonych w lit. a) wspomnianej regulacji prawnej, tj. czy nie nastąpi niezgodny z celem programu wpływ na charakter projektu (operacji) lub warunki jego realizacji lub nie wystąpi uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny. Tym samym, IZ RPO WZ zobowiązała Beneficjenta do przedstawienia odpowiedniej dokumentacji dotyczącej zbycia udziałów Spółki w celu ich zweryfikowania.
W związku z nałożonym obowiązkiem Beneficjent pismem z dnia 18 września 2014 r. zawiadomił IZ RPO WZ, dostarczając przy tym niezbędną dokumentację, iż w dniu 23 lipca 2014 r. udziały należące do wspólnika Spółki Pana Krzysztofa M. w liczbie 24, zostały wniesione aportem do podmiotu zagranicznego o nazwie M. z siedzibą w L. (zwanym dalej M.), którego jedynym wspólnikiem jest wymieniony wyżej Pan M. Z kolei w dniu 20 sierpnia 2014 r. M. nabyło 16 udziałów Spółki od jej mniejszościowego wspólnika Pana Jurgena P., w wyniku czego wymieniony podmiot stał się jedynym wspólnikiem Spółki. W dniu 21 sierpnia 2014 r. natomiast, M. zbyła na rzecz spółki kapitałowej Europa Systems S. z siedzibą w Ż. (zwana dalej Spółką S.) 28 udziałów Spółki, stanowiących 70 % jej kapitału zakładowego, stając się przy tym podmiotem dominującym wobec Spółki.
W nawiązaniu do pisma Beneficjenta z dnia 18 września 2014 r. IZ RPO WZ pismami z dnia 15 października 2014 r. oraz z dnia 25 listopada 2014 r. ponownie zobowiązała wymienionego do przedłożenia dalszej, szczegółowej dokumentacji dotyczącej sprzedaży udziałów pomiędzy przedstawionymi wyżej podmiotami, jak też nałożyła obowiązek sporządzenia oświadczeń o statusie przedsiębiorstw dotyczących Spółki S. oraz M. za okres 2011 – 2013.
W wyniku powyższego Beneficjent pismami z dnia 24 października 2014 r. oraz z dnia 5 grudnia 2014 r. przedłożył stosowne dokumenty. Wśród nich znalazło się m.in. oświadczenie o statusie przedsiębiorstwa z dnia 3 grudnia 2014 r. dotyczące Spółki S. za rok 2014 w którym wskazano, iż wymieniony podmiot jest mikroprzedsiębiorstwem zgodnie z warunkami określonymi w Załączniku nr 1 do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (zwanego dalej Rozporządzeniem nr 800/2008). W tym miejscu, odnotować należy, że w odniesieniu do lat sprawozdawczych 2014 i 2015 Rozporządzenie nr 800/2008 wygasło z dniem 30 czerwca 2014 r., zaś z dniem 1 lipca 2014 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (zwane dalej Rozporządzeniem nr 651/2014). Tym samym dla określenia statusu przedsiębiorstwa od dnia wygaśnięcia Rozporządzenia nr 800/2008 właściwym będzie Rozporządzenie nr 651/2014.
Następnie, Beneficjent pismem z dnia 12 stycznia 2015 r. poinformował IZ RPO WZ o przeprowadzonych w dniu 16 grudnia 2014 r. transakcjach płatniczych dotyczących sprzedaży udziałów w Spółce, tj. sprzedaży przez Spółkę S.:
- 3 udziałów Spółki Panu Andrzejowi B. stanowiących 0,15 % ogólnej liczby udziałów,
- 10 udziałów Spółki Panu Robertowi D. stanowiących 0,5 % ogólnej liczby udziałów,
- 10 udziałów Spółki Panu Rafałowi G. stanowiących 0,5 % ogólnej liczby udziałów.
W przywołanym piśmie Beneficjent poinformował jednocześnie, iż powyższe zmiany wspólników nie będą miały wpływu na realizację jego zobowiązań wynikających z Umowy, a w szczególności nie wpłyną ani na charakter, ani na warunki realizacji Projektu, a tym samym nie zajdą przesłanki zawarte w lit. a) art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006 bowiem brak jest podstaw do stwierdzenia, że zmiana struktury własnościowej Spółki przyniosła jej wspólnikom nieuzasadnioną korzyść. W kolejnym piśmie z dnia 2 lutego 2015 r., Beneficjent przesłał poprawione oświadczenie o statusie przedsiębiorstwa z dnia 19 stycznia 2015 r. dotyczące Spółki S. za rok 2013 obejmujące jej wszystkie powiązania, w tym ze spółką kapitałową P. S.A. z siedzibą w W. (zwaną dalej P.) oraz Spółką. W omawianym oświadczeniu wskazano, że Spółka S. ma status innego przedsiębiorstwa zgodnie z warunkami określonymi w załączniku nr 1 Rozporządzenia nr 651/2014. W dniu 19 marca 2015 r. wpłynęło do IZ RPO WZ oświadczenie o statusie przedsiębiorstwa z dnia 12 marca 2015 r. dotyczące Spółki S. za rok 2014 r., w którym również wskazano, iż wymieniona spółka kapitałowa posiada status innego przedsiębiorstwa zgodnie z warunkami określonymi w załączniku nr 1 do Rozporządzenia nr 651/2014.
W wyniku złożonego oświadczenia o statusie Spółki S., tj. większościowego udziałowca Spółki, IZ RPO WZ pismem z dnia 9 kwietnia 2015 r. zobowiązała Beneficjenta do przedstawienia wyjaśnień, w związku z faktem, iż dane w nim zawarte, tj. wielkość zatrudnienia, przychody netto ze sprzedaży oraz suma aktywów bilansu wskazują, że omawiana spółka handlowa powinna zostać zakwalifikowana jako średnie przedsiębiorstwo zgodnie z treścią załącznika nr 1 do Rozporządzenia nr 651/2014. Odpowiadając na powyższe zobowiązanie Beneficjent pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r. przekazał skorygowane oświadczenie o statusie przedsiębiorstwa z dnia 17 kwietnia 2015 r. dotyczące Spółki S., w którym wskazano, że wymieniony podmiot jest średnim przedsiębiorstwem zgodnie z warunkami określonymi w załączniku nr 1 Rozporządzenia nr 651/2014.
Z uwagi na opisane wyżej zmiany w strukturze właścicielskiej Beneficjenta, IZ RPO WZ pismem z dnia 23 lipca 2015 r. poinformowała wymienionego, iż w niniejszej sprawie wystąpiła jedna z przesłanek określonych w lit. b) art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006, tj. zmiana charakteru własności elementu infrastruktury. Na gruncie wyjaśnień złożonych przez Beneficjenta uznano również, że przedmiotowa zmiana struktury własnościowej Spółki nie spowodowała zmiany charakteru lub warunków realizacji Projektu. Jednakże ze względu na fakt, iż poza wymienionymi przesłankami określonymi w lit. a) przywołanej regulacji prawnej, istnieje również przesłanka polegająca na odniesieniu nienależnych (nieuzasadnionych) korzyści IZ RPO WZ stwierdziła konieczność poddania jej analizie. W tym celu wezwano Beneficjenta do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących ceny udziałów Spółki wniesionych aportem do M.
Odpowiadając na powyższe Beneficjent pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r. wskazał, iż cena udziałów Spółki wynosiła 55 000 000,00 zł i odpowiadała wartości rynkowej tych udziałów wskazanej w Uchwale Rady Dyrektorów M. z dnia 15 lipca 2014 r. Jednocześnie wyjaśniono, że fakt otrzymania przez Spółkę dofinansowania w wyniku zawarcia Umowy był czynnikiem nieistotnym w ustalaniu wartości rynkowej omawianych udziałów i tym samym nie miał wpływu na wzrost ich wartości.
Następnie, pismem z dnia 29 stycznia 2016 r. Beneficjent poinformował, iż w dniu 27 stycznia 2016 r. nastąpiło połączenie Spółki S. ze Spółką gdzie ta wymieniona jako pierwsza jest spółką przejmującą, a kolejna spółką przejmowaną. W wyniku przeniesienia całego majątku Spółki na Spółkę S. nastąpiła zmiana nazwy Beneficjenta na nazwę spółki przejmującej, tj. Spółka S. Pismem z dnia 1 marca 2016 r. Beneficjent poinformował również, iż z dniem 29 lutego 2016 r. nastąpiła zmiana nazwy Spółki S. na Spółkę przy pozostawieniu dotychczasowych danych rejestrowych i adresowych bez zmian, czym zakończono etap zmian organizacyjno – prawnych.
Po przeprowadzonej analizie prawnej przywołanych wyżej okoliczności, tj. m.in. sprzedaży udziałów Spółki, statusu nowych udziałowców, IZ RPO WZ pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r. poinformowała Beneficjenta, że zmiana jego struktury własnościowej nie skutkowała wystąpieniem znaczącej modyfikacji Projektu w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006.
W trakcie sporządzenia wyżej przywołanego pisma, tj. w dniu 21 kwietnia 2016 r. do IZ RPO WZ wpłynęło kolejno pismo Beneficjenta datowane na dzień 29 marca 2016 r., w którym poza oświadczeniem, iż wszelkie prawa i obowiązki wynikające z Umowy zostaną zachowane, załączono również oświadczenie o statusie przedsiębiorstwa z dnia 29 marca 2016 r. dotyczące Spółki (dawniej Spółki S.) za rok 2015 r. W przywołanym dokumencie wskazano, że wymieniony podmiot jest średnim przedsiębiorstwem, zgodnie z warunkami określonymi w załączniku nr 1 Rozporządzenia nr 651/2014.
W odpowiedzi IZ RPO WZ pismem z dnia 10 maja 2016 r. poinformowała Beneficjenta, że wskazane wyżej oświadczenie o statusie Spółki S. (obecnie Spółki) w zakresie podanej wielkości zatrudnienia jest wypełnione błędnie, przytaczając przy tym podstawy swojego twierdzenia, tj. treść załącznika nr 1 Rozporządzenia nr 651/2014.
W wyniku powyższego w dniu 19 maja 2016 r. do IZ RPO WZ wpłynęło poprawione oświadczenie o statusie Spółki, datowane również na dzień 29 marca 2016 r., zawierające odmienną od poprzedniej informację, że wymieniona jest jednak innym przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika nr 1 Rozporządzenia nr 651/2014 jak również, iż wielkość zatrudnienia w 2015 roku wyniosła 1.
W dniu 8 lipca 2016 r. natomiast Beneficjent przekazał dokument dotyczący planu połączenia Spółki S. ze Spółką z dnia 18 listopada 2015 r., a następnie w dniu 26 lipca 2016 r. wymieniony przesłał oświadczenie o statusie Spółki (dawniej Spółki S.) z dnia 20 lipca 2016 r. za rok 2015 r., w którym wskazano m.in., że wielkość zatrudnienia wynosiła ogółem 2 913 osób.
IZ RPO WZ pismem z dnia 31 stycznia 2017 r., po zweryfikowaniu zachowania trwałości w Projekcie, wskazała, że wymieniona Spółka S. miała status dużego przedsiębiorstwa. Podkreślono przy tym, że P., której potencjał warunkował uznaniem Spółki S. jako dużego podmiotu, była jej jedynym udziałowcem od momentu zarejestrowania omawianej spółki kapitałowej do dnia połączenia ze Spółką. Z uwagi na powyższe IZ RPO WZ stwierdziła, iż P. uzyskała nieuzasadnioną korzyść wynikającą z otrzymania pomocy publicznej, której inne duże przedsiębiorstwa nie mogłyby uzyskać w ramach Konkursu skierowanego do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw w wyniku czego stwierdzono wystąpienie znaczącej modyfikacji Projektu w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006, co z kolei skutkowało koniecznością nałożenia korekty finansowej zgodnie z art. 98 Rozporządzenia Rady nr 1083/2006.
Beneficjent nie zgadzając się z przedstawionym stanowiskiem IZ RPO WZ pismem z dnia 14 lutego 2017 r. wskazał, iż nawet jeżeli uznać, iż kwalifikacja statusu Spółki S. jako dużego przedsiębiorstwa była właściwa to sam fakt braku możliwości uczestniczenia wymienionej spółki kapitałowej w Konkursie nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, iż doszło do istotnego naruszenia zasady trwałości wyrażonej w art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006, następstwem czego miałoby być zastosowanie sankcji w postaci nałożenia korekty finansowej.
Pismem z dnia 1 marca 2017 r. IZ RPO WZ podtrzymała swoje stanowisko odnośnie naruszenia trwałości Projektu, a wcześniej tj. pismem z dnia 17 lutego 2017 r. na podstawie art. 207 ust. 8 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 t.j., ze zm., zwana dalej ufp) wezwała Beneficjenta do zwrotu środków w kwocie 2 225 723,56 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Zgodnie bowiem z treścią art. 207 ust. 8 ufp, w przypadku stwierdzenia okoliczności, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur (art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp), Instytucja Zarządzająca, wzywa Beneficjenta do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
W związku z faktem, iż Beneficjent nie dokonał zwrotu środków w wyznaczonym terminie, z dniem 8 marca 2017 r. wszczęto wobec wymienionego postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach Umowy. Beneficjent został również poinformowany o możliwości złożenia dowodów, wyjaśnień i zastrzeżeń w sprawie.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, obejmującego całościową ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie w tym m.in. wniosku o dofinansowanie Projektu, Umowy wraz z aneksami, dokumentacji związanej z weryfikacją zachowania trwałości Projektu oraz pełną analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy, IZ RPO WZ wskazało co następuje.
Środki publiczne przeznaczone na wykonywanie projektów realizowanych w ramach programów finansowych ze środków europejskich mają charakter bezzwrotny i powinny być wykorzystywane zgodnie z prawem, obowiązującymi procedurami, a także ściśle z celem, na który zostały przekazane.
Mając powyższe na uwadze, IZ RPO WZ na podstawie art. 26 uzppr zostały przyznane kompetencje do dokonywania na rzecz beneficjenta płatności ze środków programu operacyjnego, jak również prowadzenia kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów, odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi w tym w szczególności do wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów i zadań o których mowa w ufp.
Wobec stwierdzenia, że Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu w ramach Projektu niezgodnie z procedurami, IZ RPO WZ podjęła czynności zmierzające do odzyskania należnej jej kwoty. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 ufp, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizacje programów są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości,
– podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji,
o której mowa w art. 207 ust. 9 ufp, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Ponadto wskazać należy, iż na podstawie art. 207 ust. 4 pkt. 3 ufp w przypadku braku zwrotu środków beneficjent zostaje wykluczony z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich. Wykluczenie na podstawie art. 207 ust. 5 ufp następuje na okres trzech lat, liczonych od dnia dokonania zwrotu środków.
W analizowanej sprawie Beneficjent wykorzystał środki przekazane mu na podstawie Umowy niezgodnie z procedurami obowiązującymi w ramach RPO WZ, do których stosowania był zobowiązany przystępując do Konkursu, a następnie w dniu 5 listopada 2012 r. podpisując Umowę.
Pod pojęciem procedur przywołanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, których naruszenie nadaje IZ RPO WZ uprawnienie do wydania decyzji określającej kwotę do zwrotu, rozumiane są postanowienia dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, w tym zasady ponoszenia wydatków w ramach Projektu, a zatem przede wszystkim Umowa, Wytyczne dla wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach RPO WZ dla Konkursu (zwanych dalej Wytycznymi), Wytyczne do monitoringu, Uszczegółowienie RPO WZ oraz przewodnika po wskaźnikach. Do dofinansowania kwalifikowane są te projekty, które pozytywnie przeszły wszystkie etapy jego oceny, przeprowadzanej w ramach konkursu, a dofinansowanie jest możliwe w ramach dostępnej alokacji na realizację poszczególnych działań i priorytetów w ramach programu operacyjnego (art. 28 ust. 1 pkt 3, art. 30a ust. 1 uzppr). Podstawę dofinansowania projektu stanowi m.in. Umowa zawarta z Beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 1 i 2 uzppr). Umowa jest zatem elementem Projektu. W związku z powyższym, niewypełnienie jej zapisów oraz dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania, powoduje konieczność odzyskiwania przez IZ RPO WZ kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych.
Wytyczne stanowią zbiór informacji niezbędnych do prawidłowego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej składanej przez przedsiębiorców ubiegających się o dofinansowanie. Jak wynika ze wskazanych Wytycznych (str. 8), każdy wnioskodawca ubiegający się o dofinansowanie winien zapewnić trwałość projektu w terminie trzech lat od zakończenia realizacji projektu, tj. nie dokonywać w nim zasadniczych modyfikacji. Jeżeli chodzi natomiast o Wytyczne do monitoringu to przywołano w nich m.in. słownik pojęć (str. 4 – 8) użytych w art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006 regulującym zasadę trwałości.
Tym samym, po dogłębnym przytoczeniu okoliczności faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż Beneficjent był zobowiązany do realizowania Projektu zgodnie z Umową oraz przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Jak podkreślano wyżej, Beneficjent w myśl § 16 ust. 7 i 8 Umowy zobowiązał się do niedokonywania znaczącej modyfikacji Projektu w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006 przez okres trzech od jego zakończenia, tj. do dnia 28 sierpnia 2016 r.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż w wyniku nabycia przez Spółkę S., tj. spółkę przejmującą, 70 % udziałów w kapitale zakładowym Spółki w trakcie trwania okresu trwałości Projektu, tj. w dniu 21 sierpnia 2014 r., spełniona została jedna z przesłanek określonych w lit. b) art. 57 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006, tj. zmiana charakteru własności elementu infrastruktury, poprzez dokonanie przekształcenia w strukturze własnościowej Beneficjenta. Do ustalenia pozostała więc kwestia wystąpienia jednej z przesłanek zawartych w lit. a) art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006 tj. uzyskanie nieuzasadnionej korzyści, w związku z powyższym należy w pierwszej kolejności zweryfikować status Spółki S. zgodnie z warunkami określonymi w załączniku nr 1 Rozporządzenia nr 651/2014. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 przywołanego załącznika, do kategorii mikro oraz małych i średnich przedsiębiorstw należą przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 pracowników i których roczny obrót nie przekracza 50 milionów euro, lub roczna suma bilansowa nie przekracza 43 milionów euro. Zgodnie z art. 6 ust. 2 załącznika nr 1 Rozporządzenia nr 651/2014 w przypadku przedsiębiorstwa mającego przedsiębiorstwo partnerskie lub przedsiębiorstwa powiązane dane, w tym dane dotyczące liczby personelu, określa się na podstawie ksiąg rachunkowych i innych danych przedsiębiorstwa lub, jeżeli istnieją, skonsolidowanego sprawozdania finansowego danego przedsiębiorstwa lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego innego przedsiębiorstwa, w którym ujęte jest dane przedsiębiorstwo. Dane, o których mowa wyżej, tj. dane przedsiębiorstwa mającego przedsiębiorstwa powiązane, uzupełnia się danymi dotyczącymi każdego przedsiębiorstwa partnerskiego znajdującego się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do danego przedsiębiorstwa. Uzupełnienie danych jest proporcjonalne do procentowego udziału w kapitale lub prawach głosu (zależnie od tego, która z tych wartości jest większa). Wszystkie powyższe dane uzupełnia się pełnymi danymi każdego przedsiębiorstwa, które jest bezpośrednio lub pośrednio powiązane z danym przedsiębiorstwem, jeżeli dane te nie zostały podane wcześniej w ramach skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Pod pojęciem „przedsiębiorstwa powiązanego”, zgodnie z art. 3 ust 3 załącznika nr 1 Rozporządzenia nr 651/2014, rozumieć należy natomiast m.in. przedsiębiorstwa, w którym jedno przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca, akcjonariusza lub członka (art. 3 ust 3 pkt a), gdzie za powiązanie uznaje się również przedsiębiorstwa, które pozostają w powyżej przywołanym związku za pośrednictwem co najmniej jednego przedsiębiorstwa (art. 3 ust 3 akapit trzeci załącznika nr 1 Rozporządzenia nr 651/2014).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skoro głównym udziałowcem Spółki S. jest P. – duży przedsiębiorca to, w świetle przytoczonych wyżej regulacji prawnych, ustalenie statusu przedsiębiorstwa winno być dokonane w oparciu o skonsolidowane sprawozdanie spółki dominującej (P.), w którym zawarto dane dotyczące wymienionych wyżej jednostek zależnych, tj. Spółki S. i Spółki. I tak, z treści opublikowanego przez P. na stronie internetowej http://www. skonsolidowanego sprawozdania finansowego na dzień 31 grudnia 2015 r. wynika, iż poziom przeciętnego zatrudnienia omawianej spółki kapitałowej na koniec 2014 r. wyniósł 2 724 pracowników, zaś na dzień 31 grudnia 2015 poziom ten osiągnął wynik 2 913 pracowników (str. 74, pkt 38). Dokonując niniejszym porównania przywołanych danych z limitami określonymi w cytowanym wyżej art. 2 ust. 1 załącznika nr 1 Rozporządzenia nr 651/2014 stwierdzić należy, iż w wyniku nabycia udziałów Spółki przez Spółkę S. Beneficjent utracił status średniego przedsiębiorstwa, przekroczono bowiem znacząco maksymalną liczbę pracowników przewidzianych dla kategorii mikro oraz małych i średnich przedsiębiorstw, tj. 250 pracowników.
Przywołane wyżej ustalenia, dokonane po uprzednim stwierdzeniu, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiła zmiana struktury własnościowej Beneficjenta, stanowią grunt do rozważań odnośnie spełnienia jednej z przesłanek z lit a) Rozporządzenia nr 1083/2006, tj. uzyskania nieuzasadnionej korzyści. IZ RPO WZ tym samym zbadała występowanie wymienionej przesłanki zarówno w odniesieniu do Beneficjenta, jak i podmiotów innych niż Beneficjent. Jak wskazywano już wcześniej, dofinansowanie w ramach Konkursu mogli otrzymać jedynie przedsiębiorcy należący do kategorii mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Spółka S. jako podmiot zależny od P. poprzez nabycie większościowych udziałów w Spółce, doprowadziła do sytuacji, w której infrastruktura wytworzona w ramach Projektu stała się przedmiotem kontroli i dominacji dużego przedsiębiorstwa. Tym samym dofinansowanie Projektu stanowiące pomoc publiczną w okresie jego trwałości zaczęło służyć interesom i celom dużej, zorganizowanej struktury gospodarczej jaką jest P. Należy więc stwierdzić, iż Spółka S. w sposób bezpośredni, natomiast pośrednio P. znalazła się w pozycji ekonomicznie lepszej, niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty działające w tych samych warunkach rynkowych. Konsekwencją powyższego jest uzyskanie przez duże przedsiębiorstwo pośredniej korzyści wynikającej z przyznania pomocy publicznej, którego inni przedsiębiorcy spełniający wymogi dużego przedsiębiorstwa, nie mogliby uzyskać w ramach przedmiotowego Konkursu. Z uwagi na powyższe wskazać należy, że korzyść odniesiona przez P. jest nieuzasadniona ponieważ jest nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie funduszy UE (w tym z uwzględnieniem przepisów regulujących udzielenie pomocy publicznej) oraz celami dofinansowania.
Stwierdzić należy zatem, iż Spółka swoim działaniem naruszyła obowiązek wynikający § 16 ust. 7 Umowy poprzez dokonanie znaczącej modyfikacji Projektu w rozumieniu art. 57 Rozporządzenia nr 1083/2006 przez którą w przedmiotowej sprawie należy rozumieć doprowadzenie do nieuzasadnionej korzyści na rzecz P. wynikającej ze zmiany struktury własnościowej Beneficjenta.
Wskazane naruszenie stanowi nieprawidłowość określoną w art. 2 ust. 7 Rozporządzenia nr 1083/2006 przez, którą należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Szkoda w budżecie Wspólnoty określona została na dwa sposoby, tj. jako szkoda rzeczywista, przez którą należy rozumieć środki UE, które zostały już nieprawidłowo wypłacone beneficjentowi, oraz jako szkoda potencjalna, na którą składają się wskazane środki, które mogłyby zostać nieprawidłowo wypłacone beneficjentowi, gdyby nieprawidłowość nie została wykryta. A zatem do stwierdzenia nieprawidłowości konieczne jest wystąpienie łącznie trzech elementów, tj. naruszenie prawa, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje choćby potencjalną szkodę finansową w budżecie ogólnym UE. Wykrycie natomiast rzeczonego naruszenia i uznanie go za nieprawidłowość rodzi obowiązek nałożenia korekty finansowej (art. 98 ust. 2 Rozporządzenia nr 1083/2006).
Podsumowując przywołane wyżej rozważania stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie wystąpiła rzeczywista szkoda w postaci uzyskania przez P. pośrednio dofinansowania, do otrzymania którego nie kwalifikowałaby się jako duże przedsiębiorstwo w ramach Konkursu. Tym samym uzyskane pośrednio przez przywołaną spółkę kapitałową dofinansowanie jest nie do pogodzenia z warunkami określonymi w Umowie, przepisach prawa powszechnie obowiązującego i procedurami obowiązującymi w ramach RPO WZ, jak i z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie funduszy UE oraz celami dofinansowania. Szkodą w tym przypadku są środki finansowe, które nie służą osiągnięciu celu Projektu, powodując nieuzasadnione finansowanie. Przywołane środki nie powinny być zatem ani wykorzystane przez Beneficjenta, ani wypłacone z budżetu UE, a winny służyć w szczególności takim celom jak dążenie do podniesienia poziomu konkurencyjności
i innowacyjności gospodarki regionu, jak i podnoszeniu konkurencyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw realizujących inwestycje na terenie województwa zachodniopomorskiego.
W przedmiotowej sprawie zatem, w wyniku dokonania znaczącej modyfikacji Projektu, doszło do powstania szkody w budżecie UE, gdzie pomiędzy naruszeniem prawa (art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006), a jej wystąpieniem istnieje wykazany wyżej związek przyczynowo – skutkowy. Tym samym spełnione zostały wszystkie warunki, aby stwierdzić, iż omawiane naruszenie stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 ust. 7 Rozporządzenia nr 1083/2006.
Wykrycie w przedmiotowej sprawie naruszenia zasady trwałości określonej w art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006 dawało IZ RPO WZ uprawnienie do rozwiązania Umowy bez wypowiedzenia (art. 18 § ust 14 Umowy). Jednakże niezależnie od przysługującej możliwości, przywołany organ administracji publicznej uznał za konieczne zastosowanie korekty finansowej. Wymieniona korekta powinna być proporcjonalna do charakteru i wagi naruszenia oraz proporcjonalna do strat finansowych, a także powinna uwzględniać, w jakim stopniu beneficjent wypełnił zobowiązanie utrzymania inwestycji przez okres określony w umowie o dofinansowanie, tj. w przedmiotowej sprawie okres 3 lat.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że IZ RPO WZ ustalając wysokość kwoty wymaganej do zwrotu, czyniąc to na podstawie Wytycznych do monitoringu dopuszczających zastosowanie korekty finansowej w oparciu o art. 98 Rozporządzenia nr 1083/2006, wzięła pod uwagę wszystkie przywołane wyżej okoliczności, w tym naruszenie przez Beneficjenta zapisów Umowy. Wysokość korekty finansowej została ustalona w oparciu o rodzaj i wagę naruszeń oraz proporcjonalnie do okresu w którym wymieniony dopuścił się znaczącej modyfikacji Projektu w rozumieniu art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006. I tak, zgodnie z poniższym wyliczeniem:
1) wartość dofinansowania: 3 300 937,78 zł,
2) okres trwałości Projektu: od dnia 28 sierpnia 2013 r. do dnia 28 sierpnia 2016 r., t.j. 1 096 dni,
3) data wystąpienia znaczącej modyfikacji: 21 sierpnia 2014 r.,
4) liczba dni, w których została zachowana trwałość: od dnia 28 sierpnia 2013 r. do dnia
20 sierpnia 2014 r., t.j. 357 dni,
5) liczba dni pozostała do końca okresu trwałości: od dnia 21 sierpnia 2014 r. do dnia 28 sierpnia 2016 r., t.j. 739 dni,
6) kwota korekty finansowej: 739 / 1 096 x 3 300 937,78 zł = 2 225 723,56 zł.
Podsumowując niniejsze orzeczenie stwierdzić należy, iż w wyniku zmiany struktury właścicielskiej Beneficjenta doszło do uzyskania nieuzasadnionej korzyści, co w konsekwencji doprowadziło do znaczącej modyfikacji Projektu, uregulowanej w art. 57 ust. 1 Rozporządzenia nr 1083/2006. Powyższe działanie Beneficjenta doprowadziło do wystąpienia szkody i narażaniu budżetu UE na straty. Z uwagi na fakt, iż spełniona została przesłanka zawarta w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, a Beneficjent nie dokonał zwrotu środków wskazanych w skierowanym do niego wezwaniu z dnia 17 lutego 2017 r. koniecznym stało się wydanie decyzji administracyjnej określającej kwotę wymaganą do zwrotu. Zgodnie bowiem z treścią art. 207 ust. 9 ufp po bezskutecznym upływie terminu, określonego w wezwaniu instytucja zarządzająca (IZ RPO WZ) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.
Historia zmian
| Data aktualizacji | Autor | Wpis do dziennika | |
|---|---|---|---|
| 22.06.2017 - 09:53 | Agata Tomczak-Mróz | Edytowany przez Anna Jończyk. |


